Στον πυρήνα αυτής της επιστολής βρίσκεται η Προγραμματική Σύμβαση της 23/04/1985, μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, του Δήμου Καλαμάτας και του Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας, για την παραχώρηση της μαρίνας κατά χρήση και χωρίς αντάλλαγμα στο Δήμο Καλαμάτας για 50 χρόνια. Όμως η Προγραμματική αυτή Σύμβαση παραβιάστηκε και σε ό,τι αφορά τη διάρκεια της παραχώρησης αλλά και το αντάλλαγμα. 

Αυτό λοιπόν που θα έπρεπε να προκαλεί τεράστια έκπληξη και φοβερές απορίες, είναι η ανεξήγητη όλα αυτά τα χρόνια αδράνεια του Δήμου Καλαμάτας, ο οποίος, ενώ έχει ατράνταχτα επιχειρήματα για τη διαχείριση και εκμετάλλευση της μαρίνας από τον ίδιο ίδιο, χωρίς κανένα αντάλλαγμα, δεν υπερασπίστηκε τα δικαιώματά του και άφησε την ΚΕΔ τότε, το ΤΑΙΠΕΔ σήμερα, να εγείρουν αξιώσεις. Μαζί με την αδράνεια πάνε και οι δηλώσεις του δημάρχου, Θανάση Βασιλόπουλου, που κάθε φορά είναι διαφορετικές και πάντα αυτές μεταφέρουν τις ευθύνες στους προηγούμενους. «Δυστυχώς έχει γίνει ένα πολύ μεγάλο λάθος και το λάθος αυτό έχει γίνει τα τελευταία 25 χρόνια. Το λάθος είναι ότι δεν ξεκίνησε ποτέ η χωροθέτηση της μαρίνας. Τεράστιο λάθος και ξαφνικά εμείς το διαπιστώσαμε ότι δεν υπάρχει χωροθέτηση της μαρίνας μόλις ήρθε η διαπιστωτική το Μάρτιο του 2023 (σ.σ. υπουργική απόφαση για τη πρόωρη λύση της σύμβασης με την εταιρία που διαχειρίζεται τη μαρίνα). Τότε εμείς το μάθαμε» είπε ο δήμαρχος στη λογοδοσία της δημοτικής αρχής στο Δημοτικό Συμβούλιο, όμως σε προηγούμενο άρθρο μας είδαμε ότι υπάρχει θεωρημένο γενικό χωροταξικό σχέδιο της μαρίνας από το 1985. 

Επιβάλλεται να ανοίξει ο φάκελος της υπόθεσης μαρίνα στο Δημοτικό Συμβούλιο και να δοθούν εξηγήσεις γιατί οι δημοτικές αρχές έχουν αφήσει το θέμα να βρίσκεται σε εκκρεμότητα πάνω από δύο δεκαετίες. Και μάλιστα σε περιόδους που οι δημοτικές αρχές τόσο του Παναγιώτη Νίκα όσο και του Θανάση Βασιλόπουλου είχαν δυνατότητες άμεσης πρόσβασης στις κυβερνήσεις για την επίλυση ζητημάτων. 

Στην επιστολή του τότε δημάρχου Π.Νίκα προς τον τότε υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Αλογοσκούφη “την 23-4-1985 μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον τότε Νομάρχη Μεσσηνίας, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (EOT), του Δήμου Καλαμάτας και του Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας, υπογράφηκε σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 1416/1984 (...) σχετική προγραμματική σύμβαση «Για την τουριστική αξιοποίηση της Δυτικής Παραλίας της Καλαμάτας» , η οποία τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με την από 21-9-1988 μεταξύ των ίδιων, ως άνω, συμβαλλομένων καταρτισθείσα προγραμματική σύμβαση «Για την τροποποίηση και συμπλήρωση της από 23-4-1985 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Ελλ. Δημοσίου-ΕΟΤ-Δήμου Καλαμάτας και Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας για την τουριστική αξιοποίηση της Δυτικής παραλίας της Καλαμάτας». 

