Τετάρτη, 22 Δεκεμβρίου 2021 19:30

Ελένη Ταγωνίδη-Μανιατάκη “Ο περιπλανώμενος Σαμαρείτης”

“ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΑΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΩΝ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΟΥ-ΝΕΣΤΟΡΟΣ”

ΕΝΑΣ ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Μια πολίτης του κόσμου, κοσμοπολίτισσα με την ουσιαστική έννοια και Μεσήνια κατ’ επιλογήν η Ελένη Ταγωνίδη-Μανιατάκη, έγραψε ένα εξαιρετικό βιβλίο με τον τίτλο “Ο περιπλανώμενος Σαμαρείτης”. Έργο επίπονης και επίμονης έρευνας εκ μέρους της, που κράτησε περισσότερα από τρία χρόνια. 

Πρόκειται για έργο ζωής αναμφισβήτητα, στο οποίο η συγγραφέας πραγματοποίησε κατάθεση ψυχής. Εύστοχα επισημαίνεται στον πρόλογο του βιβλίου από τον Μητροπολίτη Μεσσηνίας, Χρυσόστομο, πως “πρέπει να ομολογήσουμε ότι μια τέτοια εργασία, αν και είναι αρκετά επίπονη και χρονοβόρα, εντούτοις είναι συγχρόνως χρήσιμη και απαραίτητη στο πλαίσιο ανάπτυξης και εδραίωσης του λεγόμενου θρησκευτικού τουρισμού για την ευρύτερη περιοχή”. 

Εξίσου περιεκτική και η αναφορά του πρώην δημάρχου Πύλου-Νέστορος, Δημήτρη Καφαντάρη, που τονίζει πως “το παρόν πόνημα ‘Περιπλανώμενος σαμαρείτης’, πέραν της υπερένοιας του θέματος, ανοίγει νέους δρόμους για μεγάλους περιπάτους και περιηγήσεις-έρευνες, οι οποίες τείνουν να καταλάβουν εξέχουσα θέση στον τομέα του τουρισμού και να μας φέρουν πιο κοντά στις ρίζες μας”. 

Αλλά και ο καθηγητής Πέτρος θέμελης, από την πλευρά του, καταθέτει στην προλογική του τοποθέτηση: “Πού οφείλεται αλήθεια η έντονη δραστηριότητα εκδοτικών οργανισμών για την απεικόνιση της άγριας χλωρίδας και πανίδας, των θησαυρών της φύσης, των παραδοσιακών στοιχείων του πολιτισμού μας, των αρχαίων, των βυζαντινών και των μεταβυζαντινών μνημείων, που καταγράφει η Ελένη Ταγωνίδη-Μανιατάκη; Οφείλεται στο γεγονός ότι αγωνιούμε, αισθανόμαστε τύψεις και ευθύνη για την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, η οποία συντελείται καθημερινά γύρω μας. Για τη σταδιακή καταστροφή του ίδιου του πλανήτη γη, που μας δημιούργησε και που μας θρέφει. Σπεύδουμε την ύστατη στιγμή να καταγράψουμε, να απαθανατήσουμε ό,τι έχει μείνει αλώβητο όχι μόνο στη χώρα μας αλλά στον κόσμο ολόκληρο”. 

Οι προλογικές παρεμβάσεις ολοκληρώνονται με τον καθηγητή Αντρέα Νανέτι, που τελειώνοντας τον πρόλογό του τονίζει πως “το βιβλίο της Ελένης Ταγωνίδη-Μανιατάκη βοηθά να κρατηθεί ζωντανή στο Δήμο Πύλου-Νέστορος η αγάπη για την ομορφιά της πίστης και η ελπίδα για το πεπρωμένου του ανθρώπου”. 

