Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου 2026 11:45

Σεισμός: Από τη “Λαϊκή Μνήμη και την Ποιητική των Θραυσμάτων” στη “Συλλογική Μνήμη, την Επιστημονική Γνώση και την Ανθεκτικότητα”

Σεισμός: Από τη “Λαϊκή Μνήμη και την Ποιητική των Θραυσμάτων” στη “Συλλογική Μνήμη, την Επιστημονική Γνώση και την Ανθεκτικότητα”

Ήταν δέκα χρόνια μετά τους σεισμούς του ‘86 όταν ο Δήμος Καλαμάτας, με την επιστημονική προσέγγιση και δημιουργικότητα της Νάντιας Σερεμετάκη, διευθύντριας του Τομέα Λόγου της ΔΕΠΑΚ τότε, διοργάνωσε ένα εξαιρετικό πρόγραμμα υπό τον τίτλο “Σεισμός: Λαϊκή Μνήμη και η Ποιητική των Θραυσμάτων”. Σήμερα, 40 χρόνια μετά τους σεισμούς, ο Δήμος Καλαμάτας, αυτή τη φορά τα στελέχη του Γραφείου Πολιτικής Προστασίας, διοργάνωσαν ένα επίσης σημαντικό πρόγραμμα επετειακών δράσεων, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών φορέων, εθελοντικών οργανώσεων, συλλόγων και με τίτλο “Συλλογική Μνήμη, την Επιστημονική Γνώση και την Ανθεκτικότητα”. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν και η πιο φορτισμένη στιγμή αναμένεται ότι θα είναι την Κυριακή στις 8.21 το βράδυ, όταν θα κρατηθεί ενός λεπτού σιγή στην κεντρική πλατεία, ακριβώς 40 χρόνια μετά το ξύπνημα του Εγκέλαδου. 

 

Χθες ο δήμαρχος, Θανάσης Βασιλόπουλος, ο καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο του Άαχεν, Κλάους Ράιχερτερ, από το πρόγραμμα Multimarex, η καθηγήτρια σεισμολογίας, Βίκυ Κουσκουνά από το πρόγραμμα ENCELADOC, ο αντιπρόεδρος της Λαϊκής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας, Μιχάλης Δημητρακόπουλος, η γεωφυσικός Αγγελική Μπαρμπεροπούλου επίσης το το πρόγραμμα ENCELADOC, η Άννα Σωτηροπούλου από το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών Καλαμάτας, η Ιωάννα Ραβανή από το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Καλαμάτας, ο εκπρόσωπος του Παραρτήματος Καλαμάτας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Γεράσιμος Κουνάδης, ο Κώστας Βλαχονικολός από την Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών, ο Θανάσης Θωμόπουλος, από την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, ο Παναγιώτης Λεϊτζής από τον Σύλλογο Εθελοντών, ο Γιάννης Παπαδόπουλος, από τον Σύλλογο συνταξιούχων δημοτικών υπαλλήλων και υπαλλήλων δημοτικών νομικών προσώπων, η Σοφία Δούση, από τον Σύλλογο "Παράδεισος Καλαμάτας" και οι αντιδήμαρχοι γεωτεχνικών υπηρεσιών Γιάννης Δούβας και Πολιτιστικής Προστασίας (Καθαριότητας) Αναστάσης Σκοπετέας, παρουσίασαν μέρος των δράσεων που ξεκίνησαν χθες και θα συνεχιστούν κάποιες μέχρι το τέλος της χρονιάς. 

Ο Δήμος Καλαμάτας στο σχετικό δελτίο Τύπου σημειώνει: “Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον καταστροφικό σεισμό της 13ης Σεπτεμβρίου 1986, μια ημερομηνία που χάραξε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ιστορία της Καλαμάτας. Με αφορμή τα τραγικά γεγονότα, ο Δήμος Καλαμάτας, σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς φορείς, ερευνητικά ιδρύματα και εθελοντικές οργανώσεις, διοργανώνει ένα ευρύ πρόγραμμα δράσεων μνήμης που συνδυάζει τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης με την επιστημονική γνώση και την πολιτική προστασία.

Οι εκδηλώσεις, οι οποίες εκτείνονται από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο, επικεντρώνονται στο κρίσιμο τριήμερο 11-13 Σεπτεμβρίου 2026, προσφέροντας στους πολίτες ένα πολυδιάστατο πλαίσιο ενημέρωσης, βιωματικών δράσεων και απότισης φόρου τιμής.