Στην προγραμματική αυτή σύμβαση, σύμφωνα πάντα με την επιστολή του τότε δημάρχου στον τότε υπουργό, “το ακίνητο με στοιχεία (...), κοινής χρήσης, που ανήκει κατά κυριότητα στο Ελληνικό Δημόσιο. Μέρος του ακινήτου αυτού έχει παραχωρηθεί κατά χρήση στο Λιμενικό Ταμείο Καλαμάτας, το δε υπόλοιπο έχει προέλθει από την επιχωμάτωση της ακτής εκ μέρους του Δήμου Καλαμάτας. Ολόκληρο το ακίνητο αυτό θα παραχωρηθεί κατά χρήση εκ μέρους της Νομαρχίας Μεσσηνίας και του Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας (για το τμήμα επί του οποίου το Ταμείο αυτό έχει δικαίωμα χρήσης) στο Δήμο Καλαμάτας χωρίς αντάλλαγμα και για μία 50ετία, για την εφαρμογή του προγράμματος τουριστικής αξιοποίησης της δυτικής παραλίας της Καλαμάτας...».

Στο άρθρο 6 της Προγραμματικής Σύμβασης, σύμφωνα πάντα με την επιστολή, καθορίζεται ότι «ο Δήμος Καλαμάτας... μετά τη σταδιακή ολοκλήρωση των έργων του προγράμματος δικαιούται να λειτουργεί, να διαχειρίζεται και να εκμεταλλεύεται και υποχρεούται να συντηρεί τα έργα αυτά,...», «η Νομαρχία Μεσσηνίας και το Λιμενικό Ταμείο Καλαμάτας υποχρεούνται, μετά τη τήρηση των νομίμων διαδικασιών, να παραχωρήσουν τη χρήση του ακινήτου (...) σύμφωνα με τους όρους του άρθρου αυτού. Η υποχρέωση αυτή του Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας αναφέρεται στο τμήμα εκείνο του ακινήτου επί του οποίου έχει δικαίωμα χρήσης».

Η επιστολή του κ. Νίκα στον κ. Αλογοσκούφη συνεχίζεται με την ακόλουθη παράγραφο με έντονα μαύρα γράμματα: “Από τις ως άνω διατάξεις της από 23-4-1985 προγραμματικής σύμβασης προκύπτει σαφώς ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεσμεύθηκε και ανέλαβε ρητά την υποχρέωση να παραχωρήσει στο Δήμο Καλαμάτας ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ και για χρονικό διάστημα 50 ετών τα (κοινόχρηστο) χώρο επί του οποίου θα κατασκευαζόταν από το Δήμο Καλαμάτας (όπως και πράγματι κατασκευάστηκε) ο υπ’ όψιν τουριστικός λιμένας σκαφών αναψυχής (μαρίνα Καλαμάτας), όπως ο χώρος αυτός προσδιορίζεται στην προγραμματική σύμβαση”.

Ωστόσο η επιστολή συνεχίζεται με την επισήμανση ότι ενώ με Υπουργική Απόφαση είχε ήδη ανατεθεί στον Δήμο η λειτουργία, συντήρηση, διαχείριση και εκμετάλλευση των έργων της μαρίνας, ο Δήμος “επανειλημμένως ζήτησε προφορικώς και εγγράφως (...) την οριστική (τυπική) διευθέτηση του ζητήματος, ήτοι την σε αυτόν παραχώρηση άνευ ανταλλάγματος της χρήσης των κοινοχρήστων χώρων της μαρίνας σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση (...) πλην όμως ουδέν είχε συμβεί μέχρι τα τέλη του έτους 1999 και τούτο διότι σύμφωνα με τη (νέα) άποψη των συναρμόδιων υπηρεσιών ο χώρος στον οποίον κατασκευάστηκε από το Δήμο Καλαμάτας η μαρίνα Καλαμάτας βρισκόταν ως επί το πλείστον εντός της καθορισθείσας από το έτος 1966 χερσαίας ζώνης του λιμένα Καλαμάτας. Επρόκειτο επομένως για κοινόχρηστο χώρο η κυριότητα του οποίου ανήκε στο Δημόσιο, πλην όμως η χρήση και εκμετάλλευση αυτού ανήκε στο Λιμενικό Ταμείο, επομένως το Δημόσιο δεν μπορούσε τυπικά να προβεί στην παραχώρηση του χώρου αυτού. Έπρεπε επομένως να τροποποιηθεί η χερσαία ζώνη λιμένα Καλαμάτας και να περιορισθεί στα απολύτως αναγκαία όριά της, έτσι ώστε να μπορούν να εξυπηρετούνται οι σκοποί και οι λειτουργίες (...).

