Σάββατο, 28 Οκτωβρίου 2023 00:23

Θάνατος Πέτρου Θέμελη: “Σπάνια η βιολογική απουσία υποκλίνεται στον πολυσχιδή πνευματικό κατακλυσμό”

Θάνατος Πέτρου Θέμελη: “Σπάνια η βιολογική απουσία υποκλίνεται στον πολυσχιδή πνευματικό κατακλυσμό”

ΣΥΛΛΥΠΗΤΗΡΙΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

Σύσσωμοι οι εκπρόσωποι των πολιτικών και άλλων θεσμικών αρχών και συλλογικών φορέων εκφράζουν τη θλίψη τους για το θάνατο του καθηγητή και ανασκαφέα της Αρχαίας Μεσσήνης, Πέτρου Θέμελη. “Σπάνια η βιολογική απουσία υποκλίνεται στον πολυσχιδή πνευματικό κατακλυσμό”, σημειώνει το Σωματείο Διάζωμα, το οποίο τίμησε και τιμήθηκε από τον Πέτρο Θέμελη, που ήταν αντιπρόεδρος…

 

Μεταξύ άλλων συλλυπητήριες ανακοινώσεις έκαναν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, οι βουλευτές Αλέξης Χαρίτσης και Μίλτος Χρυσομάλλης, ο περιφερειάρχης Παναγιώτης Νίκας, ο ΣΥΡΙΖΑ Μεσσηνίας, οι δήμαρχοι Μεσσήνης και Καλαμάτας, Γιώργος Αθανασόπουλος και Θανάσης Βασιλόπουλος αντίστοιχα, ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού “Οι Δρόμοι της Ελιάς” Γιώργος Καραμπάτος.

 

Το “Διάζωμα” έγραψε για τον αποθανόντα αντιπρόεδρό του Πέτρο Θέμελη: 

 

“Έφυγε ο Πέτρος μας.

Η παρέα μας.

Η ψυχή μας.

Η πυξίδα μας.

Μένει όμως το πνευματικό του Σύμπαν,

Το ακατάβλητο ήθος του,

Το διαβρωτικό χιούμορ του.

Σπάνια η βιολογική απουσία υποκλίνεται στον πολυσχιδή πνευματικό κατακλυσμό”.

 

Κυριάκος Μητσοτάκης

“Με οδύνη αποχαιρετούμε τον Πέτρο Θέμελη. Τον φωτισμένο αρχαιολόγο, που έλεγε ότι «το κάρμα μου είναι το σκάμμα μου». Και τον επιστήμονα που έκανε στοίχημα της ζωής του την ανάδειξη της Αρχαίας Μεσσήνης. Εκεί, όπου και πάλι ο ίδιος τόνιζε πως «έζησε πολλή ευτυχία».

Ο Θέμελης υπήρξε ένας μεγάλος Έλληνας. Γιατί αφήνει πολύτιμη κληρονομιά του το φως που εκείνος φρόντισε να εκπέμπει πάντα στον χρόνο η εθνική μας κληρονομιά. Τα συλλυπητήρια μου στην οικογένεια, στους συνεργάτες, στους μαθητές και στους πολλούς φίλους του σε ολόκληρη τη χώρα”.

 

Αντώνης Σαμαράς

«Ο Πέτρος Θέμελης υπήρξε εκ των κορυφαίων Ελλήνων αρχαιολόγων. Η επιστημονική προσφορά του, ειδικά στην Μεσσηνία, είναι ανεκτίμητη. Ο ελληνικός πολιτισμός σήμερα έγινε φτωχότερος. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του».

 

Λίνα Μενδώνη, υπουργός Πολιτισμού

«Αποχαιρετούμε με οδύνη τον Πέτρο Θέμελη, τον διακεκριμένο επιστήμονα, τον εμπνευσμένο πανεπιστημιακό δάσκαλο, τον πολύτιμο και πάντα διαθέσιμο συνεργάτη, έναν ακριβό μας φίλο. Δεν υπήρξε μόνο πρότυπο αρχαιολόγου, αφοσιωμένου ολόψυχα στη συστηματική ανασκαφική έρευνα και τη διδασκαλία. Ηταν ένας εξαιρετικά πολυμερής άνθρωπος, με αταλάντευτες ουμανιστικές αρχές πρωτοπόρος της εποχής του.

Γιος του σημαντικού υπερρεαλιστή ποιητή Γιώργου Θέμελη, είχε την τύχη να έρθει σε επαφή, από μικρή ηλικία, με την πυκνή πνευματική κίνηση της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης και να φοιτήσει στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου, σε χρόνια δημιουργικής ακμής και θητείας κορυφαίων ακαδημαϊκών δασκάλων. Εμπειρίες που τον διαμόρφωσαν, μαζί με τις σπουδές του στο Μόναχο.