Κάλεσμα συμμετοχής στις εκδηλώσεις και στις προγραμματισμένες δράσεις, απηύθυναν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο Δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος και εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας, φορέων και εθελοντικών ομάδων.

Στην αιχμή η επιστημονική γνώση και η ανθεκτικότητα

Κεντρικό πυλώνα των εκδηλώσεων αποτελεί η επιστημονική συνάντηση στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας. Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, η επιστημονική κοινότητα θα βρεθεί στο επίκεντρο με το συνέδριο «31 δευτερόλεπτα που συγκλόνισαν την πόλη», το οποίο συνδιοργανώνεται με το ερευνητικό πρόγραμμα Multimarex.

Το βράδυ του Σαββάτου (19:45), στην επιστημονική εσπερίδα «40 Χρόνια μετά…», διακεκριμένοι επιστήμονες και θεσμικοί παράγοντες θα αναλύσουν τα τεκτονικά δεδομένα της περιοχής. Ο Ομότιμος Καθηγητής Γεωλογίας Δημήτριος Παπανικολάου θα ανακαλέσει στα γεγονότα του 1986, ενώ ο Διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Δρ. Αθανάσιος Γκανάς και η Καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Παρασκευή Νομικού θα παρουσιάσουν τα νεότερα στοιχεία για τα ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας και τη μορφολογία του βυθού του Μεσσηνιακού Κόλπου. Παράλληλα, η ειδικός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Έλενα Δασκαλάκη θα μιλήσει για την ετοιμότητα απέναντι στον κίνδυνο τσουνάμι.

Ομιλία θα πραγματοποιήσει ο πρώην Δήμαρχος Καλαμάτας Σταύρος Μπένος με τίτλο «Μνήμες Διαχείρισης», ενώ η Γενική Διευθύντρια του Δήμου Παναγιώτα Κουράκλη θα θέσει το πλαίσιο των σύγχρονων προκλήσεων για την πόλη.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με συζήτηση, με τη συμμετοχή του Δημάρχου Θανάση Βασιλόπουλου και ων πρώην Δημάρχων Γιώργου Κουτσούλη και Παναγιώτη Νίκα.

Απότιση φόρου τιμής και συλλογική μνήμη

Την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, ημέρα της επετείου, το πρόγραμμα επικεντρώνεται στις εκδηλώσεις μνήμης. Το πρωί θα τελεστεί μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Φλαρίου, ενώ θα ακολουθήσει η καθιερωμένη τελετή στο Μνημείο για τους σεισμούς, στη συμβολή των οδών Κροντήρη και Νέδοντος.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας, στις 20:21 -την ακριβή ώρα που εκδηλώθηκε ο κύριος σεισμός το 1986- θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή στην Κεντρική Πλατεία. Την ατμόσφαιρα θα πλαισιώσουν οι «Μελωδίες Ελπίδας» από τη Δημοτική Φιλαρμονική Καλαμάτας και τη Χορωδία Παράδεισος, στον Ι.Ν. Γεννεθλίου της Θεοτόκου στα Γιαννιτσάνικα.

Σημειώνεται σήμερα, Παρασκευή 11 του μήνα, στο αίθριο του Πνευματικού Κέντρου θα πραγματοποιηθεί η δράση EncelaDoc από τα Αρχεία Τάξις, το Πανεπιστήμιο Columbia, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το ΕΚΠΑ και το Tsunami Society.

Βιωματικά εργαστήρια και εθελοντισμός για τους πολίτες

Παράλληλα με το ακαδημαϊκό και θεσμικό σκέλος, η Κεντρική Πλατεία Καλαμάτας θα μετατραπεί το Σαββατοκύριακο 12 και 13 Σεπτεμβρίου σε πεδίο βιωματικών δράσεων Πολιτικής Προστασίας. Το Ελληνικό Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον, το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά, εθελοντικοί φορείς όπως ο Ερυθρός Σταυρός, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, η Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών και το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού θα πραγματοποιήσουν επιδείξεις πρώτων βοηθειών, ασκήσεις προσανατολισμού και εκπαιδευτικά παιχνίδια για παιδιά και οικογένειες.

Επιπλέον, στο Δημοτικό Πνευματικό Κέντρο φιλοξενείται έκθεση ιστορικού τύπου από τη Λαϊκή Βιβλιοθήκη έως τα τέλη Οκτωβρίου, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει φοιτητικό συνέδριο, ιστορικές αναδρομές για τη δεκαετία του '80 και συμβολική δενδροφύτευση.”