Πράγματι, με ενέργειες του Δήμου Καλαμάτας και σύμφωνα με τα ανωτέρω καθ ’ υπόδειξη των αρμοδίων υπηρεσιών, με την υπ ’ αριθμ. 6882/21-5-1999 (ΦΕΚ 539/Δ/19-7-1999) απόφαση του Γ.Γ. Περιφέρειας Πελοποννήσου (σχετ. 7) εξαιρέθηκαν από τη χερσαία ζώνη του λιμένα Καλαμάτας οι χώροι επί των οποίων είχαν κατασκευασθεί από το Δήμο Καλαμάτας τα έργα και οι λοιπές εν γένει εγκαταστάσεις της μαρίνας.

Μετά και την ανωτέρω εξέλιξη, ο Δήμος Καλαμάτας απολύτως καλόπιστα και ενεργώντας πάντοτε σύμφωνα με τις υποδείξεις των συναρμοδίων υπηρεσιών, ανέμενε επί τέλους (και μετά την πάροδο 15 ετών) την οριστική (τυπική) διευθέτηση του ζητήματος, ήτοι την παραχώρηση σε αυτόν άνευ ανταλλάγματος της χρήσης των χώρων της μαρίνας σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση, προς τούτο δε επανήλθε με (...) νέα αίτησή του προς την Κτηματική Υπηρεσία Ν. Μεσσηνίας και ζήτησε και πάλι την παραχώρηση από το Υπ. Οικονομικών του χώρου των χερσαίων εγκαταστάσεων της μαρίνας.

Επί της άνω απήσεως του Δήμου η Κτηματική Υπηρεσία Νομού Μεσσηνίας με (...) έγγραφά της εισηγήθηκε την παραχώρηση των χερσαίων χώρων της μαρίνας προς το Δήμο Καλαμάτας σύμφωνα με το άρθρο 49 § 3 του ν. 1416/1984.

Χαρακτηριστικό εν προκειμένω τυγχάνει το από 14-10-1999 σχετικό πρακτικό της Επιτροπής Δημοσίων Κτημάτων (σχετ. 10), με το οποίο γνωμοδοτεί ομόφωνα «υπέρ της παραχώρησης της απλής χρήσεως για χρονικό διάστημα 50 ετών, σύμφωνα με την προγραμματική σύμβαση του Δήμου Καλαμάτας με τους ειδικούς κρατικούς φορείς, των χώρων της μαρίνας Καλαμάτας όπως αυτοί περιγράφονται και οριοθετούνται στο ανωτέρω αναφερόμενο διάγραμμα Νοεμβρίου 1989 και στο οποίο καθορίζονται τα όρια του παραχωρούμενου αιγιαλού, παραλίας και λοιπών κοινοχρήστων χώρων».

