Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο τι γνώμη θα διατυπώσει το Περιφερειακό Συμβούλιο για τον Νέδοντα, ενώ κακώς δίνεται δευτερεύουσα ή καθόλου σημασία στο τι θα γίνει με τον Καραμπογιά, τον Ελαφογκρέμη και τη Λαγκάδα, στα δυτικά του Νέδοντα. Σε ό,τι αφορά το Νέδοντα, η μελέτη του Μορέα μιλάει για εκβάθυνση της διευθετημένης κοίτης μέχρι 900 μέτρα πριν από την εκβολή στη θάλασσα και διαπλάτυνση της κοίτης προς τα δυτικά από τα 900 μέτρα μέχρι τη θάλασσα. Η τεχνική έκθεση του καθηγητή Δημήτρη Κουτσογιάννη λέει ότι οι εναλλακτικές λύσεις είναι: α)Να μείνει ο Νέδοντας ως έχει (μηδενική λύση), β) να εφαρμοστεί η μελέτη του Μορέα (Λύση 1), γ) να εφαρμοστεί λύση μόνο εκβάθυνσης του Νέδοντα σε συνδυασμό όμως με την κατασκευή φράγματος στα ανάντη και τη συντήρηση και επέκταση των παλιών φραγμάτων (Λύση 2), δ) να επανέλθει η φυσικοποίηση του Νέδοντα (Λύση 3).
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που ακούγονται κόντρα στη μελέτη του Μορέα για το Νέδοντα, έχει να κάνει με το σχεδιασμό κατεδάφισης τμήματος του σκεπάσματος του ποταμού, πριν το πρώην Δημοτικό Αναψυκτήριο, ώστε να γίνει η εκβάθυνση, γιατί στο τμήμα αυτό υπάρχουν υποστυλώματα, και ακολούθως να ξανασκεπαστεί. Εκφράζεται η άποψη ότι αν κατεδαφιστεί το σκέπασμα είναι πιθανό να μην επιτραπεί το ξανασκέπασμα, σε περίπτωση που κάποιος προσφύγει στη δικαιοσύνη, γιατί η ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία θέλει πια, για περιβαλλοντικούς λόγους, τα ρέματα να είναι ανοιχτά.
Προκαλεί μεγάλη εντύπωση ότι εκείνοι που εκφράζουν τη συγκεκριμένη άποψη δεν αναφέρονται καθόλου στις περιπτώσεις του Καραμπογιά, του Ελαφογκρέμη και της Λαγκάδας, παρότι τα συγκεκριμένα ρέματα είναι ανοιχτά και η μελέτη του Μορέα και εκτρέπει την πορεία τους και τα κλείνει σε μεγάλο τμήμα τους. Αυτό φαίνεται δύσκολο να επιτραπεί από τη δικαιοσύνη, σε περίπτωση που γίνουν προσφυγές για αυτό το έργο.
Η μελέτη του Μορέα (Λύση 1 στην τεχνική έκθεση του καθηγητή Δ. Κουτσογιάννη) προβλέπει την κατασκευή κλειστής υπόγειας υδραυλικής σήραγγας ανάντη της περιμετρικής οδού, η οποία θα παίρνει τα νερά του Ελαφογκρέμη και της Λαγκάδας και θα τα ρίχνει στον Καραμπογιά, ο οποίος επίσης θα κλείσει σε τμήμα του πριν από την εκβολή του στο Νέδοντα, η οποία θα γίνεται κάτω από τις εγκαταστάσεις του υπεραστικού ΚΤΕΛ ενώ τώρα εκβάλλει πάνω από αυτές.
Για την πρόβλεψη αυτή της μελέτης του Μορέα ο καθηγητής Δ. Κουτσογιάννης στην τεχνική του έκθεση διατηρεί επιφυλάξεις σημειώνοντας ότι η “εκτροπή ή καθοδήγηση όλων των ρεμάτων (Ελαφογκρέμη, Λαγκάδας και Καραμπογιά, Καλαμίτσι, Βέλιουρα) στον Νέδοντα. Ο συγκεντρωτικός σχεδιασμός γενικά δεν θεωρείται δόκιμος γιατί αυξάνει την παροχή του τελικού αποδέκτη. Το επιχείρημα ότι μπορεί να μην αυξηθεί η παροχή, εφόσον δεν συγχρονιστούν οι αιχμές των επιμέρους πλημμυρογραφημάτων δεν ευσταθεί, αφού ο χρονισμός των παροχών είναι ένα στοχαστικό φαινόμενο. Έτσι, είναι στατιστικώς βέβαιο ότι με την προσθήκη απορροών ομβρίων από επιπρόσθετες λεκάνες η παροχή σχεδιασμού θα αυξηθεί. Η αύξηση είναι μικρότερη από την παροχή αιχμής της επιπρόσθετης λεκάνης, αλλά είναι αύξηση”. Παρόλα αυτά όμως ο καθηγητής σημειώνει επίσης ότι ο συγκεκριμένος σχεδιασμός του Μορέα “είναι δικαιολογημένος από πλευράς κόστους, δεδομένου ότι δεν τέθηκαν περιορισμοί για τις διαστάσεις. Άρα η συγκέντρωση ομβρίων στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί σε οικονομία κλίμακας”.
