Περίπου 3.000 Ντρέδες στάθηκαν απέναντι σε δύναμη που προσέγγιζε τους 18.500 άνδρες του Ιμπραήμ, με πλήρη πολεμική ισχύ, εκφράζοντας μια συνειδητή και απόλυτη επιλογή αγώνα.

Ο Ιμπραήμ είχε στραφεί με ιδιαίτερη επιμονή - γινάτι κατά των Ντρέδων, γνωρίζοντας ότι η αντοχή τους διασφάλιζε την ανυποταξία των Σουλιμοχωρίων. Ενδεχόμενη επικράτησή του θα οδηγούσε στην ισοπέδωσή τους και θα δημιουργούσε σοβαρές προϋποθέσεις ανατροπής της Επανάστασης, δεδομένου ότι κατά την περίοδο 1826 - 1828 οι Ντρέδες, σχεδόν μόνοι τους, συγκρατούν σε μεγάλο βαθμό τις δυνάμεις του, προκαλώντας συνεχή φθορά και περιορίζοντας την επιχειρησιακή του εδραίωση.

Στου Λάπι εκδηλώθηκε μία από τις χαρακτηριστικότερες Λεωνίδειες αναμετρήσεις του Αγώνα, κατά την οποία οι αγωνιστές επέμειναν στον όρκο τους για Ελευθερία και Πατρίδα, απορρίπτοντας κάθε πρόταση υποταγής και προνομίων.

Επί ώρες αποκρούστηκαν διαδοχικές επιθέσεις και πενήντα δύο Ντρέδες - οι εφτά Λαπαίοι - έπεσαν στο πεδίο της μάχης, στοιχείο που προσδιορίζει με ακρίβεια την έκταση της θυσίας και επιβάλλει την πλήρη και ενιαία απόδοσή της στη συλλογική μνήμη.

Η επέτειος της μάχης τεκμηριώνεται ιστορικά στην 22α Απριλίου - σαν σήμερα - και η απόδοσή της οφείλει να πραγματοποιείται κατά την ημερομηνία αυτή, σε άμεση αντιστοιχία με το γεγονός.

Στη σημερινή της μορφή, η απόδοση τιμής δεν ανταποκρίνεται στο μέγεθος και τη σημασία της μάχης. 

Η συγκινητική πρωτοβουλία διατηρείται διαχρονικά από απογόνους και κατοίκους του Λάπι, ως συνέχεια των ιστορικών οικιστών των Σουλιμοχωρίων, οι οποίοι τιμούν το γεγονός, με περιορισμένη και αποσπασματική παρουσία του Δήμου Τριφυλίας και χωρίς τη συμμετοχή του συνόλου του Δημοτικού Συμβουλίου και των επικεφαλής των παρατάξεων.

Η πραγματικότητα αυτή δεν αντανακλά τη βαρύτητα του ιστορικού γεγονότος. Η θεσμική πρωτοβουλία ανήκει στον Δήμο Τριφυλίας, ο οποίος οφείλει να αναλάβει τον συντονισμό και να προσκαλέσει σε ενεργή συνέργεια τους όμορους Δήμους Ζαχάρως και Οιχαλίας, από τις περιοχές των οποίων προέρχονταν καθοριστικές δυνάμεις της μάχης, με χαρακτηριστική την παρουσία του αρχηγού Αθανασίου Γρηγοριάδη από τη Ζούρτσα Ολυμπίας με τους πολεμιστές του, ενώ τα Σουλιμοχώρια, κατανεμημένα σήμερα διοικητικά μεταξύ Τριφυλίας και Οιχαλίας, συγκροτούσαν τον κύριο κορμό των Ντρέδων που έλαβαν μέρος στην ιστορική σύγκρουση.

Η επέτειος της Μάχης στου Λάπι οφείλει να αποκτήσει σαφή διαδημοτικό χαρακτήρα, με ενιαία παρουσία και συντονισμένη απόδοση τιμής που αντανακλά το κοινό ιστορικό υπόβαθρο των περιοχών αυτών.

Ο χώρος της μάχης απαιτεί ουσιαστική φροντίδα και τεκμηριωμένη ανάδειξη, μέσω της τοποθέτησης πληροφοριακών πινακίδων με ιστορικό περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένης της επιστολής προς τον Ιμπραήμ και αναφοράς στις σημαντικότερες μάχες των Ντρέδων, καθώς και με τον φωτισμό και καλλωπισμό του Σταυρού που δεσπόζει στο σημείο.

