Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2026 19:45

Γιατί δεν μπορεί να τροποποιηθεί το ρυμοτομικό σχέδιο στην Αγιάννα χωρίς να οριοθετηθεί ο Καραμπογιάς – Αναφορά στην Πολεοδομία

Καραμπογιάς Καραμπογιάς

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΕΝΟΣ, ΝΙΚΟΣ ΤΖΑΝΝΕΣ

Την οριοθέτηση του ρέματος «Καραμπογιάς», στην περιοχή της Αγιάννας, ζητούν με αναφορά-αίτησή τους προς την Πολεοδομία του Δήμου Καλαμάτας οι παραρεμμάτιοι ιδιοκτήτες Γιώργος Μπένος και Νίκος Τζάννες. Τονίζουν ότι χωρίς την οριοθέτηση δεν μπορεί να τροποποιηθεί το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο σε συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα, όπως αποφάσισε το μεσημέρι κατά πλειοψηφία η Δημοτική Επιτροπή, θέμα που περιλαμβάνεται και στην ημερήσια διάταξη της αυριανής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμάτας.

 

Η αναφορά-αίτηση του Γιώργου Μπένου και του Νίκου Τζάννε, με θέμα "Τροποποίησση του εγκεκριμένου Ρ.Σ.Καλαμάτας στο Ο.Τ. 1085 & σύνταξη Μ.Π.Ε στα Ο.Τ.  1084 & 1085 του Ρ.Σ. Καλαμάτας" έχει ως εξής:

 

          Α. Να οριοθετηθούν όλα τα ιστορικά ρέματα!

          Η αντιπλημμυρική μελέτη του Μορέα, η οποία εφαρμόζεται και στο ρέμα "Καραμπογιάς", αφορά στην λειτουργία ενός αυτοκινητοδρόμου και ΟΧΙ στην καθολική προστασία μιας πόλης από το πλημμυρικό φαινόμενο.

          Πολλές φορές τα συμφέροντα είναι αντιτιθέμενα.

          Ο Μορέας π.χ. έχει ως επίκεντρο να περάσουν τα νερά από το ανάντι στο κατάντι μέρος του δρόμου και αγνοεί τον κίνδυνο υπερσυσσώρευσης σε κρίσιμους αποδέκτες για την Καλαμάτα, όπως είναι ο Νέδοντας.

          Αντίθετα, η Καλαμάτα έχει ως ΜΕΓΙΣΤΗ προτεραιότητα την λειτουργία ΟΛΩΝ των ιστορικών αποδεκτών για τη διάχυση του πλημμυρικού φαινομένου με την οριοθέτηση ΟΛΩΝ των ιστορικών ρεμάτων.

          Β. Το ρέμα "Καραμπογιάς"  ΔΕΝ έχει οριοθετηθεί!

          Από την επισκόπηση του φακέλου για την τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου Καλαμάτας στο Ο.Τ. 1085 παρατηρούμε τα εξής:

          Στο από μηνός Νοεμβρίου 2025 τοπογραφικό διάγραμμα του μελετητή εικονίζεται το απόσπασμα του Ρυμοτομικού Σχεδίου στην περιοχή της Αγίας Άννας της Βόρειας συνοικίας Καλαμάτας.  Σ΄αυτό  ΔΕΝ εμφανίζεται ρέμα με κυανή γραμμή, αλλά ΜΟΝΟ δομήσιμες εκτάσεις, δηλαδή οικοδομικά τετράγωνα (Ο.Τ.) μέσα στην πεδινή φυσική κοίτη του ρέματος "Καραμπογιάς".

          Παραδόξως, στο ως άνω τοπογραφικό διάγραμμα εμφανίζεται με μπλε γραμμή, ως δήθεν ρέμα, η παράνομη τεχνητή κοίτη του 1900, στην οποία οι αγρότες είχαν περιορίσει την πεδινή φυσική κοίτη του ρέματος "Καραμπογιάς".΄Ομως, στο φάκελο της μελέτης  ΔΕΝ υπάρχει πουθενά ΦΕΚ με τον καθορισμό των οριογραμμών του ρέματος "Καραμπογιάς"!

