Οι φορείς υπογραμμίζουν ότι οι «η νομιμότητα πρέπει να τηρείται από όλες τις πλευρές και ιδιαίτερα από τις Αρχές, που πρέπει να είναι πρότυπο για τους πολίτες». Πρόκειται για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, για την MONUMENTA, που έχει ως στόχο την προστασία και την ανάδειξη της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου, για την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και για το ICOMOS, έναν παγκόσμιο μη κυβερνητικό επιστημονικό οργανισμό που ασχολείται με τη συντήρηση, την προστασία και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων προέβη στην ακόλουθη ανακοίνωση:

«Η προσπάθεια συνεργασίας του ΣΥΛΛΟΓΟΥ μας, με τους φορείς MONUMENTA, ΕΛΛΕΤ, και ICOMOS απέδωσε καρπούς. Το αποτέλεσμα των προσπαθειών μας είναι το κείμενο που αφορά στην κατεδάφιση από τον Δήμο του Διατηρητέου Κτηρίου της Μεσσήνης προ μηνός, χωρίς αποχαρακτηρισμό από το ΥΠΠΟ και χωρίς άδεια κατεδάφισης, γεγονός που δίχασε την τοπική κοινωνία. Επισημαίνουμε σαν κύρια αιτία την ανυπαρξία συνεργασίας των Κρατικών φορέων. Μικρή διαφοροποίηση της χάραξης του ρυμοτομικού, ίσως θα μπορούσε να μεταφέρει το διατηρητέο στο προτεινόμενο πράσινο, αντί στον δρόμο, ώστε μετά την αποκατάστασή του από τον Δήμο, να αποτελέσει τοπόσημο στην είσοδο της πόλης.

Σε κάθε περίπτωση ας γίνει αντιληπτό από όλες τις πλευρές ότι:

α) Η εγκατάλειψη και η φθορά δεν αναιρούν την ιστορική αξία ενός ακινήτου, ούτε η επικινδυνότητα για τους διερχόμενους καθιστούν αυτονόητη λύση την εξαφάνισή του.

β) Η απαίτηση να ισχύει ο Νόμος για όλους, είναι καθολική.

γ) Η Ιστορία και η Πολιτιστική Κληρονομιά της Μεσσήνης και κάθε πόλης ανήκει στους πολίτες της, οι οποίοι οφείλουν να την προασπίζονται.

Η ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΙΑΣ ΤΣΕΡΠΕ ΣΤΗΝ ΜΕΣΣΗΝΗ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ ΦΟΡΕΩΝ

Με αφορμή την από 4/10/2026 κατεδάφιση από τον Δήμο χωρίς άδεια εναπομείναντος τμήματος της κηρυγμένης ως μνημείου οικίας Τσερπέ, στην πόλη της Μεσσήνης, θέλουμε να επισημάνουμε, τα παρακάτω:

• Η διώροφη οικία είχε χαρακτηρισθεί Μνημείο από το ΥΠΠΟ ως χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του 19^ου αιώνα με το ΦΕΚ 194/ΑΑΠ/5/10/2016
• Ωστόσο ήδη από το 1971 με το ΦΕΚ 189/Δ/16/08/1971, το Ο.Τ.157 στο οποίο βρισκόταν η οικία είχε χαρακτηριστεί ως ρυμοτομούμενο, για τη δημιουργία χώρου πρασίνου και για τη διάνοιξη και διεύρυνση υφιστάμενων οδών.
• Το διώροφο κτίριο «απώλεσε» από τον Δήμο τον Α' όροφό του το 2022, για λόγους επικινδυνότητας εν μία νυκτί και το 2026 κατεδαφίστηκε το εναπομείναν τμήμα του. Η κατεδάφιση έγινε χωρίς αποχαρακτηρισμό του Διατηρητέου από το ΥΠΠΟ και χωρίς έκδοση οικοδομικής αδείας κατεδάφισης.

Με την περίπτωση του κτιρίου της Μεσσήνης επισημαίνουμε ότι,

• Η νομιμότητα πρέπει να τηρείται από όλες τις πλευρές και ιδιαίτερα από τις Αρχές, που πρέπει να είναι πρότυπο για τους πολίτες.
• Παρότι και οι δύο προτάσεις ήταν αναγκαίες: η μία για να βελτιώσει την κυκλοφορία στην είσοδο της πόλης και η άλλη για να διαφυλάξει την ιστορική κληρονομιά της, η έλλειψη συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών, οδήγησαν σε διχασμό την τοπική κοινωνία και είχαν ως αποτέλεσμα να παραβιαστεί η νομιμότητα και να πληγεί το κύρος των Αρχών στη συνείδηση του πολίτη.
• Η αυθαίρετη κατεδάφιση του κτιρίου της Μεσσήνης αποτελεί παράδειγμα της έλλειψης συνεργασίας των δημόσιων φορέων των υπεύθυνων για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με τους φορείς και τις υπηρεσίες σχεδιασμού του δομημένου χώρου (ΥΠΕΝ, Αποκεντρωμένη Διοίκηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση) και δυστυχώς υπάρχουν πολλά ακόμη σχετικά παραδείγματα.

Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου

Αρχιτέκτων, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων

Ειρήνη Γρατσία

MSc Αρχαιολόγος, συντονίστρια της MONUMENTA

Δρ Σοφία Αυγερινού Κολώνια

Αρχιτέκτων, ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ

Ελένη Μαΐστρου

Αρχιτέκτων, ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