Σάββατο, 11 Ιουλίου 2026 00:44

Πράσινη ανάπτυξη ή υποβάθμιση του Μελιγαλά;

Πράσινη ανάπτυξη ή υποβάθμιση του Μελιγαλά;

Του Παναγιώτη Νίκα  

Μεγάλη ένταση κυριαρχεί τελευταία στο Μελιγαλά και στις 16  κοινότητες της πάνω Μεσσηνίας, που οφείλεται στην απόφαση για ενδεχόμενη εγκατάσταση και λειτουργία βιομηχανικής μονάδας βιοαερίου στην τοπική βιομηχανική περιοχή (ΒΙ.ΠΕ). Για την ιστορία σημειώνω ότι έγιναν σχετικά πρόσφατα δύο προσπάθειες λειτουργίας μονάδας βιοαερίου στην Αρκαδία, η πρώτη στην περιοχή της Μαντινείας (Κάψια) και η δεύτερη στη ΒΙ.ΠΕ Τρίπολης, που όμως δεν τελεσφόρησαν λόγω σφοδρών αντιδράσεων κατοίκων, φορέων και φαρμακοβιομηχάνων.

 

          Σημειώνω επίσης ότι τα εργοστάσια βιοαερίου παράγουν καθαρή ενέργεια και οργανικό λίπασμα μέσω της ανακύκλωσης οργανικών αποβλήτων, που προέρχονται από τις κτηνοτροφικές μονάδες (π.χ κοπριές), τη γεωργία (π.χ κλαδέματα), τα ελαιουργεία ( π.χ λιόζουμο) και τα τυροκομεία (π.χ τυρόγαλα). Το τι συμβαίνει σήμερα, με τη «μαυρίλα» στα ποτάμια μας, τις οσμές σε βάλτους και γενικότερα την ανεξέλεγκτη απόρριψη οργανικών αποβλήτων στο περιβάλλον, είναι γνωστό σε όλους μας. Για τούτο η προστασία του υδροφορέα, του περιβάλλοντος, της υγείας και της ποιότητας της ζωής μας επιβάλλουν την εγκατάσταση και τη λειτουργία μονάδων βιοαερίου. Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι η χωροθέτησή τους, γιατί, εκτός πολλών άλλων, δεν υπάρχει καμία εμπιστοσύνη στο κράτος για την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Και στο Μελιγαλά το γνωρίζουν αυτό πολύ καλά.

          Ο επιχειρηματίας επέλεξε τη ΒΙ.ΠΕ Μελιγαλά λόγω των προνομίων της εγκατάστασης σε ΒΙ.ΠΕ και το κράτος ενέκρινε τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αδιαφορώντας για το καθολικό μέτωπο αντίδρασης. Και η αντίδραση αυτή στηρίχθηκε σε συγκεκριμένα και λογικά επιχειρήματα από την υδρολογική ανεπάρκεια της μελέτης, μέχρι την υποτίμηση των οσμών και τη σωρευτική περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής.

          Αυτό το τελευταίο είναι και το σοβαρότερο, αφού ο Μελιγαλάς και γενικότερα η πάνω Μεσσηνία έχουν την επιβάρυνση από τη διαχείριση των απορριμμάτων της Μεσσηνίας και της μισής Αρκαδίας στην «Καλλιρρόη» . Επιπλέον, η λειτουργία των πυρηνελαιουργείων στη ΒΙ.ΠΕ Μελιγαλά έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της περιοχής. Μπορεί, λοιπόν, να γίνει ανεκτή η εγκατάσταση και λειτουργία επιπλέον «οχλούσας βιομηχανίας» εκεί; Η απάντηση είναι αρνητική και ευνόητη από όλους, εκτός από την κρατική γραφειοκρατία.        

Με δεδομένη την αναγκαιότητα δημιουργίας εργοστασίων βιοαερίου για την προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας μας και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, επιβάλλεται να κυριαρχήσουν η σοβαρότητα, η συνεργασία και κυρίως η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος. Προφανώς υπάρχει διέξοδος. Η απορία είναι, γιατί η κυβέρνηση αφήνεται να παρασύρεται και να επιμένει σε επιλογές, που δεν μπορεί να εφαρμόσει. Η μονάδα βιοαερίου είναι αδύνατον να εγκατασταθεί στη ΒΙ.ΠΕ Μελιγαλά κατά το ανάλογο της Αρκαδίας. Ούτε μπορεί να εγκατασταθεί στους χώρους διαχείρισης των απορριμμάτων  για τεχνολογικούς λόγους. Υπάρχει όμως δυνατότητα χωροθέτησης μονάδων βιοαερίου εκτός ΒΙ.ΠΕ και μακριά από οικισμούς ή από ευαίσθητους περιβαλλοντικά και τουριστικά χώρους. Επιπλέον, υπάρχει ο δρόμος της σοβαρής διαβούλευσης με το Δήμο υποδοχής στο πλαίσιο της ανταπόδοσης, ως παράδειγμα τη δωρεάν διάθεση οργανικού λιπάσματος ή ενέργειας στους κατοίκους.

 Η ουσιαστική διαβούλευση μπορεί και επιβάλλεται  να διευρυνθεί με τα σωματεία των χρηστών της μονάδος, δηλαδή των ελαιοτριβέων, των τυροκόμων και των αγροτικών συνεταιρισμών ή το ΦΟΔΣΑ, ακόμα και με το ενδεχόμενο της συνιδιοκτησίας. Πολλά  και αποδοτικά μπορεί να γίνουν, αρκεί να υπάρξει ουσιαστική και δημιουργική διαβούλευση, πρόβλεψη και κατανόηση των αντιδράσεων και κυρίως κοινά αποδεκτές επιλογές. Όμως, αυτός είναι ο δύσκολος δρόμος και στη χώρα της επιπολαιότητας και της έλλειψης κάθε σχεδιασμού, συνήθως αυτό αποφεύγεται.

          Καταλήγοντας, η επιλογή της ΒΙ.ΠΕ Μελιγαλά δεν μπορεί να προχωρήσει, αλλά και μονάδες βιοαερίου δύσκολα θα δημιουργηθούν με τις διαδικασίες που επιλέγονται. Η κυβέρνηση προφανώς έχει την ευθύνη και  επωμίζεται το πολιτικό κόστος, με την εξαρτημένη και αδύναμη αυτοδιοίκηση να σύρεται από τις εξελίξεις. Οι σοβαρές όμως συνέπειες από την απουσία μονάδων βιοαερίου επιβαρύνουν το περιβάλλον, την υγεία και την ποιότητα της ζωής μας.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.