          Οι συντάκτες της αρχικής  πολεοδομικής μελέτης μετέτρεψαν σε ΔΡΟΜΟ την εν λόγω τεχνητή κοίτη  και έτσι δημιούργησαν δομήσιμες εκτάσεις, δηλαδή Οικοδομικά Τετράγωνα μέσα σε ΟΛΟΚΛΗΡΗ την πεδινή φυσική κοίτη του ρέματος.

          Τέλος, ενώ δεν έχει γίνει ποτέ οριοθέτηση του ρέματος αυτού, ο μελετητής στην ΤΕΧΝΙΚΗ του ΕΚΘΕΣΗ ισχυρίζεται ότι υπάρχει σημερινό όριο του ρέματος και γράφει: "Δηλαδή, θα αναδιαταχθεί ο οικοδομήσιμος χώρος του οικοπέδου κατά τρόπο που θα επιβάλει την τοποθέτηση κτίσματος σε μεγάλη απόσταση από το σημερινό όριο του ρέματος"!

          Επομένως, καθίσταται έωλη η προσπάθεια τροποποίησης του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου στο Ο.Τ. 1085.

          Ειρήσθω εν παρόδω ότι στην § 2 του άρθρου 12 του ν. 1337/1983 (Α΄33) ορίζεται ότι: "2. Η πράξη εφαρμογής περιλαμβάνει ολόκληρη την έκταση στην οποία αναφέρεται η πολεοδομική μελέτη ή τμήμα της. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις η πράξη εφαρμογής μπορεί να συντάσσεται και για μεμονωμένη ιδιοκτησία πάντως δε σε ολόκληρη την πλευρά του οικοδομικού τετραγώνου"

          Δεδομένου ότι η οριοθεσία του ρέματος προφανώς επηρεάζει την τακτοποίηση των παραρεμάτιων ιδιοκτησιών, δεν επιτρέπεται να εκδοθεί πράξη εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, αν δεν έχει καθορισθεί προηγουμένως η οριστική οριογραμμή του ρέματος  (ΣτΕ 572/2012 σκέψη 7, ΣτΕ 899/2011 επτ.,  σκέψη 12).

          Άλλωστε η πολεοδομική ανασυγκρότηση περιλαμβάνει στον αξιακό της πυρήνα το συμφέρον της πόλης και ΟΧΙ μεμονωμένα ιδιωτικά συμφέροντα. Η ρύθμιση, όμως, της ΜΠΕ που άγεται ενώπιόν σας είναι ο θρίαμβος μεμονωμένων ιδιωτικών συμφερόντων.

          Γ. Ποία είναι η θέση  του κεντρικού αγωγού υδροδότησης της Καλαμάτας στην πεδινή φυσική κοίτη του ρέματος "Καραμπογιάς;

          Ο αείμνηστος δήμαρχος Καλαμάτας Παναγής Κουμάντος στο βιβλίο του "Οι δήμαρχοι της Καλαμάτας 1834-1978", έκδοση 2017, αναφέρει στην σελίδα 501, ότι επί δημαρχοντίας του αειμνήστου δημάρχου Καλαμάτας Μάνου Βέκκου, έγινε "Καταβολή αποζημιώσεων σε 48 δικαιούχους για απαλλοτριώσεις των αγροτικών κτημάτων τους από τη διέλευση του αγωγού ύδρευσης".

          Ο Σύνδεσμος Ύδρευσης Καλαμάτας, Μεσσήνης και Κοινοτήτων της περιοχής, το έτος 1978, τοποθέτησε καθέτως και κάτω από τους δύο αυθαίρετους μαντρότοιχους της παράνομης τεχνητής κοίτης του ρέματος "Καραμπογιάς" και στη συνέχεια κάτω από την πεδινή φυσική κοίτη του ρέματος,  στο ύψος περίπου των Ο.Τ. 1085 και 1084, τον κεντρικό αγωγό μεταφοράς ύδατος από τις πηγές του Πηδήματος στις υδατοδεξαμενές της Καλαμάτας.

