Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε από το site Kalamata Journal τη νέα χορηγία της κ. Ιωάννας Καρέλια προς το γυναικείο βόλεϊ και τη δημόσια ευγνωμοσύνη που της εξέφρασε η Ελληνική Ομοσπονδία Πετοσφαίρισης. Η πολυετής, σταθερή και αθόρυβη στήριξή της στον αθλητισμό και στους νέους ανθρώπους αξίζει κάθε συγχαρητήριο. Είναι μια προσφορά που τιμά την ίδια, τη μνήμη του πατέρα της και την πόλη από την οποία κατάγεται.

Η στάση αυτή επιβεβαιώνει ακριβώς όσα γράψαμε στην ανοιχτή επιστολή της 2ας Ιουλίου 2026 ότι, η κ. Καρέλια γνωρίζει τι σημαίνει αφοσίωση, συνέπεια και ευθύνη απέναντι στο κοινό καλό. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο επανερχόμαστε.

Ένα μήνα μετά, καμία εξέλιξη

Σαράντα χρόνια μετά τους σεισμούς του 1986, το πατρικό σπίτι της οικογένειας Κώστα Καρέλια επί της οδού Φαρών παραμένει εγκαταλελειμμένο. Ένα μήνα μετά τη δημόσια πρότασή μας για την αποκατάστασή του και τη μετατροπή του σε Μουσείο Χρήστου Ρηγανά, στη μνήμη του Κώστα Καρέλια, δεν υπάρχει καμία απολύτως εξέλιξη, καμία ανακοίνωση, καμία απάντηση.

Δεν πρόκειται για ένα οποιοδήποτε ακίνητο. Πρόκειται για ένα ιστορικό αρχοντικό στον πυρήνα της πόλης, δεμένο με το όνομα μιας από τις σημαντικότερες καλαματιανές οικογένειες. Η σημερινή του εικόνα αδικεί τόσο το όνομα αυτό όσο και την ίδια την Καλαμάτα. Ένα ερειπωμένο κτίριο στο κέντρο μιας πόλης δεν είναι μόνο ιδιωτικό ζήτημα - είναι δημόσια εικόνα, δημόσια μνήμη και, εντέλει, δημόσια απώλεια.

Δεν τίθεται θέμα οικονομικής δυνατότητας

Αν υπήρχε οικονομική αδυναμία, το ζήτημα θα ήταν εντελώς διαφορετικό. Τότε η λύση θα έπρεπε να αναζητηθεί από τον Δήμο Καλαμάτας, την Περιφέρεια και τους θεσμούς της πόλης, με χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα αποκατάστασης. Τέτοιο θέμα, όμως, δεν υφίσταται.

Η Καπνοβιομηχανία Καρέλια, στην οποία η κ. Ιωάννα Καρέλια είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη μέτοχος, με ποσοστό της τάξεως του 31,9%, διαγράφει διαχρονικά μια εντυπωσιακή πορεία.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα οικονομικά αποτελέσματα της χρήσης 2025, ο κύκλος εργασιών του Ομίλου ξεπέρασε το 1,67 δισ. ευρώ, με αύξηση 10,7%, τα κέρδη προ φόρων κινούνται σταθερά άνω των 130 εκατ. ευρώ, τα ταμειακά διαθέσιμα και οι επενδύσεις σε ομόλογα υπερέβησαν τα 845 εκατ. ευρώ, ενώ η συνεισφορά της εταιρείας στα δημόσια ταμεία ανήλθε σε 735,5 εκατ. ευρώ μόνο για το 2025.

Τα αναφέρουμε αυτά χωρίς ίχνος αιχμής. Αντιθέτως, πρόκειται για μια επιτυχία που τιμά την οικογένεια Καρέλια, στηρίζει εκατοντάδες εργαζόμενους και ταξιδεύει το όνομα της Καλαμάτας σε δεκάδες αγορές του κόσμου. Είναι μια από τις μεγαλύτερες παραγωγικές δυνάμεις της Μεσσηνίας και το γνωρίζουμε καλά.

Ακριβώς όμως επειδή η επιχείρηση αυτή γεννήθηκε, μεγάλωσε σε αυτή την πόλη, η αποκατάσταση ενός και μόνο κτιρίου αποτελεί ποσό ασήμαντο μπροστά σε τέτοια μεγέθη και σημασία τεράστια για την Καλαμάτα. Το ζήτημα δεν είναι δυνατότητα. Είναι προτεραιότητα.

Το ελάχιστο αίτημα

Η πρόταση για τη δημιουργία του Μουσείου Χρήστου Ρηγανά στο αρχοντικό της οδού Φαρών, ως χώρου τέχνης, παιδείας και δημιουργίας αφιερωμένου στη μνήμη του Κώστα Καρέλια, παραμένει ανοιχτή και θα παραμείνει. Είναι μια πρόταση που γίνεται με σεβασμό και χωρίς καμία απαίτηση.

Αν όμως η κ. Ιωάννα Καρέλια και η οικογένειά της δεν επιθυμούν αυτή τη λύση, τότε ζητούμε το αυτονόητο και το ελάχιστο - την άμεση συντήρηση και αποκατάσταση του κτιρίου. Να αποδοθεί στην πόλη ως ένα ακόμη από τα κτίρια αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος που κοσμούν την Καλαμάτα και αναδεικνύουν τη βιομηχανική και αστική της ιστορία. Ακόμη και χωρίς μουσείο, ακόμη και με αποκλειστικά ιδιωτική χρήση, ένα αποκατεστημένο αρχοντικό είναι προσφορά στην πόλη. Ένα ερείπιο δεν είναι.

Μια έκκληση προς τον Δήμο Καλαμάτας και την Πολιτεία

Παράλληλα, απευθύνουμε έκκληση προς τον Δήμο Καλαμάτας και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού να εξετάσουν την ένταξη του κτιρίου στον κατάλογο των διατηρητέων και αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος κτισμάτων της πόλης. Να διασφαλιστεί δηλαδή η προστασία του θεσμικά, ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας και ανεξαρτήτως χρήσης.

Η πόλη δεν μπορεί να παρακολουθεί αμέτοχη την αργή κατάρρευση της αρχιτεκτονικής της μνήμης. Ούτε μπορεί να αφήνει το ζήτημα στη διακριτική ευχέρεια του χρόνου. Η απόφαση, ασφαλώς, ανήκει στην κ. Ιωάννα Καρέλια και στην οικογένειά της. Όμως η πόλη έχει δικαίωμα να ρωτά, να προτείνει και να περιμένει απάντηση. Η Καλαμάτα οφείλει πολλά στην οικογένεια Καρέλια. Και μια πόλη που τιμά, δικαιούται και να ζητά.

Ευελπιστούμε ότι η επιστολή αυτή δεν θα εκληφθεί ως κριτική, αλλά ως πρόσκληση σε έναν δημόσιο, γόνιμο διάλογο ανάμεσα στην ιδιοκτήτρια Ιωάννα Καρέλια, τον Δήμο Καλαμάτας, τους πολιτιστικούς φορείς και την κοινωνία των πολιτών. Ένας διάλογος που μπορεί να καταλήξει σε κάτι σπάνιο:

“ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι να ξαναγίνει ζωντανός χώρος πολιτισμού, και μια οικογενειακή μνήμη να γίνει δημόσια παρακαταθήκη”.