Στην εξηκονταετή σταδιοδρομία του, ο Πέτρος Θέμελης υπηρέτησε την Αρχαιολογία από σχεδόν κάθε θέση και κλιμάκιο. Ως Επιμελητής και Έφορος Αρχαιοτήτων στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα, ως Διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Δελφών, ως Προϊστάμενος της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας- Σπηλαιολογίας, ως μέλος ή διευθυντής ανασκαφικών ομάδων στη Βεργίνα, στην Πέλλα, στην Ολυμπία, στους Δελφούς, στην Ερέτρια και στο Κάλλιο. Πολύχρονη, δηλαδή, τριβή με την αρχαιολογική πράξη, την οποία πλαισίωσε αρμονικά και γόνιμα με την διδασκαλία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, αλλά και με τη δραστηριοποίησή του στην κοινωνία των πολιτών, ως ιδρυτικό και εξέχον μέλος του σωματείου «Διάζωμα». Ο Πέτρος Θέμελης ενσάρκωσε, παραδειγματικά, ένα σπάνιο συνδυασμό, καθώς υπήρξε συγχρόνως άνθρωπος του πεδίου, της έρευνας και της θεωρίας.

Έργο ζωής του η διεύθυνση της ανασκαφής, της αποκατάστασης και της ανάδειξης της Αρχαίας Μεσσήνης, στην οποία αφοσιώθηκε με αυταπάρνηση, επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Χωρίς υπερβολή, ο αρχαιολογικός χώρος και τα μοναδικά μνημεία της οφείλουν τη σύγχρονη ακτινοβολία τους στον ακατάβλητο ζήλο, τον υποδειγματικό επαγγελματισμό, τις βαθιές γνώσεις και την ακάματη δραστηριότητα του Πέτρου Θέμελη. Η ανάδειξη της Αρχαίας Μεσσήνης δίκαια αναγνωρίζεται ως η κορωνίδα ενός βίου-υπόδειγμα, με ανεκτίμητη προσφορά στην επιστήμη, τον πολιτισμό, την ίδια την κοινωνία.

Με τον Πέτρο συνεργαστήκαμε πολύ και σε πολλά επίπεδα. Όχι πάντα εύκολα, όχι πάντα ανέφελα, καθώς πολλές φορές παραπονιόταν ότι η Πολιτεία δεν πρόσεχε, όσο θα έπρεπε, την Αρχαία Μεσσήνη. Όμως, για μένα ήταν πάντα ο άνθρωπος, που με τη βαθιά του γνώση και την τεράστια εμπειρία του, μπορούσε να σε πείσει, ακόμη και όταν ξεκινούσες τη συζήτηση μαζί του με διαμετρικά αντίθετη άποψη. Η επικοινωνία μας ήταν συχνή. Τα τελευταία χρόνια φρόντιζε πάντα να μου στέλνει τις επιφυλλίδες του, πριν δημοσιευθούν, και να με ενημερώνει για κάθε τι που έκρινε ότι θα έπρεπε να γνωρίζω για την Αρχαία Μεσσήνη, που λάτρεψε. Θυμάμαι τα λόγια του, το βράδυ των 85ων γενεθλίων του, στην Αρχαία Μεσσήνη. Όταν φεύγαμε μου λέει «μην ξεχάσεις ποτέ ότι οι πέτρες στη Μεσσήνη μου μιλάνε και μου λένε που θέλουν να τις βάλω. Και πρέπει να τις βάλω».

Η απώλειά του Πέτρου Θέμελη μας στερεί την ξεχωριστή μορφή του αφήνοντας μας τη σπουδαία και πολύτιμη παρακαταθήκη του. Στους φίλους και την οικογένειά του απευθύνω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια».

 

Αλέξης Χαρίτσης, βουλευτής Μεσσηνίας   

"Σήμερα η Ελλάδα έχασε έναν από τους πιο λαμπρούς της επιστήμονες.

Η Μεσσηνία όμως έχασε έναν δικό της άνθρωπο, τον πιο δικό της, ξεχωριστό άνθρωπο.

Ο Πέτρος Θέμελης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και διέπρεψε ως πανεπιστημιακός δάσκαλος στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, εξέχων επιστήμονας του Αρχαίου Κόσμου και παθιασμένος μέχρι την τελευταία στιγμή με την αρχαιολογική έρευνα.

