ΔΟΜΗΣΗ ΣΤΗ ΖΩΝΗ ΤΩΝ 800 ΜΕΤΡΩΝ ΤΩΝ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ
Δημόσια διάσταση δίνει ο Δήμος Δυτικής Μάνης στην αντίθεσή του με την Πολεοδομία του Δήμου Καλαμάτας, σημειώνοντας σε ανακοίνωσή του: «Να μπει τέλος στην πολεοδομική αβεβαιότητα που ταλαιπωρεί ιδιοκτήτες ακινήτων και μηχανικούς στη Δυτική Μάνη ζητά ο Δήμος, καταγγέλλοντας τη διαρκή μεταβολή των απαιτήσεων της Πολεοδομίας Καλαμάτας για τη δόμηση στη ζώνη των 800 μέτρων γύρω από τους στάσιμους οικισμούς».
Ο Δήμος Δυτικής Μάνης τονίζει ακόμη ότι ζητά «να εφαρμοστεί ο νόμος όπως ισχύει, χωρίς αυθαίρετες προσθήκες, χωρίς διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις και χωρίς διαφορετικά μέτρα και σταθμά. Η νομιμότητα δεν μπορεί να είναι ζήτημα ερμηνείας κατά περίπτωση ούτε οι πολίτες να βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με έναν κινούμενο στόχο».
Ο Δήμος Δυτικής Μάνης απέστειλε και σχετικό έγγραφο στην Πολεοδομία του Δήμου Καλαμάτας, το οποίο κοινοποιεί, μεταξύ άλλων, στη Γενική Γραμματεία του Πρωθυπουργού, στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στο Τεχνικό Επιμελητήριο, στους βουλευτές του Νομού, στην Περιφέρεια.
Η ανακοίνωση του Δήμου Δυτικής Μάνης έχει ως εξής:
ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΑΦΗΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΕΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΖΗΤΑ Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ
Πολεοδομικό αλαλούμ στη Δυτική Μάνη με τους ιδιοκτήτες να πληρώνουν το τίμημα
Να μπει τέλος στην πολεοδομική αβεβαιότητα που ταλαιπωρεί ιδιοκτήτες ακινήτων και μηχανικούς στη Δυτική Μάνη ζητά ο Δήμος, καταγγέλλοντας τη διαρκή μεταβολή των απαιτήσεων της Πολεοδομίας Καλαμάτας για τη δόμηση στη ζώνη των 800 μέτρων γύρω από τους στάσιμους οικισμούς.
Με αφορμή το ενημερωτικό σημείωμα της διευθύντριας της Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ), Σταυρούλας Αγρίου, ο Δήμος επαναφέρει τη θέση του ότι το ειδικό πολεοδομικό πλαίσιο του 1982 εξακολουθεί να ισχύει και πρέπει να εφαρμόζεται. Το πρόβλημα, δεν είναι η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου, αλλά οι διαφορετικές ερμηνείες και οι πρόσθετες προϋποθέσεις που τίθενται διαδοχικά από την αρμόδια υπηρεσία.
Αρχικά, τέθηκαν ζητήματα σχετικά για τη συνένωση ιδιοκτησιών και τη δουλεία διόδου. Στη συνέχεια, προστέθηκε ως προϋπόθεση το πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο, ενώ ακολούθησαν διαδοχικές απαιτήσεις για τη συντήρηση και τον χρόνο ύπαρξής του. Σε πρώτη φάση έπρεπε να αποδεικνύεται ότι προϋπήρχε του 1977, στη συνέχεια τέθηκε ως χρονικό όριο το 1923 και τελικά, ζητήθηκε η επίσημη αναγνώρισή του με δημοσίευση σε ΦΕΚ.
Κάθε φορά και μια νέα απαίτηση. Κάθε φορά και ένας νέος όρος, χωρίς να έχει προηγηθεί αντίστοιχη αλλαγή της νομοθεσίας.
