Πήγαμε στο Κάστρο με μηχανή, από Μελιγαλά, Μαγούλα, Βραχοπαναγίτσα. Σήμανση σε αυτή τη διαδρομή για το Κάστρο δεν υπάρχει. Κοντά στη Βραχοπαναγίτσα συναντήσαμε κάποιον που φρόντιζε τις ελιές του και ρωτήσαμε πως θα πάμε απέναντι. Ήταν πολύ ευχαριστημένος, μας είπε ότι γεννήθηκε στον οικισμό του Κάστρου, που ήταν το σπίτι του και ότι έχει γίνει πολύ καλή δουλειά στο μνημείο. Μας έδειξε το δρόμο, ο οποίος είναι βατός, έχει στρωθεί με στουρνάρι αλλά έχει και κάποια δύσκολα σημεία από “νεροφαγιές” για αυτοκίνητο. Μας μίλησε και για την Ισαβέλλα, μεταφέροντάς μας κουτσομπολιό της εποχής που φαίνεται ότι συνεχίζεται ως σήμερα για εκείνη…

Να σημειώσουμε ότι για το Κάστρο του Μίλα υπάρχει ασφαλτοστρωμένος δρόμος από το Βασιλικό, από τη στροφή για το σημείο όπου γεννήθηκε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στο οποίο βρίσκεται το άγαλμά του.

Στο Κάστρο ήταν φανταστικά! Το μνημείο με τους τρεις πύργους του, τα παχιά τείχη, τις τοξοθυρίδες, τα μεγάλα παράθυρα είναι εντυπωσιακό. Αυτό όμως σε συνδυασμό με τη θέα γύρω γύρω, προς την Τριφυλία, την Άνω Μεσσηνία, προς το βουνό της Ιθώμης και τον Ταΰγετο, κάνει τον επισκέπτη να νιώσει μαγικά, ιδιαίτερα την ώρα που το επισκεφθήκαμε εμείς, το δειλινό, την ώρα πριν βραδιάσει και ενώ ακόμη από τη δύση του ήλιου υπάρχουν πάνω από τους ορεινούς όγκους οι αποχρώσεις του ηλιοβασιλέματος. 

Στο βράχο κάτω από τον δυτικό πύργο, με μέτωπο προς το Βασιλικό και την Τριφυλία μπορεί κανείς να αποξεχαστεί για πολύ ώρα χωρίς να το καταλάβει. Αν ξαπλώσει κιόλας πάνω στο βράχο να δει το φεγγάρι που αρχίζει να φαίνεται και τον ουρανο που ξεκινά να δείχνει τα αστέρια του, τότε σίγουρα θα σκεφτεί με ευγνωμοσύνη την πριγκίπισσα Ισαβέλλα που έφτιαξε το Κάστρο σε αυτό το σημείο. Επισημαίνουμε ωστόσο ότι αν καίει ο ήλιος και αν δεν έχει ο επισκέπτης μαζί του νερό τότε πιθανόν θα μείνει με διαφορετικές εντυπώσεις. 

Στο βιβλίο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας σημειώνεται για το Κάστρο: “Το κάστρο του Μίλα βρίσκεται στο χωριό Κάστρο, δύο περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά του χωριού Μίλα, με το όνομα του οποίου έχει γίνει γνωστό στη βιβλιογραφία. Σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, ταυτίζεται με το Νεόκαστρο (Chateauneuf ή Chasteineuf) που έκτισε η κόρη του Γουλιέλμου Βιλεαρδουίνου, Ισαβέλλα (1.263-1.311), αμέσως μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, Φλωρέντιου του Αινώ, το 1.297, προκειμένου να αναχαιτίσει την εντεινόμενη επιθετικότητα των Βυζαντινών, οι οποίοι με ορμητήριο το γειτονικό κάστρο του Γαρδικίου, κοντά στο αρκαδικό χωριό Τουρκολέκας, εφορμούσαν προς τη φραγκοκρατούμενη μεσσηνιακή πεδιάδα”. 

Το έργο στερέωσης και αποκατάστασης έγινε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αυτό το τόσο σημαντικό αποτέλεσμα επιτεύχθηκε με τη γενική εποπτεία της προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δρ. Ευαγγελίας Μηλίτση-Κεχαγιά, με επικεφαλής της ομάδας επίβλεψης τον προϊστάμενο του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και Μνημείων Δρ. Μιχάλη Κάππα, με επιβλέποντες τους: Κωνσταντίνο Ηλιόπουλο, Δημήτρη Κουβαρά, Ευσταθία Σαρολή και Παναγιώτη Βρυώνη. Με εργατοτεχνικό προσωπικό τους: Κωνσταντίνο Γιαννακόπουλο, Δημήτριο Διακουμέα, Παναγιώτη Βαχαβιόλο, Νικόλαο Σόφτη, Φώτη Μίντζηρα, Αθανάσιο Καρμπόπουλο, Πέτρο Μουρτζά, Βασίλη Λυμπερόπουλο, Δημήτριο Κορμπόπουλο, Ιωάννα Μιχελή, Γεράσιμο Αθανασακόπουλο, Αθανάσιο Τσερώνη, Αναστάσιο Δήμα, Γεώργιο Γεωργούση, Σωτήρη Στρατηγόπουλο, Γεώργιο Στρατικόπουλο, Δημήτρη Σερπάνο, Θεόδωρο Κότσιρα, Παναγιώτη Βενιζελέα, Τσιλέπη Ζήσιμο και Χρήστο Λαϊνά. Τη διοικητική και διαχειριστική υποστήριξη του έργου είχαν οι Αγγελική Γεωργακοπούλου, Θεοδώρα Τότση, Χριστίνα Αριστομενοπούλου .Υπεύθυνοι της σχεδιαστικής τεκμηρίωσης ήταν ο καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Πατρών Σταύρος Μαμαλούκας, οι αρχιτέκτονες Μαρία Παυλίδου και Βασιλική Μαυροειδή και η σχεδιάστρια Μαρίνα Γεωργούντζου. 

Στ.Μ.