Εκεί όμως που πραγματικά μεγαλούργησε ήταν στην Αρχαία Μεσσήνη. Έργο ζωής για τον ίδιο, κατάφερε μέσα από τις άοκνες προσπάθειές του για τέσσερις δεκαετίες να αποκαλύψει μια ολόκληρη αρχαία Πολιτεία και να μετατρέψει την αρχαία Μεσσήνη σε παγκόσμιο σημείο αναφοράς και σε μια καθημερινή εμπειρία γνωριμίας και μάθησης γύρω από τη συναρπαστική ιστορία του παρελθόντος.

Είχα τη σπάνια τύχη και τιμή να γνωρίσω τον Πέτρο Θέμελη και να συνεργαστώ μαζί του. Από κάθε μας συνάντηση έφευγα γοητευμένος από το ακούραστο πάθος του για τον τόπο και ένιωθα ότι έβλεπα μπροστά μου ένα παράδειγμα για το πώς πρέπει να είναι οι διανοούμενοι της δράσης. Γεμάτοι ζωή, σχέδια και φιλόδοξα οράματα, πάντα με βαθιά έγνοια συμβολής στη συλλογική μας πολιτισμική και κοινωνική αυτοσυνειδησία.

Αυτό εισέπρατταν καθημερινά οι επισκέπτες της Αρχαίας Μεσσήνης. Αυτό κερδίζαμε όλες και όλοι εμείς που περπατήσαμε στο μοναδικό αυτό χώρο ακούγοντας τον Πέτρο Θέμελη να εξηγεί, να συνδέει τα ευρήματα, να μας εισάγει στην κοινωνική πραγματικότητα μιας πόλης που ευτύχησε να ζήσει μια δεύτερη ζωή κάτω από την επίβλεψή του.

Τα πιο θερμά και ειλικρινή μου συλλυπητήρια στους οικείους και στους συνεργάτες του. Η ευγενική μορφή του Πέτρου Θέμελη θα είναι πάντα εκεί -στην Αρχαία Μεσσήνη- να μας υπενθυμίζει ότι το τοπικό μπορεί να είναι την ίδια στιγμή πανανθρώπινο και οικουμενικό."

 

Μίλτος Χρυσομάλλης, βουλευτής Μεσσηνίας

«Η είδηση του θανάτου του καθηγητή Πέτρου Θέμελη αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην ελληνική αρχαιολογική επιστήμη, αφήνει τη Μεσσηνία απείρως φτωχότερη. Ο Πέτρος Θέμελης υπήρξε μια πραγματικά μεγάλη μορφή της ελληνικής Αρχαιολογίας του 20ου αιώνα, ένας εξαιρετικός ανασκαφέας, ένας ήπιος ασκητής της επιστήμης του, που άφησε αναλλοίωτο το ίχνος του όπου υπηρέτησε αλλά και στις δύο μεγάλες συστηματικές ανασκαφές που ανέλαβε, την Ελεύθερνα και την Αρχαία Μεσσήνη. Είχαμε την τύχη ως Μεσσήνιοι ο Πέτρος Θέμελης να μας «διαλέξει» το 1986 και να αφιερώσει την βαθιά επιστημονική του γνώση και τη ζωή του στην ανασκαφή της Αρχαίας Μεσσήνης. Στα 30 και πλέον χρόνια αφιέρωσης του στην ανασκαφή δημιούργησε για τον επισκέπτη αυτόν το μοναδικό αρχαιολογικό χώρο εκπαίδευσης και κυριολεκτικά κατάδυσης στην αρχαία ιστορία. Χωρίς εξαρτήσεις και βυζαντινισμούς, αναζήτησε όλα τα απαραίτητα κονδύλια στον ιδιωτικό τομέα και την Ε.Ε. και μας χάρισε αναστηλωμένα τα μοναδικά μνημεία της Μεσσήνης, βραβευόμενος πολλές φορές για το αποτέλεσμα της δουλειάς του. Μόνη του μέριμνα ακόμα και στο τέλος, το μέλλον της ανασκαφής και των αναστηλώσεων αλλά και η συνολική αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος της Μεσσηνίας, προς όφελος όλων.

Η Μεσσηνία δεν θα ξεχάσει ποτέ τον Πέτρο Θέμελη. Και εγώ προσωπικά θα ανακαλώ πάντοτε με ιδιαίτερη τιμή και χαρά την πρώτη μας γνωριμία στο μικρό μουσείο της Μεσσήνης το 2012 και κυρίως τις πολλές συζητήσεις μας για το μέλλον της Μεσσήνης, τη διασύνδεση των μνημείων μας με την κοινωνία, την ανάγκη να μην αποξενωθούμε από το ιστορικό μας παρελθόν. Του οφείλω, τόσο εγώ όσο και η Μεσσηνία, να διασφαλίσουμε τη συνέχεια του έργου του, σύμφωνα με όσα ο ίδιος οραματίστηκε για την Αρχαία Μεσσήνη».