Οι ειδικές διατάξεις του 1982 δεν προβλέπουν ως γενική προϋπόθεση για τα συγκεκριμένα ακίνητα την υποχρεωτική ύπαρξη προσώπου σε αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο. Η ΥΔΟΜ ωστόσο, επικαλείται αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), υποστηρίζοντας ότι απαιτείται πρόσωπο σε νομίμως υφιστάμενη κοινόχρηστη οδό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις αυτές αφορούν στην οικοδομησιμότητα γηπέδων σε εκτός σχεδίου περιοχές και όχι στην ανέγερση κατοικιών στην ακτίνα των 800 μέτρων.
Το ερώτημα είναι σαφές. Εφόσον το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει το ίδιο, με ποια συγκεκριμένη νομική βάση προστίθενται διαρκώς νέες προϋποθέσεις;
Οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές. Πολίτες πληρώνουν μηχανικούς, τοπογραφικά και μελέτες, προχωρούν τις διαδικασίες τους και βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με νέες απαιτήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι καθυστερήσεις, πρόσθετα έξοδα, απαξίωση περιουσιών και ουσιαστικό πάγωμα της οικοδομικής δραστηριότητας.
Πίσω από κάθε τέτοια υπόθεση βρίσκονται άνθρωποι που θέλουν να χτίσουν, να κατοικήσουν, να επενδύσουν και να παραμείνουν στον τόπο τους.
Η προστασία του περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της Μάνης αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα. Δεν μπορεί ωστόσο, να λειτουργεί ως πρόσχημα για διοικητική ασάφεια, διαρκείς αλλαγές στις απαιτήσεις και άνιση μεταχείριση πολιτών που βρίσκονται αντιμέτωποι με το ίδιο νομοθετικό πλαίσιο.
Παράλληλα, στο ενημερωτικό σημείωμα της ΥΔΟΜ γίνεται αναφορά σε καταγγελίες για περιπτώσεις χρήσης εγγράφων που φέρονται ως πλαστά ή περιλαμβάνουν ανακριβή στοιχεία σε διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών.
Ας ξεκαθαριστεί κάτι που δεν επιδέχεται παρερμηνεία. Τις οικοδομικές άδειες τις εκδίδει η Υπηρεσία Δόμησης και όχι ο Δήμος Δυτικής Μάνης, ο οποίος δεν διαθέτει δική του Πολεοδομία.
Μάλιστα, ο ίδιος ο Δήμος, μέσω υπαλλήλου του, εντόπισε έγγραφο αναρτημένο στο σύστημα e-Άδειες, που εμφανιζόταν ως προερχόμενο από τις υπηρεσίες του, το οποίο μετά από σχετικό έλεγχο, διαπιστώθηκε πως ήταν πλαστό. Άμεσα, ενημερώθηκαν οι αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων η ΥΔΟΜ και ο Εισαγγελέας.
Οι γενικοί χαρακτηρισμοί και οι υπαινιγμοί δεν αποτελούν αποδείξεις ούτε δικαιολογούν τη συλλήβδην στοχοποίηση ενός Δήμου και μιας ολόκληρης περιοχής.
Το περιστατικό ωστόσο, αναδεικνύει ένα πολύ σοβαρότερο ζήτημα, που αφορά στην ασφάλεια και στην αξιοπιστία του συστήματος, καθώς και στις δικλίδες ελέγχου που αυτό διαθέτει. Εάν είναι δυνατόν να αναρτώνται πλαστά έγγραφα που εμφανίζονται ως επίσημα, τότε η ευθύνη διερεύνησης των κενών και της επάρκειας των μηχανισμών προστασίας βαραίνει πρωτίστως τους αρμόδιους φορείς και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Πρόκειται για ζήτημα πανελλαδικής διάστασης και όχι για μια ιδιαιτερότητα της Δυτικής Μάνης. Και την ώρα που θα έπρεπε να αναζητούνται οι πραγματικές αιτίες και να αποδίδονται ευθύνες εκεί όπου αναλογούν, επενδυτές και ιδιοκτήτες βρίσκονται σε πραγματικό αδιέξοδο. Περιουσίες, επενδύσεις και επαγγελματικός προγραμματισμός βρίσκονται κυριολεκτικά στον αέρα. Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορεί να μετατρέπονται σε παράπλευρες απώλειες ούτε να επωμίζονται τις συνέπειες πιθανών κενών ή αστοχιών ενός συστήματος, στο οποίο έχουν προσφύγει καλόπιστα ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Το ζητούμενο επομένως, δεν είναι η δημιουργία εντυπώσεων και η αναζήτηση εύκολων υπευθύνων, αλλά η διασφάλιση της νομιμότητας, η θωράκιση του συστήματος και κυρίως, η προστασία των πολιτών.
