Σε σχετικό δελτίο Τύπου η ΚΕΔΕ σημειώνει: «Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ολοκλήρωση της πρώτης ολοκληρωμένης, επιστημονικά τεκμηριωμένης μελέτης της ΕΕΤΑΑ και της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος άσκησης των αρμοδιοτήτων των Δήμων. Πρόκειται για την πρώτη συστηματική προσπάθεια αποτύπωσης του πραγματικού λειτουργικού κόστους των Δήμων, με συνδυασμό οικονομικών στοιχείων, στοιχείων στελέχωσης, διεθνών πρακτικών και ποιοτικής έρευνας σε αντιπροσωπευτικούς Δήμους της χώρας.

Η μελέτη καταδεικνύει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται πλέον να ασκήσει ένα διαρκώς διευρυνόμενο σύνολο αρμοδιοτήτων – από την πολιτική προστασία, την κοινωνική πολιτική και τη λειτουργία των σχολείων έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την κυβερνοασφάλεια, τον εσωτερικό έλεγχο και τη διαχείριση κινδύνων – χωρίς να εξασφαλίζεται η αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών, ανθρώπινων και οργανωτικών πόρων. Επισημαίνεται μάλιστα ότι η κατάσταση αυτή αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογίας μεταξύ αρμοδιοτήτων και πόρων, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 του Συντάγματος και στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, το συνολικό λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 ανέρχεται σε 5,35 δισ. ευρώ. Από αυτό, σχεδόν το 46,4% αφορά δαπάνες προσωπικού, το 27,2% λειτουργικές δαπάνες (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, συντηρήσεις και λοιπές παροχές), ενώ το υπόλοιπο αφορά μεταβιβαστικές πληρωμές, αμοιβές τρίτων και λοιπές ανελαστικές δαπάνες. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι οι δημοτικές δαπάνες αφορούν κυρίως βασικές και υποχρεωτικές λειτουργίες, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια περαιτέρω εξοικονόμησης πόρων.

Το σημαντικότερο όμως συμπέρασμα είναι η διαπιστωμένη χρηματοδοτική απόκλιση μεταξύ των πραγματικών αναγκών και των διαθέσιμων πόρων. Η μελέτη εκτιμά ότι οι Δήμοι αντιμετωπίζουν ετήσιο χρηματοδοτικό έλλειμμα άνω των 1,3 δισ. ευρώ για τη λειτουργία τους και επιπλέον άνω των 1,2 δισ. ευρώ για τη συντήρηση και αναβάθμιση των βασικών υποδομών τους. Το έλλειμμα αυτό μεταφράζεται καθημερινά σε δυσκολίες στη συντήρηση σχολείων και δημοτικών κτιρίων, στην αποκατάσταση του οδικού δικτύου, στην αναβάθμιση αθλητικών εγκαταστάσεων και παιδικών χαρών, στην ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, στην πολιτική προστασία και στην κάλυψη του αυξημένου ενεργειακού κόστους.

Η μελέτη αναδεικνύει παράλληλα ότι η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να αποτελεί ευρωπαϊκή εξαίρεση ως προς τον βαθμό οικονομικής και διοικητικής αποκέντρωσης. Σε σύγκριση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι ελληνικοί Δήμοι διαχειρίζονται σημαντικά μικρότερο ποσοστό των δημόσιων δαπανών και των δημοσίων επενδύσεων, ενώ παραμένουν ιδιαίτερα εξαρτημένοι από τις κρατικές επιχορηγήσεις, γεγονός που περιορίζει την οικονομική τους αυτοτέλεια και τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου προγραμματισμού.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές πρακτικές αναδεικνύουν ότι οι ισχυρές τοπικές αρχές, με επαρκείς και σταθερούς πόρους, αποτελούν βασική προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή, την τοπική ανάπτυξη και την αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η σύγκλιση της Ελλάδας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα προϋποθέτει την αποκατάσταση της αναλογίας μεταξύ αρμοδιοτήτων και πόρων και τη σταδιακή ενίσχυση της δημοσιονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.

Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει ότι το ισχύον σύστημα χρηματοδότησης των Δήμων δεν διαθέτει μηχανισμό προσαρμογής στις πραγματικές αυξήσεις του κόστους λειτουργίας που προκαλούνται από τον πληθωρισμό, την ενεργειακή κρίση, τις φυσικές καταστροφές, τις δημογραφικές μεταβολές και τις νέες θεσμικές υποχρεώσεις. Τεκμηριώνει επίσης ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση περιορίζει την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων και δυσχεραίνει την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Τα συμπεράσματα της μελέτης αποτελούν ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση των διαχρονικών και δίκαιων διεκδικήσεων της ΚΕΔΕ για τη θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων, τη σταδιακή αποκατάσταση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, τη συνταγματική κατοχύρωση της αρχής ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν μπορεί να μεταφέρεται στους Δήμους χωρίς τους αναγκαίους πόρους, προσωπικό και υποδομές, καθώς και για την ενίσχυση της χρηματοδότησης των δημοτικών υποδομών, του ανθρώπινου δυναμικού και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Η μελέτη αποδεικνύει με αδιάσειστα στοιχεία ότι η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αποτελεί απλώς ένα εύλογο αίτημα των Δήμων, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του θεσμού, την εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της οικονομικής αναλογίας και την παροχή σύγχρονων και ποιοτικών υπηρεσιών στους πολίτες.

Η ΚΕΔΕ θα προβεί μεταξύ άλλων σε:

• Ανάρτηση της μελέτης στην ιστοσελίδα της ΚΕΔΕ και αποστολή της Επιτελικής Σύνοψης σε όλους τους Δημάρχους.
• Ενημέρωση του ΔΣ της ΕΝΠΕ από το Προεδρείο της ΚΕΔΕ
• Αποστολή του βιβλίου με επιστολή του Προέδρου της ΚΕΔΕ στους 300 Βουλευτές με αίτημα να περιληφθούν σχετικές δεσμεύσεις με βάση της προτάσεις της Μελέτης στα προεκλογικά προγράμματα των κομμάτων
• Συνάντηση αντιπροσωπείας της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ με τον Πρωθυπουργό, με τους προέδρους των Κοινοβουλευτικών κομμάτων, με τους Υπουργούς και Υφυπουργούς Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και με το προεδρείο της Βουλής».