Η Παρασκευή Νομικού, καθηγήτρια στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρουσίασε ως αναγκαιότητα, δεδομένων των μέχρι τώρα γεωφυσικών ευρημάτων στον βυθό του Μεσσηνιακού Κόλπου, την πραγματοποίηση χαρτογράφησης με τα σύγχρονα μέσα. Είπε συγκεκριμένα: “Το πότε θα γίνει ο επόμενος σεισμός εμείς δεν μπορούμε να σας απαντήσουμε. Αυτό όμως που χρειαζόμαστε και αυτή είναι η βοήθεια που πρέπει να διαθέσει η πολιτεία, είναι να εξερευνήσουμε ιδιαίτερα αυτό το κομμάτι, τον υποθαλάσσιο χώρο, με πολύ καλύτερα μηχανήματα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτυπώσουμε με πολύ μεγαλύτερη ευκρίνεια ποια είναι η μορφολογία και ποιοι είναι οι κίνδυνοι οι οποίοι βρίσκονται πάρα πολύ κοντά στην Καλαμάτα”.

Η γνωστή καθηγήτρια και από τις έρευνές της στα υποθαλάσσια ηφαίστεια της Σαντορίνης τόνισε ότι “ζείτε σε μια περιοχή που είναι γεωδυναμικά πάρα πολύ ενεργή”, ωστόσο, πρόσθεσε, όσον αφορά την εξερεύνηση του πυθμένα στον Μεσσηνιακό Κόλπο έχουν γίνει “πάρα πολύ λίγα”, πέρα από τις έρευνες που διενεργήθηκαν το 1986 με το ωκεανογραφικό πλοίο “Αιγαίο” υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Δημήτρη Παπανικολάου.   

Η κ. Νομικού σημείωσε ότι ακολούθησαν έρευνες, με πιο σύγχρονα μέσα, από την Υδρογραφική Υπηρεσία Στρατού, όπου “το πρώτο πράγμα που μας εντυπωσίασε είναι ότι η ανατολική πλευρά του Μεσσηνιακού Κόλπου (στον πυθμένα) έχει φαράγγια”. Όπως σημείωσε, τα φαράγγια αυτά βρίσκονται μπροστά στην Καρδαμύλη και τη Στούπα και ακολουθούν τα φαράγγια της χέρσου περιοχής. 

“Γιατί μας ενδιαφέρουν τα υποθαλάσσια φαράγγια;” 

Απαντώντας η ίδια στο ερώτημα που έβαλε, “γιατί μας ενδιαφέρουν τα υποθαλάσσια φαράγγια;”, σημείωσε ότι “αν τυχόν γίνει κατολίσθηση μέσα σε αυτά τα φαράγγια, τα υποθαλάσσια, το πρώτο πράγμα το οποίο θα συμβεί είναι τσουνάμι, θα υπάρχει παλιρροιακό κύμα. Ένα τσουνάμι το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά εδώ στις ακτές του Μεσσηνιακού Κόλπου. Άρα είναι πολύ σημαντικό να έχουμε χαρτογραφημένα φαράγγια και να γνωρίζουμε τη γεωμετρία του Μεσσηνιακού Κόλπου”. 

Επίσης ανέφερε ότι μπροστά στην Καλαμάτα, μπροστά από το λιμάνι, “υπάρχει μια αστάθεια πρανών, δηλαδή μικροκατολισθήσεις. Τι σημαίνει αυτό; Αν έχουμε κάποιο άλλο σεισμικό γεγονός μπορεί πολύ εύκολα να δημιουργηθεί ένα παλιρροιακό κύμα”. 

Το ρήγμα του Πηδήματος

Προηγουμένως ο Μιχάλης Γκανάς, διευθυντής ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, μίλησε για τα ρήγματα της ανατολικής Μεσσηνίας, σημειώνοντας: ότι “το ρήγμα του Πηδήματος, αυτό είναι το πιο επικίνδυνο αυτή τη στιγμή, κατά την άποψή μου, για την πόλη της Καλαμάτας, χωρίς να ξέρουμε πότε θα γίνει πάλι ο επόμενος σεισμός”. Όπως πρόσθεσε, έχουν περάσει 2.970 χρόνια και το ρήγμα αυτό δεν έχει δώσει σεισμό, δηλαδή “κοιμάται”. Εξήγησε όμως ότι σύμφωνα με την ιστορία του ρήγματος, αυτό είναι σε περίοδο που θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί. Είπε επίσης ότι, σύμφωνα με τις έρευνες που έχει κάνει η επιστημονική του ομάδα, από το ρήγμα αυτό το έδαφος έχει μετατοπιστεί κατά 3,5 μέτρα σε βάθος 15.000 χρόνων. Ακόμη, ιστορικά το ρήγμα αυτό έχει κάνει πέντε σεισμούς. Η πρόταση που έκανε είναι, το συγκεκριμένο ρήγμα να αναδειχτεί και να κηρυχτεί Διεθνές Γεωλογικό Μνημείο. 

Μιχάλης Γκανάς

Ακόμη, ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου σημείωσε ότι στην περιοχή της ανατολικής Μεσσηνίας υπάρχουν συνολικά οχτώ μεγάλα ρήγματα, τα οποία όμως ανέφερε ότι μπορούν να δώσουν σεισμούς 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, με απόκλιση συν-πλην 0,3%. Πρόσθεσε πάντως ότι υπάρχει και το ακραίο σενάριο, για σεισμό περίπου 7 βαθμών, επισημαίνοντας όμως ότι αυτό το ενδεχόμενο είναι ακραίο. 

Ο κ. Γκανάς αναφέρθηκε και στο παγκοσμίου ενδιαφέροντος φαινόμενο στην περιοχή του Διαβολιτσίου, όπου, στον ευρύτερο χώρο, διέρχονται ρήγματα διαφορετικών κατευθύνσεων, από νότο προς βορρά και από δύση προς ανατολή. Σε αυτό το φαινόμενο, σημείωσε, οφείλονται οι σμηνοσεισμοί της Οιχαλίας, το 2011, το οποίο είχε διάρκεια άνω των έξι μηνών, προκάλεσε ζημιές, όχι ιδιαίτερα σοβαρές. Το φαινόμενο αυτό, είπε ο κ. Γκανάς, δεν μπορεί να δώσει σεισμούς υψηλού μεγέθους, ωστόσο, πρόσθεσε, επειδή επαναλαμβάνεται για μεγάλη χρονική διάρκεια προκαλεί έντονη ανησυχία στους πολίτες. Η διερεύνηση του φαινομένου αυτού, είπε επίσης, έγινε με τη συνδρομή του Καλαματιανού γεωφυσικού Χριστόδουλου Κυριακόπουλου, από το Πανεπιστήμιο του Μέμφις ΗΠΑ. 

Πρώτος έκανε εισήγηση για τους σεισμούς του 1986 στην Καλαμάτα ο καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Δημήτρης Παπανικολάου, που σημείωσε ότι το γεωφυσικό φαινόμενο αυτό αποτέλεσε σταθμό για την επιστήμη, γιατί ξεκίνησε μια σειρά ερευνών, εμπλουτίστηκε η γνώση αλλά και η θεωρία ξεκίνησε να γίνεται πράξη. 

Τέλος, η Έλενα Δασκαλάκη, από το Εθνικό Αστεροσκοπείο, παρουσίασε το πρόγραμμα “Tsunnami Ready” για την προετοιμασία και την αντιμετώπιση φαινομένων τσουνάμι. 

Στ.Μ.