Ο ΔΗΜΟΣ ΔΕΝ ΖΗΤΑ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ, ΖΗΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ!
Ο Δήμος Δυτικής Μάνης ζητά από την ΥΔΟΜ Καλαμάτας να εξετάζει τις υποθέσεις με βάση το ειδικό πολεοδομικό πλαίσιο που σύμφωνα με τη θέση του, εξακολουθεί να ισχύει και να προχωρά στην έκδοση των απαραίτητων βεβαιώσεων και αδειών, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αναλάβει τις ευθύνες του και να δώσει σαφείς, ενιαίες οδηγίες, ώστε να σταματήσει η σημερινή κατάσταση.
Η Δυτική Μάνη δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε μια διαρκή πολεοδομική εκκρεμότητα, με τους πολίτες να καλούνται κάθε φορά να προσαρμόζονται σε διαφορετικές ερμηνείες των ίδιων διατάξεων. Το αίτημα της Δημοτικής Αρχής είναι συγκεκριμένο. Να εφαρμοστεί ο νόμος όπως ισχύει, χωρίς αυθαίρετες προσθήκες, χωρίς διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις και χωρίς διαφορετικά μέτρα και σταθμά. Η νομιμότητα δεν μπορεί να είναι ζήτημα ερμηνείας κατά περίπτωση ούτε οι πολίτες να βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με έναν κινούμενο στόχο. Η νομιμότητα δεν μπορεί να εξαρτάται από το πώς ερμηνεύει κάθε φορά η διοίκηση τις ίδιες διατάξεις και οι πολίτες δεν μπορεί να πληρώνουν το τίμημα αυτής της ασάφειας».
ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Θέμα: Διευκρινίσεις σχετικά με το ισχύον πολεοδομικό καθεστώς στη ζώνη των 800,00 μ. των στάσιμων οικισμών του Δήμου Δυτικής Μάνης
Σχετικό: Το υπ' αριθμ. 59918/13.11.2026 έγγραφο της Υπηρεσίας σας, το οποίο πρωτοκολλήθηκε στον Δήμο Δυτικής Μάνης με αριθμό 9736/13.11.2026
Σε συνέχεια του υπ' αριθμ. 59918/13.11.2026 εγγράφου της Υπηρεσίας σας προς τον Δήμο Δυτικής Μάνης και προς αποσαφήνιση των ζητημάτων που τίθενται σε αυτό, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
Δυνάμει της παρ. 4 του άρθρου 247 του Ν. 5306/2026 (ΦΕΚ Α' 88/08.06.2026), με τίτλο «Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας Πολεοδομίας “Νικόλαος Ταγαράς”», ορίζεται ότι:
«.... Μετά από τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης εκάστου οικισμού κατά το
παρόν, δεν εφαρμόζονται οι εξής διατάξεις: δ) του π.δ. της 6/23.12.1982 (Δ' 588), καθώς και οι αποφάσεις νομαρχών που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του».
Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιευθεί προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης για κανέναν από τους στάσιμους οικισμούς του Δήμου Δυτικής Μάνης, το π.δ. της 6/23.12.1982 (Δ' 588), που αφορά τους στάσιμους οικισμούς, εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ, σύμφωνα με τις διατάξεις του. Το ανωτέρω ζήτημα έχει, άλλωστε, αναλυθεί διεξοδικά στο υπ' αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/21636/811/05.03.2021 έγγραφο του Τμήματος Γ' της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων, της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας, της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο οποίο ρητά αναφέρεται:
«Ο Ν. 4759/2020, ΦΕΚ 245/Α/09.12.2020) δεν κατήργησε τις διατάξεις του ΠΔ της 06.12.1982. Ειδικότερα σε περιοχές των στασίμων οικισμών που ορίστηκαν με απόφαση Νομάρχη κατ' εφαρμογή του ΠΔ της 06.12.1982 ισχύουν μόνο οι όροι δόμησης του εν λόγω διατάγματος για τις ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται σε αυτές τις περιοχές και προορίζονται για αποκλειστική χρήση κατοικίας. Σε ότι αφορά τις λοιπές χρήσεις (κτήρια ειδικών χρήσεων και μικτών χρήσεων)................................................................................................................................ εφαρμόζονται στις
ακτίνες των 800,00 μ. οι διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης όπως εκάστοτε ισχύουν».
Επιπλέον, στο υπ' αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/124493/4174/25.11.2022 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας, της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και, συγκεκριμένα, στην παράγραφο «ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΤΕΛΟΣ», αποτυπώνεται εκ νέου, σε επίσημο έγγραφο της καθ' ύλην αρμόδιας αρχής, η διαφοροποίηση των γηπέδων που βρίσκονται εντός της ακτίνας των 800,00 μ. των στάσιμων οικισμών από τα γήπεδα της εκτός σχεδίου δόμησης, καθώς προβλέπεται απαλλαγή μέρους αυτών από την καταβολή του περιβαλλοντικού τέλους.
Κατόπιν των ανωτέρω και με δεδομένη την ισχύ του π.δ. της 6/23.12.1982 (Δ' 588), επισημαίνουμε ότι, στο άρθρο 3 αυτού, όπου καθορίζονται τα ελάχιστα όρια εμβαδού και διαστάσεων, καθώς και οι λοιποί όροι δόμησης των γηπέδων εντός της ακτίνας των 800,00 μ., δεν υπάρχει ουδεμία αναφορά σε απαίτηση προσώπου σε δρόμο ή σε συγκεκριμένη προϋπόθεση κυκλοφοριακής εξυπηρέτησης των γηπέδων, ενώ στην παρ. 2 του άρθρου 7 του ιδίου διατάγματος αναφέρεται ότι: «Κατά τη δημιουργία νέων γηπέδων σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος πρέπει να εξασφαλίζεται σε όλα τα γήπεδα κυκλοφοριακή εξυπηρέτησή τους από κοινόχρηστο χώρο.»
Παρά τα ανωτέρω και παρά τη σαφή, κατά την άποψή μας, διάκριση που προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ως προς το πολεοδομικό καθεστώς των στάσιμων οικισμών για γήπεδα που προορίζονται για αποκλειστική χρήση κατοικίας, η Υπηρεσία σας, ήδη από το 2024, προβαίνει σε διαδοχικές μεταβολές των απαιτούμενων δικαιολογητικών και προϋποθέσεων για την έκδοση οικοδομικών αδειών. Η πρακτική αυτή προκαλεί, αφενός, αναίτια αναστάτωση στους ενδιαφερομένους και, αφετέρου, δημιουργεί συνθήκες έντονης ανασφάλειας δικαίου, κατά τρόπο που δεν συνάδει με τις αρχές της διοικητικής συνέπειας και της προβλεψιμότητας, οι οποίες οφείλουν να διέπουν τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης.