          Ωστόσο ΟΥΔΕΜΙΑ αναφορά γίνεται για τη ύπαρξη του κεντρικού αγωγού υδροδότησης της πόλης της Καλαμάτας:

          α. Στο απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος και στο κτηματολογικό φύλλο  του ακινήτου με ΚΑΕΚ 36088 3209 009/0/0 

          β.  Στο διανεμητήριο συμβόλαιο υπ΄αριθμό 16.342/14.04.2011  της συμβολαιογράφου Καλαμάτας Ελένης Χαρίτση - Τσαπραλή.

          Επειδή η ομαλή λειτουργία του κεντρικού αγωγού υδροδότησης της Καλαμάτας  αποτελεί καίριο δημόσιο συμφέρον, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ η προώθηση οποιασδήποτε πράξης εφαρμογής ΧΩΡΙΣ την προηγούμενη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του. Και τούτο, διότι θα πρέπει να είναι ανά πάσα στιγμή γνωστή η θέση του κεντρικού αγωγού υδροδότησης της Καλαμάτας, για να υπάρχει δυνατότητα άμεσης πρόσβασης για ενδεχόμενη βλάβη του ή αναβάθμισή του.

Δ. ΄Ενα τμήμα της λεκάνης απορροής και του ρέματος "Καραμπογιάς" έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000, με κωδικό GR2550001 Φαράγγι Νέδων.

΄Οπως προκύπτει από τη μελέτη του πρώτου σταδίου εκπόνησης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Καλαμάτας (Στάδιο Α, τεύχος Ι και ΙΙ, σελ. 123 επ., 130 επ. και 287 επ.), τμήματα της ευρύτερης περιοχής του ορεινού όγκου του νέου διευρυμένου Δήμου Καλαμάτας εντάσσονται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Πρόκειται, ειδικότερα, για τις περιοχές "Φαράγγι Νέδωνα (Πέταλον-Χάνι)" με κωδικό  GR2550001 και "'Ορος Ταΰγετος" με κωδικό  GR2550006, οι οποίες έχουν χαρακτηρισθεί ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης και έχουν ενταχθεί στον εθνικό κατάλογο προστατευόμενων περιοχών (άρθρο 9 παρ. 6 του ν. 3937/2011 σελίδα 1641, Α΄60 (βλ. απόφαση ΣτΕ 1245/2016 επταμελούς,με εισηγήτρια την Σύμβουλο Αικ. Σακελλαροπούλου, σκέψη 11, σελίδα 23).

Η παραλαβή της πρώτης φάσης της μελέτης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Καλαμάτας έγινε στις 11.12.2006 (βλ. στην  απόφαση  ΣτΕ 1245/2016 επταμελούς, σκέψη 5 και στις   σελίδες 11 & 12).

Για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας της Φύσης και ιδιαίτερα για τις  ζώνες Natura είναι υποχρεωτική η σύσταση φορέα διαχείρισης με συμμετοχή του Δήμου και της Νομαρχίας, τοπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων που σε συνεργασία μέσω προγραμματικών συμβάσεων με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το ΥΠΕΚΑ, θα μπορούσε να συντηρήσει και να λειτουργήσει το χώρο ως "χώρο εναλλακτικού τουρισμού και αναψυχής" (βλ. σελίδα 809 της απόφασης έγκρισης του ΓΠΣ Καλαμάτας  ΑΑΠ 77/03.05.2011).

          Ε. Επιβάλλεται να οριοθετηθεί η φυσική κοίτη ολοκλήρου του ρέματος "Καραμπογιάς", διότι:

          Χωρίς την οριοθέτηση της φυσικής κοίτης ολοκλήρου του ρέματος «Καραμπογιάς» όχι μόνον οι κατοικίες, οι παιδικές χαρές, ο βρεφονηπιακός σταθμός, οι πεζόδρομοι και οι δρόμοι που προβλέπονται  από τα ρυμοτομικά σχέδια της αρχικής Πολεοδομικής Μελέτης να κατασκευαστούν στην πεδινή φυσική και στην παράνομη τεχνητή κοίτη του ρέματος "Καραμπογιάς" στην Αγία ΄Αννα, αλλά επίσης και η ευρύτερη περιοχή ένθεν κακείθεν της οδού Μπουλούκου, θα βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο και στο έλεος της πλημμύρας.»

 

Καλαμάτα 17 Φεβρουαρίου 2026