Στο ίδιο σημείο έγινε η ταφή του Γέρο - Δήκου πλησίον των βράχων, γεγονός που ενισχύει τον συμβολικό χαρακτήρα της τοποθεσίας και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στη διαμόρφωση και ανάδειξή της.

Η ανάγκη παρέμβασης στον χώρο συνιστά υποχρέωση ουσιαστικής αποκατάστασης ενός διαχρονικού κενού.

Ο καλλωπισμός και η διαμόρφωση του χώρου πρέπει να πραγματοποιηθούν με μέτρο και σεβασμό, ώστε να αποδίδεται η ιστορική του σημασία.

Το έτος 2027, με τη συμπλήρωση διακοσίων ετών από τη Μάχη στου Λάπι, καθιστά επιβεβλημένη τη συγκρότηση από τώρα διαδημοτικής επετειακής επιτροπής, με σαφή σχεδιασμό και στόχο τη διοργάνωση εκδήλωσης που θα αποδίδει το πραγματικό μέγεθος του γεγονότος.

Η Μάχη στου Λάπι τεκμηριώνεται ως ιστορικό γεγονός που οφείλει να τιμάται στον τόπο και στον χρόνο του, με πλήρη συμμετοχή των αρμόδιων θεσμών και με σεβασμό στην έκταση και το περιεχόμενο της σύγκρουσης, αναγνωρίζοντας τόσο τη θυσία των Ντρέδων - συμπεριλαμβανομένων των 7 Λαπαίων - όσο και την καθοριστική έκβαση της μάχης υπέρ τους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη συγκράτηση των δυνάμεων του Ιμπραήμ και στη διατήρηση της πορείας της Επανάστασης.

Η Ελευθερία και η Πατρίδα προσδιορίστηκαν ιστορικά μέσα από τέτοιες συγκρούσεις και η παρουσία στον τόπο της θυσίας συνιστά πράξη συνέχειας και συνείδησης.

Η διατήρηση της μνήμης και η απόδοση τιμής στη Μάχη ορόσημο στου Λάπι θεμελιώνεται πρωτίστως στη διαχρονική παρουσία και προσφορά των κατοίκων του Λάπι και των απογόνων των Λαπαίων, οι οποίοι επί δεκαετίες, με αυταπάρνηση και συνέπεια, κρατούν ζωντανή την επέτειο και διατηρούν τον φυσικό και ιστορικό πρώτο λόγο στον τόπο της θυσίας και της νίκης. 

Η ήδη υφιστάμενη θεσμοθέτηση της εορτής σε δημοτικό επίπεδο, με πρωτοβουλία του τότε Προέδρου Κοπανακίου Μπάμπη Πατσούρη και των Λαπαίων, καθώς και με τη συμμετοχή σήμερα του Δήμου Τριφυλίας και της Δημοτικής Ενότητας Αετού, αποτελεί σημαντική βάση, η οποία οφείλει να ενισχυθεί και να αναβαθμιστεί.

Παράλληλα, οι Κοινότητες των Σουλιμοχωρίων της Δημοτικής Ενότητας Νέας Φιγαλείας - Ζούρτσας, καθώς και οι πολιτιστικοί τους Σύλλογοι, καλούνται να συμβάλουν ενεργά, ενισχύοντας με τη συμμετοχή τους την ευρύτερη ανάδειξη και πανελλήνια αναγνώριση αυτής της κομβικής μάχης του Αγώνα. 

Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται αναγκαία η επέκταση της θεσμικής αναγνώρισης σε επίπεδο Περιφέρειας Πελοποννήσου, ώστε η επέτειος να αποκτήσει την προβολή και το κύρος που αντιστοιχούν στη σημασία της.

Η Μάχη στου Λάπι, ως ενιαίο ιστορικό γεγονός και ιερός τόπος του Αγώνα, αποκτά το πλήρες της μέγεθος όταν τιμάται με σεβασμό στην πρωτοκαθεδρία του τόπου και με σύμπνοια όλων όσοι συνδέονται ιστορικά με αυτήν.

Σταύρος Γ. Σταθόπουλος