Οι σκέψεις, επισημάνσεις και συμπεράσματα που περιέχονται στο άνω πρακτικό απηχούν πλήρως τις απόψεις του Δήμου Καλαμάτας επί του θέματος. Χαρακτηριστικά στο ως άνω πρακτικό αναφέρονται τα ακόλουθα: «... η από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση προηγήθηκε χρονικά του ν. 2160/1993... Το "πρωθύστερο" τούτο... συρρέοντος και του γεγονότος ότι οι κείμενες διατάξεις δεν τελούν σε απόλυτη μεταξύ τους αρμονία, προκάλεσε σχετική αρρυθμία στη διοίκηση όσον αφορά την οριστική διαδικασία παραχώρησης της χρήσης των χώρων της μαρίνας προς το Δήμο Καλαμάτας, σύμφωνα με την αρχική βούληση των συμβαλλόμενων... Θα ήταν ενδεχομένων δυνατόν το όλο θέμα να θεωρηθεί λελυμένο, εν όψει του εγγράφου υπ' αριθμ. πρωτ. 69197/6-9-1985 του Υπουργείου Εσωτερικών, δια του οποίου κοινοποιείται προς συναρμοδίους φορείς ΚΥΑ των Υπουργών Εσωτερικών - Δημόσιας Τάξης, ΠΕ.ΧΩ - Δημοσίων Έργων και Εμπορικής Ναυτιλίας κατ' άρθρο 964 του ν. 1416/1984, σύμφωνα με την οποία ανατίθεται μεταξύ άλλων η διαχείριση και εκμετάλλευση των έργων της μαρίνας στο Δήμο Καλαμάτας. Κατά την άποψή μας επιβάλλεται η παραχώρηση των κοινοχρήστων δημοσίων χώρων της μαρίνας Καλαμάτας προς το Δήμο Καλαμάτας... Πιστεύουμε ότι την ιδιότητα της κοινοχρησίας δεν έπαυσαν να φέρουν οι χώροι εκείνοι της μαρίνας που προήλθαν από προσχώσεις και έχουν διοικητικά καθοριστεί ως χώροι παλαιού αιγιαλού μετά την πράξη της εξαίρεσής τους από τη χερσαία ζώνη του λιμένα...»

Παρά την ανωτέρω εισήγηση - γνωμοδότηση της Επιτροπής Δημοσίων Κτημάτων του Ν. Μεσσηνίας για την παραχώρηση της χρήσης των χώρων της μαρίνας Καλαμάτας, όπως αυτοί περιγράφονται και οριοθετούνται στο ανωτέρω αναφερόμενο διάγραμμα Νοεμβρίου 1989, για χρονικό διάστημα 50 ετών, σύμφωνα με την προγραμματική σύμβαση του Δήμου Καλαμάτας με τους ειδικούς κρατικούς φορείς, ήτοι χωρίς αντάλλαγμα, την οποία παραχώρηση, επαναλαμβάνουμε, ανέμενε ο Δήμος Καλαμάτας, συνέβησαν τα ακόλουθα:

1. Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 1030577/2787/Β0010/7-4-2000 απόφαση του Υπ. Οικονομικών , η οποία τροποποιήθηκε με την υπ’ αριθμ. 1012589/1147/Β0010/7-5-2001 απόφασή του, παραχωρήθηκε στο Δήμο Καλαμάτας «το δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης των κοινοχρήστων χώρων του αιγιαλού έκτασης 13.800 τ.μ. ... από τις εκβολές του ποταμού Νέδοντα έως αρχή λιμενοβραχίονα λιμένα Καλαμάτας καθώς και των λιμενικών εγκαταστάσεων της μαρίνας Καλαμάτας, για χρονικό διάστημα 35 ετών χωρίς αντάλλαγμα σύμφωνα με την από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση για την τουριστική αξιοποίηση της Δυτικής Παραλίας Καλαμάτας». Και
2. Με το από 9-6-2000 και υπ’ αριθμ. Φ. 314645 «Παραχωρητήριο Χρήσης Δημοσίου Ακινήτου» (σχετ. 13) η Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου (ΚΕΔ) παραχώρησε στο Δήμο Καλαμάτας τη χρήση των ΒΚ 625, 626, 627 και 628 δημοσίων ακινήτων για χρονικό διάστημα 25 ετών, δηλαδή μέχρι την 31-5-2025 με αντάλλαγμα 20 % επί των πάσης φύσεως ακαθαρίστων εσόδων (μισθώματα και ποσοστό) του Δήμου (ΔΕΤΑΚ) που προέρχονται από την εκμετάλλευση των δημοσίων ακινήτων τμηματικά ή στο σύνολό τους.