Ενδεικτικά, κατά τη σταδιακή εξέταση αιτημάτων για την έκδοση οικοδομικών αδειών ανέγερσης κατοικιών σε γήπεδα εντός της ακτίνας των 800,00 μ. των στάσιμων οικισμών της Δυτικής Μάνης, έχουν τεθεί διαδοχικά οι ακόλουθες θέσεις και απαιτήσεις:
- Άρνηση συνένωσης όμορων γεωτεμαχίων, με επίκληση των διατάξεων της εκτός σχεδίου δόμησης ως προς τις απαιτήσεις αρτιότητας.
- Άρνηση έκδοσης οικοδομικών αδειών σε γήπεδα με κυκλοφοριακή εξυπηρέτηση μέσω δουλείας διόδου.
- Απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε δρόμο.
- Απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε δρόμο, συνοδευόμενη από βεβαίωση συντήρησής του από τον Δήμο Δυτικής Μάνης.
- Απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε δρόμο προϋφιστάμενο του έτους 1977.
- Απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε δρόμο προϋφιστάμενο του έτους 1923.
- Απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε δρόμο αναγνωρισμένο με ΦΕΚ.
Οι ανωτέρω απαιτήσεις της Υπηρεσίας σας, οι οποίες μεταβάλλονται σταδιακά χωρίς να προκύπτει αντίστοιχη νομοθετική μεταβολή που να δικαιολογεί τις διαφοροποιήσεις αυτές, έχουν δημιουργήσει ένα καθεστώς διαρκούς αβεβαιότητας, με άμεσες επιπτώσεις στη δυνατότητα αξιοποίησης των ιδιοκτησιών και, κατ' επέκταση, στην εμπορική τους αξία. Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν οδηγήσει σε επαγγελματική έκθεση ιδιώτες μηχανικούς, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι τοπογραφικά διαγράμματα που έχουν συντάξει και θεωρήσει, καθώς και δικαιοπραξίες που έχουν ήδη συντελεστεί βάσει αυτών, τελούν πλέον υπό διαρκή αμφισβήτηση.
Συμπερασματικά, θεωρούμε ότι τα ζητήματα που έχουν ανακύψει επιβάλλεται να αντιμετωπιστούν με γνώμονα το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τις αρχές της ασφάλειας δικαίου, της διοικητικής συνέπειας και της ίσης μεταχείρισης. Για τον λόγο αυτό, ζητούμε από την Υπηρεσία σας να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εξέταση και έκδοση οικοδομικών αδειών για γήπεδα που βρίσκονται εντός της ακτίνας των 800,00 μ. των στάσιμων οικισμών και προορίζονται για αποκλειστική χρήση κατοικίας, σύμφωνα με το ειδικό πολεοδομικό καθεστώς που εξακολουθεί να ισχύει. Η εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου δεν μπορεί να εξαρτάται από
διαδοχικές και μεταβαλλόμενες ερμηνευτικές προσεγγίσεις, χωρίς σαφές έρεισμα σε νομοθετική μεταβολή.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε αναγκαία διευκρίνιση ή περαιτέρω συνεργασία επί του ζητήματος.
Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ
ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΙΟΥΡΕΑΣ
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
- ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Γραφείο Δημάρχου
με την παράκληση να κοινοποιηθεί στο σύνολο των Δημοτικών Συμβούλων του Δήμου Καλαμάτας
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
- Γραφείο Υπουργού
- Γραφείο Υφυπουργού
- Γενική Γραμματεία Πρωθυπουργού
- Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας
- Περιφερειακή Ένωση Δήμων ΠελοποννήσοΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
- Περιφέρεια Πελοποννήσου
- Γραφείο ΠεριφερειάρχΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
- Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη
- Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας
- Γραφείο Προέδρου
- Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου
- Βουλευτές Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
- Χρυσομάλλης Μιλτιάδης
- Λαμπρόπουλος Ιωάννης
- Μαντάς Περικλής
- Σαμαράς Αντώνιος
- Χαρίτσης Αλέξανδρος
Αρ. Μητρώου Μ.Η.Τ. 262004