Ο καθηγητής κ. Κουτσογιάννης συνεχίζει για το συγκεκριμένο θέμα στην τεχνική του έκθεση σημειώνοντας ότι εάν επιλεγεί η λύση μόνο της εκβάθυνσης της διευθετημένης κοίτης του Νέδοντα (Λύση 2), “τίθενται περιορισμοί ως προς τις διαστάσεις της κοίτης και συνεπώς και ως προς την παροχετευτικότητα του κεντρικού αποδέκτη, θα μπορούσε να εξετασθεί ο αποκεντρωτικός συνδυασμός, με καθοδήγηση των επιπρόσθετων λεκανών σε άλλα ρέματα κατάντη του αυτοκινητοδρόμου, με διευθέτηση των τελευταίων και κατάλληλο ανασχεδιασμό του αποχετευτικού δικτύου ομβρίων της Καλαμάτας. Το τελευταίο πρόβλημα είναι επιτακτικό, όπως αποδεικνύεται απ’ τις συχνές κατακλύσεις οδών, καθώς και από το γεγονός ότι το μοναδικό θύμα μέσα στην Καλαμάτα κατά την πλημμύρα του 2016 δεν προκλήθηκε από υπερχείλιση του Νέδοντα αλλά από περιφερειακή κατάκλυση. Ωστόσο, η μελέτη αυτού του θέματος δεν είναι εφικτό να γίνει στο πλαίσιο της παρούσας έκθεσης, αφού απαιτεί λεπτομερή δεδομένα τοπογραφικής αποτύπωσης που δεν είναι διαθέσιμα. Πάντως, ένα παράδειγμα αποκεντρωτικού σχεδιασμού δίνεται στο Σχ. 38, όπου η γενική διάταξη των έργων είναι αντίστροφη αυτής της Λύσης 1. Τα ρέματα Λαγκάδας και Ελαφογκρέμη κατευθύνονται με τάφρο προς το ρέμα Βαθιάς Λαγκάδας. Με επέκταση της τάφρου ανατολικά, μπορεί να παραληφθούν και οι απορροές του ρέματος Καραμπογιά, το οποίο ανήκει στη λεκάνη του Νέδοντα. Κατά τον τρόπο αυτό αφαιρείται τμήμα της απορροής της λεκάνης του Νέδοντα, αντί να προστίθεται η απορροή εξωτερικών λεκανών. Το ρέμα Βαθιάς Λαγκάδας θα πρέπει να διευθετηθεί μέχρι την εκβολή του ώστε να παραλάβει τις απορροές του συνόλου των λεκανών. Παράλληλα, η προταθείσα στη Λύση 1 σήραγγα καταργείται, καθιστώντας το όλο έργο απλούστερο. (...) Γενικώς μπορεί να εκτιμηθεί ότι το κόστος του αποκεντρωτικού σχεδιασμού θα είναι εν προκειμένω μεγαλύτερο από αυτό της Λύσης 1 και ότι η όχληση στην πόλη δεν θα αποφευχθεί, αλλά θα αποκεντρωθεί. Πάντως θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός ο συγκεντρωτικός σχεδιασμός και στη Λύση 2, με την προϋπόθεση ότι η μείωση της παροχής θα γίνει με την κατασκευή στα ανάντη του ενός φράγματος ή και των δύο”.
Από όλα τα παραπάνω φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει σοβαρό θέμα και με τα ρέματα δυτικά του Νέδοντα και όχι μόνο με τον ίδιο το Νέδοντα. Ελπίζουμε αυτή τη φορά να μπουν στη συζήτηση που θα γίνει στο Περιφερειακό Συμβούλιο και να μην ασχοληθούν όλοι ξανά αποκλειστικά με το Νέδοντα.
Στ.Μ.
Αρ. Μητρώου Μ.Η.Τ. 262004