Τα ανωτέρω παραχωρηθέντα έναντι «ανταλλάγματος» και χαρακτηριζόμενα για πρώτη φορά και εν αγνοία του Δήμου Καλαμάτας ως δημόσια κτήματα ΒΚ 625, 626, 627 και 628, όπως εκ των υστέρων διαπιστώθηκε, αποτελούν τα τρία πρώτα χώρους παλαιού αιγιαλού που προέκυψε από πρόσκλυση θαλάσσης για την κατασκευή των έργων της μαρίνας και το τελευταίο τούτων τμήμα χερσαίας ζώνης λιμένα.

Ουδέποτε ο Δήμος Καλαμάτας ζήτησε την σε αυτόν παραχώρηση των συγκεκριμένων ανωτέρω (εμφανιζόμενων για πρώτη φορά και εν αγνοία του Δήμου) ως καταγεγραμμένων δημοσίων κτημάτων, αλλά πάντοτε, ενεργώντας καθ' υπόδειξη των συναρμοδίων φορέων και παρά το ότι ούτως ή άλλως είχε ήδη από το 1985 ανατεθεί σε αυτόν η διοίκηση, λειτουργία, διαχείριση και εκμετάλλευση του χώρου της μαρίνας, επιθυμούσε και ανέμενε την πιστή και σύμφωνα με τη βούληση των συμβαλλομένων εφαρμογή των όρων της από 23-4-1985 προγραμματικής σύμβασης, ήτοι την σε αυτόν παραχώρηση άνευ ανταλλάγματος των χώρων της μαρίνας.

Από το σύνολο των ανωτέρω σαφώς προκύπτει ότι η κατά τα άνω παραχώρηση εκ μέρους της ΚΕΔ έναντι «ανταλλάγματος» των ανωτέρω αναφερόμενων και χαρακτηριζόμενων ως δημοσίων κτημάτων έρχεται σε πλήρη αντίθεση τόσο με την υποχρέωση που είχαν συμβατικά αναλάβει οι συναρμόδιοι Φορείς (Δημόσιο και Λιμενικό Ταμείο) με την από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση, περί παραχώρησης ολόκληρου του κοινόχρηστου χώρου της μαρίνας (...) άνευ ανταλλάγματος, όσο και αφ' ενός μεν με το δικαίωμα του Δήμου Καλαμάτας να λειτουργεί, συντηρεί, διαχειρίζεται και εκμεταλλεύεται τα προβλεπόμενα από την παραπάνω προγραμματική σύμβαση έργα, δικαίωμα που του είχε παραχωρηθεί με την ανωτέρω αναφερόμενη από 2-9-1985 ΚΥΑ των Υπουργών Εσωτερικών - Δημόσιας Τάξης, ΠΕ.ΧΩ - Δημοσίων Έργων και Εμπορικής Ναυτιλίας, αφ' ετέρου δε με την ούτως ή άλλως παραχώρηση εν τέλει εκ μέρους του Υπ. Οικονομικών με την ανωτέρω αναφερόμενη υπ' αριθμ. πρωτ. 1030577/2787/Β0010/7-4-2000 απόφασή του τού χώρου του αιγιαλού καθώς και των λιμενικών εγκαταστάσεων της μαρίνας Καλαμάτας για χρονικό διάστημα 35 ετών χωρίς αντάλλαγμα σύμφωνα με την από 23-4-1985 προγραμματική σύμβαση”. 

Έρευνα της Kalamata Journal για τη μαρίνα – Το Γενικό Χωροταξικό Σχέδιο της Μαρίνας έχει θεωρηθεί από το 1985

Έρευνα της Kalamata Journal για τη μαρίνα – Χωροταξική μελέτη υπάρχει από το 1985 στο Δήμο