Εκτός από τα έργα, τα οποία οι καλλιτέχνες δημιούργησαν με αφορμή ερεθίσματά τους από τον “Κήπο των επίγειων απολαύσεων”, του Ιερώνυμου Μπος, πρωταγωνιστής της βραδιάς των εγκαινίων ήταν ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος, που ερμήνευσε αποσπάσματα του Φιλοκτήτη και άλλα μεγάλα κείμενα, χρησιμοποιώντας και “επίγειες απολαύσεις” της Μεσσηνίας, το καρπούζι, τη γουρνοπούλα. 

Γιάννης Μήτρου, Βαγγέλη Νικολάου, Δημήτρης Τζαμουράνης

Στην τελετή των εγκαινίων το κοινό καλωσόρισε πρώτος ο δημιουργός του Α’49, Βαγγέλης Νικολάου, που σημείωσε ότι η προετοιμασία της έκθεσης έχει ξεκινήσει εδώ και 2,5 με 3 χρόνια περίπου. Ακολούθησε χαιρετισμός του επιμελητή, που συμμετέχει στην έκθεση και με έργο του, Δημήτρη Τζαμουράνη και ακολούθως μίλησε για την τέχνη, τον άνθρωπο και το σώμα του, την απόλαυση, ο Γιάννης Μήτρου, συγγραφέας των κειμένων του καταλόγου της έκθεσης. 

Στην Καλαμάτα βρίσκονται από μέρες και θα μείνουν και άλλες οι περισσότεροι από τους 11 καλλιτέχνες, οι οποίοι, όπως επισήμανε ο Δημήτρης Τζαμουράνης, έχουν ως έδρα το Βερολίνο δεν είναι όμως όλοι Γερμανοί. Σημείωσε ότι “είναι πολύ σημαντικοί καλλιτέχνες, όμως δεν έχουν έρθει εδώ ως δημιουργοί από το αστικό κέντρο της σύγχρονης τέχνης του Βερολίνου. Η Καλαμάτα έχει πάρα πολλά στοιχεία να τους δώσει και αυτό τους έχει εντυπωσιάσει. Μην ξεχνάμε ότι αυτού του είδους οι ανταλλαγές είναι πάρα πολύ σημαντικές . Είναι πολύ πιο εύκολο να κατανοήσεις τους ανθρώπους όταν έρθεις σε επικοινωνία μαζί τους. Ελπίζω αυτό να είναι μια καλή αρχή για την πόλη της Καλαμάτας, να μπει σε μια κατάσταση όπου τα εικαστικά πάλι να παίζουν σημαντικό ρόλο”. 

Σε ό,τι αφορά το θέμα της έκθεσης ο Δημήτρης Τζαμουράνης είπε: “Το τρίπτυχο του Ιερώνυμος Μπος, “Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων”, ζωγραφίστηκε πριν από 500 χρόνια περίπου. Δεν είναι σημείο αναφοράς για αντιγραφή, είναι απλώς ένα σημείο εννοιολογικής αναφοράς σε έννοιες που σήμερα νομίζω ότι είναι πάρα μα πάρα πολύ σημαντικές και πρέπει να τις ξαναδούμε, όπως για παράδειγμα τι είναι κόλαση, τι είναι παράδεισος, τι είναι απόλαυση, πώς μπορούμε σήμερα να έρθουμε σε μια αντικειμενική αντιμετώπιση μέσα από την εικαστική γλώσσα, πώς μπορεί το κοινό να έρθει σε επικοινωνία με το εικαστικό έργο. Αυτή ήταν ακριβώς η προσπάθεια της επιμέλειας της έκθεσης”. 

Στο ερώτημα “τι είναι αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους καλλιτέχνες της έκθεσης, η αμαρτία, η απόλαυση, ο παράδεισος;” ο Δημήτρης Τζαμουράνης είπε: “Η απάντηση μένει ανοιχτή, όπως και στο έργο του Μπος. Λογοκρισία δεν μπορείς να κάνεις γιατί όλα αυτά είναι καταστάσεις ανθρώπινες. Προσπαθούμε απλώς με μια εικαστική γλώσσα να φτιάξουμε ένα σύγχρονο κήπο. Γι’ αυτό και τα έργα δεν είναι κλασικά τοποθετημένα, αλλού είναι σε σύγκρουση αλλού σε αρμονία”. 

Τέλος, ο Δημήτρης Τζαμουράνης έκανε κάλεσμα στο κοινό της Καλαμάτας αλλά και στους καλλιτέχνες της περιοχής να επικοινωνήσουν με τους καλλιτέχνες και τα έργα τους: “Οι καλλιτέχνες θα μείνουν άλλες τέσσερις ημέρες και θέλουν να ξανάρθουν. Ελπίζω να υπάρχει μια επικοινωνία και με το κοινό και με τους καλλιτέχνες της πόλης, βλέπω είναι εδώ αρκετοί και να προσπαθήσουμε ίσως να γίνει κάτι ανάλογο στο Βερολίνο, να πάνε εκεί Έλληνες καλλιτέχνες”. 

Στ.Μ. 

Οι καλλιτέχνες

Στην έκθεση συμμετέχουν με ζωγραφικά, γλυπτικά, φωτογραφικά και μικτών μέσων έργα οι: Jenny Brosinski, Kerstin Grimm, David Nicholson, Johannes Kahrs (έργα του οποίου ανήκουν στις συλλογές των Centre Pompidou, MoMA και Hammer Museum), Marianna Ignataki (πρόσφατα solo show στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης / Momus), Jean-Yves Klein, Andrea Stappert, Joachim Elzmann, Stefan Rinck, John Isaacs και ο επιμελητής Δημήτρης Τζαμουράνης.

Καθένας τους επιστρέφει, μέσω διαφορετικών διαδρομών, στο ίδιο πεδίο: το σώμα ως τόπο μη ανηγμένης επιθυμίας, την εικόνα ως πεδίο όπου το υποκείμενο διακυβεύεται. Από τις πολυεπίπεδες, αφαιρετικές επιφάνειες της Brosinski και τα φωτογραφικά πορτρέτα της Stappert, μέχρι τα ιδρυμένα σε πέτρα μεσαιωνικά τέρατα του Rinck και τα παχιά, υπερκαταναλωτικά σώματα του Isaacs, η έκθεση χαρτογραφεί ένα ευρύ φάσμα της σύγχρονης σκηνής του Βερολίνου, ενώ μέσω της Ignataki και του Τζαμουράνη συνδέεται με την ελληνική καλλιτεχνική παράδοση.