Πρώτος ο Αρένιους, ένας από τους θεμελιωτές της σύγχρονης χημείας, μόλις είδε τη δεκαετία του 1880 τις εκπομπές καυσαερίων, που εξέρχονταν από τις μηχανές εσωτερικής καύσης, αναφώνησε πως δε θ’ αντέξει ο πλανήτης τη βρωμιά, που άφηναν πίσω τους αυτά τα σύγχρονα τέρατα.

Αλλά και αρκετά πανεπιστήμια χημείας, όπως αυτό της Μπολόνιας (Ιταλία), που σπούδαζα εγώ τη δεκαετία του 1970, μιλούσαν συνέχεια για τέτοια θέματα.

Μια μέρα μπήκε ο καθηγητής της οργανικής χημείας μέσα στην αίθουσα κι αντί να παραδώσει το καθιερωμένο μάθημα, έθεσε το εξής ερώτημα:

Ζήτησε από τους φοιτητές να υπολογίσουν τι γίνονται το ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου, που εισήγαγε καθημερινά η Ιταλία για τις ενεργειακές της ανάγκες. Έδωσε, φυσικά, κάποιες παραμέτρους και με την προϋπόθεση πως όλη αυτή η ποσότητα πετρελαίου, είχε πλήρη καύση.

Τα νούμερα που βγήκαν κατόπιν από τους υπολογισμούς σε καυσαέρια, δε χωρούσαν σε οποιονδήποτε πίνακα κι αυτή ήταν η πρώτη σοκαριστική έκπληξη για όσους παρευρίσκονταν εκεί.

Η δεύτερη και σπουδαιότερη ήρθε όταν διαπιστώθηκε πως μόνο το 15% της υπάρχουσας ενέργειας του πετρελαίου μπορούσε να μετατραπεί σε πραγματικό έργο, ενώ η υπόλοιπη διασκορπιζόταν στο περιβάλλον.

Να ληφθεί υπόψη πως η Ιταλία ήταν και είναι μια μικρομεσαία βιομηχανική χώρα σε σχέση με πολλές άλλες κι ως εκ τούτου οι εκπομπές καυσαερίων από αυτήν είναι σχετικά περιορισμένες.

Φανταστείτε, λοιπόν, τι εκπέμπεται παγκοσμίως σε καθημερινή βάση επάνω στον πλανήτη μας, μόνο από την κατανάλωση των πετρελαιοειδών. 

Αν προσθέσουμε δε σ’ αυτά και τα υπόλοιπα ορυκτά καύσιμα όπως είναι οι γαιάνθρακες, το υγραέριο κλπ, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο τραγικά. 

Μετά απ’ όλα αυτά θ’ αναφερθώ για πρώτη φορά δημόσια σε κάτι που βίωσα προσωπικά ο ίδιος, σε σχέση με τις σπουδές μου στο εν λόγω πανεπιστήμιο, γιατί έχει άμεση σχέση με την οικολογική κρίση που συζητιέται σήμερα.

Μετά το πέρας των μαθημάτων, που για να τα περάσει κάποιος εκεί ταλαιπωρείται αφάνταστα, πρέπει υποχρεωτικά στο τέλος να κάνει μια εργασία σε πειραματικό στάδιο κι έτσι παίρνει τον τίτλο του δόκτορα χημείας.

Εγώ επέλεξα τότε τον κλάδο της φωτοχημείας, δηλαδή, την επίδραση των φωτονίων επάνω σε διάφορες βιοχημικές ενώσεις και την παραγωγή του φωτός απ’ αυτές.

Σκοπός της έρευνας που ανέλαβα να κάνω ήταν η διάσπαση του νερού σε υδρογόνο κι οξυγόνο με χημικό τρόπο και όχι με ηλεκτρόλυση όπως γνωρίζει ο πολύς κόσμος.   

Για να μην τα πολυλογώ, γιατί το θέμα αυτό είναι πολύπλοκο, μετά από ένα χρόνο ερευνών στα εργαστήρια του πανεπιστημίου, οι προσπάθειες στέφθηκαν με πλήρη επιτυχία.

Τότε ακολούθησε ο εξής διάλογος με τον επιβλέποντα καθηγητή επάνω σ’ όλη αυτή τη διεργασία: Τώρα κύριε καθηγητά μπορούμε να δώσουμε τ’ αποτελέσματα σε κάποιο βιομηχανικό κλάδο, ώστε να προχωρήσει το όλο εγχείρημα σε ευρεία κλίμακα κι όχι μόνο εργαστηριακά.

-Και τι περιμένεις κύριε Μπουσούνη, να μας πούνε μπράβο;

-Μα το υδρογόνο είναι η πιο καθαρή μορφή ενέργειας και δεν μολύνει το περιβάλλον! 

-Και τα τρισεκατομμύρια μηχανές εσωτερικής καύσης τι θα γίνουν; Τα  πετρελαιοφόρα πλοία, τα διυλιστήρια, τα βυτιοφόρα, τα βενζινάδικα κι όλος αυτός ο κόσμος, που ασχολείται με τα πετρελαιοειδή θα πάνε στο καλάθι των αχρήστων; Εκτός αυτού, με τι τεχνογνωσία και υποδομές θα γίνει η κατανάλωση του υδρογόνου;

 -Μα…

 -Δεν έχει μα… Γύρω απ’ αυτά τα θέματα υπάρχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα, άσε τα γεωστρατηγικά με τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες και την εξάρτηση του υπόλοιπου κόσμου απ’ αυτές.

Εγώ πάγωσα τότε ενώ αυτός έκλεισε τη συζήτηση λέγοντας:

-Τέτοιες μελέτες σαν κι αυτήν κύριε Μπουσούνη μπαίνουν, συνήθως, στο χρονοντούλαπο της ιστορίας και μπορεί να εμφανιστούν στο προσκήνιο μετά από πενήντα ή εκατό χρόνια. Με την προϋπόθεση, βέβαια, πως υπάρχει οικονομικό όφελος διαφορετικά καταλήγουν στο καλάθι των αχρήστων. Τόσος είναι ο χρόνος για ν’ αλλάξει μια μορφή ενέργειας και να περάσουμε σε μια άλλη και η επομένη θα είναι του υγραερίου!

Απ’ αυτά τα λίγα, που ανέφερε ο καθηγητής, βγαίνει ξεκάθαρα το συμπέρασμα πως: Δεν πα να λιώσουν οι πάγοι και να γίνει ο πλανήτης φούρνος, πάνω απ’ όλα υπάρχει ένας και μόνο κυρίαρχος θεός. Το χρήμα και μόνο το χρήμα!!! 

                   Δημήτρης Ν. Μπουσούνης: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  

*Να σημειωθεί πως εγώ δεν ασχολήθηκα καθόλου με το οικονομικό κόστος του όλου εγχειρήματος τόσο για τις υποδομές όσο για τα διάφορα αντιδραστήρια και τις πανάκριβες συσκευές μέτρησης της εποχής εκείνης. Όλα αυτά ήταν επιδοτούμενα και τα διαχειρίζονταν άλλοι.