Αλλά και η ίδια η συγγραφέας στην εκ βαθέων προεισαγωγή της αναφέρει τα εξής: “Στην περίπτωση του Περιπλανώμενου Σαμαρείτη προτιμώ να ανατρέξω στο αίτιο για να φτάσω στο αιτιατό. Κανένα έργο δεν γίνεται τυχαία. Στη συγγραφή του παρόντος έργου οι καταβολές μου έπαιξαν σημαντικό΄ο ρόλο αφήνοντας χνάρια ανεξίτηλα στη διάπλαση του κόσμου, στον τρόπο του σκέπτεσθαι και του πράττειν. Πήρα πολλά από τη ζωή, οφείλω ακόμα περισσότερα και ως οφειλέτης είμαι ηθικά υποχρεωμένη να αναγνωρίσω το χρέος και ιερό καθήκον να κατονομάσω τους πιστωτές μου… ανθρώπους που προσέφεραν απλόχερα και με ανιδιοτέλεια την όποια γνώση τους”.

Εν ολίγοις κοινή διαπίστωση των προλογησάντων αυτό το σημαντικό εγχείρημα είναι πως πρόκειται για σημαντικό έργο και πράγματι έτσι είναι αν σκεφτούμε το μέγεθος του εγχειρήματος που η Ελένη Ταγωνίδη-Μανιατάκη ανέλαβε να φέρει εις πέρας. Όπως άλλωστε επισημαίνεται και στο εξώφυλλο του βιβλίου “η συγγραφέας, ωθούμενη από τον κίνδυνο της αφάνειας των μνημείων που αποτελούν μέρος της Ιστορίας, της θρησκείας και της παράδοσης της περιοχής, κατέγραψε τα κτίσματα πού έχουν διασωθεί από προηγούμενες Ιστορικές στιγμές έως τών συγχρόνων χρόνων. Πρόκειται γιά μία σφαιρική ανάλυση, ή οποία συμπεριλαμβάνει μία Ιστορική αναφορά του κάθε τόπου, των παραδόσεων και των ναών του, όπου δίνεται ιδιαίτερη έμφα­ση στη χρονολόγηση και τη διαμόρφωση των. Γίνεται λόγος για τη ναοδομία, την αγιογραφία και την υμνολογία. Η ιδιαιτερότητα του βιβλίου έγκειται στο γεγονός ότι δεν επικεντρώνεται σε ναούς μίας θρησκείας, αλλά σε οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί έκφραση μιάς εποχής. Το κείμενο συμπληρώνεται μέ μία καταγραφή των τοποθεσιών των εκκλησιών και των τόπων λατρείας, διευκολύνοντας τον θρησκευτικό περιηγητή στην επίσκεψη των εν λόγω χώρων”.

Όλα όσα είδη επισημαίνονται στα αποσπάσματα που παρέθεσα οι αναγνώστες έχουν την ευκαιρία να τα διαπιστώσουν και οι ίδιοι εντρυφώντας στο περιεχόμενο του βιβλίου, που αξίζει να διαβαστεί και να αξιοποιηθεί ως πολύτιμος οδηγός σε μια δυνητική περιήγηση στο Δήμο Πύλου-Νέστορος και στους τόπους που στο βιβλίο αναφέρονται. 

Να σημειωθεί ακόμα πως τα κείμενα του βιβλίου συνοδεύονται από πλήθος φωτογραφικών απεικονίσεων των ναών και παρουσιάζονται συνοδεύοντας το ιστορικό κάθε ναού ξεχωριστά. 

Εξίσου σημαντικές είναι και οι παραπομπές που υπάρχουν, καθώς συμβάλλουν καθοριστικά στην περαιτέρω ιστορική προσέγγιση της περιοχής. 

Το βιβλίο λειτουργεί ως αποκαλυπτική εμπειρία για τον φιλομαθή περιηγητή και κατατάσσεται στα πλέον αξιόλογα του χώρου της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Χωρίς αμφιβολία το βιβλίο αυτό συμβάλλει καθοριστικά στην προβολή της περιοχής ως προορισμού για θρησκευτικό τουρισμό. 

Συμβάλλει ωστόσο ακόμα περισσότερο στη γνώση του προσκυνηματικού περιηγητισμού, που είναι το σημαντικότερο. 

Περισσότερα θα πληροφορηθείτε διαβάζοντας το βιβλίο. 

Θανάσης Παντές