Η πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και ηθοποιός, στον πανηγυρικό της ημέρας περιέγραψε χωρίς να πλατιάσει και κουράσει το χρονικό της εξέγερσης, με πρωτεργάτες τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη, τον Μητροπέτροβα και τον Αναστάση Τζαμαλή και κυρίως το ιστορικό πλαίσιο που οδήγησε σε αυτή. Ακόμη όμως στάθηκε στη μεγάλη παράλειψη των ιστορικών, τη μη καταγραφή του ρόλου των γυναικών στο ‘21 και στα ιστορικά γεγονότα που ακολούθησαν, όπως ήταν η Καπετάνισσα Γιαννούλα, που είχε παντρευτεί τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη.

“Είναι άλλο το να γεννιέσαι μέσα σε ένα κράτος που έχει ήδη βασιλιά και άλλο το να δίνεις το αίμα των παιδιών σου για την ελευθερία και αυτήν την ελευθερία να σου την κλέβουν. Ξεσηκώθηκαν”, είπε η κ. Νίνου για τους επαναστάτες του 1834, που δεν αποδέχτηκαν να τους κλέψει η αντιβασιλεία την ελευθερία για την οποία τόσο αίμα έδωσαν. 

“Η Αντιβασιλεία φαίνεται να επιχειρούσε να στρέψει την Ελλάδα προς ένα προοδευτικό σύστημα. Τα τέως κτήματα των Οθωμανών θα γίνονταν πια ένα ανεξάρτητο, προοδευτικό κράτος της Δύσης. Ο απόλυτος τρόπος λήψης όμως, τέτοιου είδους αποφάσεων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Αντιβασιλεία δεν λάμβανε υπόψιν τα «θέλω» των ίδιων των Ελλήνων, ήταν δύο καθοριστικοί παράγοντες για την οργάνωση της Επανάστασης του 1834”, σημείωσε επίσης η ιστορικός, όπως και ότι “στόχος τους δεν ήταν να ρίξουν τον Όθωνα. Το αντίθετο: ζητούσαν να ενηλικιωθεί πριν το τυπικό, ώστε να λήξει ο ρόλος της Αντιβασιλείας. Η Μεσσηνιακή Επανάσταση είχε τρεις στόχους: Άρμανσμπεργκ, Χάιντεκ, Μάουρερ. Τα ζητούμενα: απελευθέρωση Κολοκοτρώνη-Πλαπούτα, φοροελάφρυνση - εθνική κυριαρχία”.

Ο πανηγυρικός της ημέρας από την ιστορικό και ηθοποιό, Αμαλία Νίνου

Σε ό,τι αφορά το ίδιο το χρονικό της εξέγερσης και την καταστολή της, η κ. Νίνου σημείωσε: “Στις 24 Απριλίου 1834, ξεκινά η εξέγερση στην Μάνη. Ο βαυαρικός στρατός υπό την διεύθυνση του στρατηγού Σμάλτς συντρίβεται από τους ένοπλους Μανιάτες, οι οποίοι μάλιστα κρατούν όμηρους αξιωματικούς και απλούς στρατιώτες για τους οποίους ζητούν λύτρα. Ακόμη και μετά την συμφωνία μεταξύ των Μανιατών και της Αντιβασιλείας, το στίγμα της ήττας χαράσσεται ανεξίτηλα στο πρόσωπο του Σμαλτς και ο άλλοτε πανίσχυρος βαυαρικός στρατός έχει γελοιοποιηθεί. Όταν, στις 30 Ιουλίου, ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης θα καταλάβει την Κυπαρισσία, θα έχει πια να αντιμετωπίσει ένα εξαγριωμένο στράτευμα που θα πολεμάει όχι μόνο για το όνομα της Αντιβασιλείας, αλλά και για το κύρος του. Από την Γαράντζα ξεκινάει ο 85χρονος Μητροπέτροβας με άλλους περίπου 100 μαχητές και καταλαμβάνει την Ανδρούσα. Μαζί με τον Τζαμαλή παίρνουν την Μεσσήνη και ταυτόχρονα ξεσηκώνονται και στο Λύκαιο. Η οικογένεια του φυλακισμένου Πλαπούτα, ο Ζερμπίνης και ο Κόλλιας συνεργάζονται και καταλαμβάνουν του Σκληρού. Από τις 29 Ιουλίου οι επαναστάτες επιχειρούν να καταλάβουν την Ανδρίτσαινα, η οποία όμως αντιστέκεται σθεναρά. Τελικά, μέχρι τις 2 Αυγούστου θα έχουν καταλάβει το μεγαλύτερο τμήμα της. Στις 4 Αυγούστου, οι επαναστάτες παίρνουν την Μεγαλόπολη. Εννιά μέρες αργότερα θα δοθεί η καθοριστική μάχη στο Σούλου της Μεγαλόπολης, όπου θα βρεθούν απέναντι σε μία δύναμη 7000 Βαυαρών στρατιωτών και μισθοφόρων, από τους οποίους εν τέλει και θα ηττηθούν. Ο Γκρίτζαλης συλλαμβάνεται στις 18 Αυγούστου στο Ξεροβούνι, από τον Γαρδικιώτη Γρίβα. Λίγες μέρες νωρίτερα, ο Γέρος Μητροπέτροβας έχει παραδοθεί στον Δεληγιάννη. Το ίδιο και ο αδερφός του Γιαννάκη Γκρίτζαλη, Δημήτρης. Μέχρι την 1η Οκτωβρίου θα συλληφθεί και ο Τζαμαλής, που κρυβόταν στο έλος Μπισμπάρδι. Ο Ασλάναγας και το Σούλου θα μετατραπούν σε σωρό από στάχτη από τα κυβερνητικά στρατεύματα, ως τιμωρία των κατοίκων για την απειθαρχία τους. Στρατιωτικά έχει κερδίσει ο τακτικός στρατός του Κωλέττη. Ουσιαστικά έχει κερδίσει η κοινωνική εξέγερση. Ο Μητροπέτροβας καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη χαριστικά, λόγω της προχωρημένης ηλικίας και της αναγνώρισης του αγώνα του στην Επανάσταση του ‘21. Τζαμαλής και Γκρίτζαλης καταδικάζονται σε θάνατο και εκτελούνται μόλις δύο ώρες αργότερα για να προληφθεί η βασιλική χάρη”.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΠΕΤΑΝΙΣΣΑ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ

Για την καπετάνισσα Γιαννούλα, η Αμαλία Νίνου ανέφερε: “Σας καλώ να βάλουμε όλοι για μία στιγμή τον εαυτό μας στη θέση της Καπετάνισσας. Για μια στιγμή να προσπαθήσουμε να δούμε αυτό που έβλεπαν τα μάτια της. Και να μείνουμε αλύγιστοι. Μοιάζει ανθρωπίνως αδύνατον, όμως υπήρξαν αυτές οι

 γυναίκες. Γυναίκες που αγωνίστηκαν ισάξια με τους μεγάλους οπλαρχηγούς, που έδωσαν και αυτές τα παιδιά τους στον αγώνα, που πέθαναν και αυτές για την ελευθερία. Και όμως, αυτή η χώρα για την οποία πέθαναν, αμέλησε να τις μνημονεύσει. Χιλιάδες χαρτιά ιστορικών, με εκατοντάδες αντρικά ονόματα και μόνο αραιά και που εμφανίζεται μια Μπουμπουλίνα, μια Μαντώ και ίσως και μια Ψωροκώσταινα. Θα ήθελα να έχω πολλά περισσότερα να σας πω για την Γιαννούλα, και όμως δεν έχω. Μία γυναίκα, που οι άνθρωποι της εποχής της την αποκαλούν Καπετάνισσα δεν μπορεί να μην έκανε τίποτα αξιοσημείωτο στη ζωή της. Δεν μπορεί να ήταν απλώς μία αμέτοχη σκιά για να της ταιριάζει η λησμονιά της ιστορίας. Η ιστορία όμως γράφτηκε εν πολλοίς από άντρες. Και μέχρι να ανήκουμε όντως εις την Δύσην, οι Γιαννούλες θα ξεχνιούνται ή το πολύ πολύ θα αναφέρονται ως οι μανάδες των…, οι γυναίκες των…”.

Το σπίτι του πρωτεργάτη της Μεσσηνιακής Επανάστασης του 1834, Γιαννάκη Γκρίτζαλη

Η εκδήλωση ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση στον Άγιο Δημήτριο, από τον Μητροπολίτη Τριφυλίας και Ολυμπίας, Χρυσόστομο. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο ερειπωμένο σπίτι του Γιαννάκη Γκρίτζαλη, από τον βουλευτή Περικλή Μαντά, τον εκπρόσωπο της δημάρχου Οιχαλίας, Παναγιώτας Γεωργακοπούλου, αντιδήμαρχο Αντώνη Χιώτη, από τον πρόεδρο της Κοινότητας Ψαρίου Γρηγόρη Δημητρόπουλο, από τον εκπρόσωπο της Ομοσπονδίας Συλλόγων Χωριών Ορεινής Μεσσηνίας “Επικούριος Απόλλωνας” Θανάση Καραμπάτσο, από τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Συλλόγων και Συνδέσμων Τριφυλίας Παναγιώτη Λούτο, από τον πρόεδρο του Προοδευτικού Συλλόγου Ψαρραίων Διονύση Αθανασόπουλο, από τον εκπρόσωπο του Συλλόγου “Μετσίκι” Ψαρίου Γιώργο Τσούτσια, από τον εκπρόσωπο του Συλλόγου Άνω Μέλπειας “Μητροπέτροβας”, Γιώργο Κατσιώλη  κ.ά

Την εκδήλωση παρακολούθησαν επίσης οι επικεφαλής των παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου “Πρώτα η Πελοπόννησος”, Μανώλης Μάκαρης και Λαϊκή Συσπείρωση, Νίκος Κουτουμάνος.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ποιήματα από μαθητές και μαθήτριες του Δημοτικού Σχολείου Δωρίου και με χορούς από το τμήμα “Δωριείς” του Συλλόγου Γυναικών Δωρίου, καθώς και με κέρασμα από τον Δήμο Οιχαλίας. 

Στ.Μ.