 

Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία 

“Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον καθηγητή Πέτρο Θέμελη, έναν από τους πιο σημαντικούς Έλληνες αρχαιολόγους, ο οποίος ανέδειξε τον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Μεσσήνης ως πρότυπο ανασκαφικών εργασιών, αναστήλωσης και συντήρησης. Έναν λαμπρό και ακάματο επιστήμονα που, παρά τις σημαντικές δυσκολίες και εμπόδια που συνάντησε, με πείσμα, μεθοδικότητα και επιμονή, κατάφερε να αποκαλύψει το μεγαλείο της αρχαίας Μεσσήνης και να αναδείξει τον αρχαιολογικό της χώρο σε εμβληματικό σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Πελοπόννησο, αλλά για όλη τη χώρα και τον κόσμο.

Η Ν.Ε. Μεσσηνίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με βαθύτατη θλίψη για την απώλεια του λαμπρού επιστήμονα, εκφράζει τα πιο θερμά της συλλυπητήρια στους οικείους και στους συνεργάτες του”.

 

Παναγιώτης Νίκας, περιφερειάρχης Πελοποννήσου

“Εκφράζω την θλίψη και την οδύνη μου για τον θάνατο του καθηγητή αρχαιολόγου Πέτρου Θέμελη, ο οποίος αφιερώθηκε στην ανασκαφή και στην ανάδειξη της Αρχαίας Μεσσήνης. Αφήνει ένα εξαιρετικά μεγάλο έργο που συγκίνησε χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι το θαύμασαν. Θα τον θεωρούμε πάντα Μεσσήνιο. Ας είναι ελαφρύ το χώμα”.

 

Γιώργος Αθανασόπουλος, δήμαρχος Μεσσήνης

"Ο Πέτρος Θέμελης υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες αρχαιολόγους. Για μας ήταν χωρίς υπερβολή ο "πατέρας" της Αρχαίας Μεσσήνης. Χάρις την αγάπη του, τις επιστημονικές του γνώσεις και το ανασκαφικό του έργο για 4 σχεδόν 10ετίες στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης, την ανέδειξε ως μία από τις αρτιότερα σωζόμενες αρχαίες πόλεις παγκοσμίως. Από σήμερα ο Δήμος Μεσσήνης ορφάνεψε.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του". 

 

Θανάσης Βασιλόπουλος, δήμαρχος Καλαμάτας

“Η είδηση του θανάτου του Καθηγητή Αρχαιολογίας Πέτρου Θέμελη βύθισε στο πένθος την Καλαμάτα και την Μεσσηνία.

Ο Πέτρος Θέμελης αφιέρωσε τη ζωή του στην επιστήμη και στον τόπο μας, φέρνοντας στο φως την Αρχαία Μεσσήνη, την οποία αγάπησε ολόψυχα. Η Αρχαία Μεσσήνη "αναστήθηκε" με την άοκνη εργασία του και μετουσιώθηκε σε έναν αρχαιολογικό χώρο υπόδειγμα. 

Η Καλαμάτα, της οποίας είχε ανακηρυχτεί Επίτιμος Δημότης, τον αποχαιρετά με σεβασμό και αγάπη.

Η Μεσσηνία μας τον ευγνωμονεί για το σπουδαίο έργο και την ιστορική και πολιτισμική παρακαταθήκη που αφήνει. 

Αιωνία του η μνήμη!”.

 

Γιώργος Καραμπάτος, “Δρόμοι της Ελιάς”

Είμαστε βαθιά συγκινημένοι από την απώλεια του αγαπητού καθηγητή Πέτρου Θέμελη. Ως "Δρόμοι της Ελιάς", είχαμε τη χαρά και την τιμή να συνεργαστούμε μαζί του, να μάθουμε από την απεριόριστη γνώση του και να εμπνευστούμε από το ατελείωτο πάθος του για την αρχαιολογία και τον πολιτισμό.

Μέσα από το εμβληματικό του έργο στην Αρχαία Μεσσήνη, αφήνει πίσω του ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στον πολιτιστικό χάρτη της Μεσσηνίας, της Ελλάδας και την UNESCO.

Το αφοσιωμένο έργο του, η ευγένειά του και το ιδιαίτερο ταλέντο του θα μας λείπουν πολύ.

Ο καθηγητής Θέμελης θα ζει για πάντα στις καρδιές μας και μέσα από το έργο του, το οποίο θα συνεχίσει να φωτίζει και να εμπνέει γενιές”.