Η περιένδυση του Μιχαήλ Κοσμόπουλου, καθηγητή Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Missouri- St. Louis, με την πανεπιστημιακή τήβεννο του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, έγινε από τον αντιπρύτανη Κωνσταντίνο Μαυρέα και τον πρόεδρο του Τμήματος Θανάση Χρήστου, οι οποίοι και μίλησαν για το έργο του, όπως επίσης και ο κοσμήτορας της Πανεπιστημιακής Σχολής Γιώργος Ανδρειωμένος, ενώ την παρουσίαση του έργου του έκανε η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος, Ευγενία Γιαννούλη, η οποία έλαβε τις θερμές ευχαριστίες του Μιχαήλ Κοσμόπουλου, που είπε χαρακτηριστικά ότι στα 40 χρόνια της υπηρεσίας του δεν έχει αξιολογήσει άλλος με αυτόν τον τρόπο την πορεία του. 

“Τα πρώτα σύνθετα κράτη ανάγονται στη μυκηναϊκή εποχή. Σύμφωνα με την επικρατούσα θεωρία, τα μυκηναϊκά κράτη δημιουργήθηκαν στην αρχή της μυκηναϊκής εποχής γύρω στο 1.500 π.χ. Ξεκίνησαν από τον Άνω Εγκλιανό, το Ανάκτορο του Νέστορα, ο οποίος κατέλαβε όλα τα γειτονικά κράτη και ίδρυσε αυτό το μυκηναϊκό κράτος της Πύλου, που εκτεινόταν σε μια έκταση 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων περίπου, από το Ιόνιο Πέλαγος μέχρι και τη Μεσσηνιακή Μάνη και σιγά σιγά αυτό το κράτος μεγάλωσε και έγινε τρανό. Αυτή ήταν η θεωρία που είχαμε μέχρι σήμερα” είπε στην ομιλία του ο Μιχαήλ Κοσμόπουλος, ο οποίος στη συνέχεια παρουσίασε ευρήματα των ανασκαφών, τα οποία έχουν οδηγήσει σε νέα συμπεράσματα.

Συγκεκριμένα ο καθηγητής ανέφερε ότι σύμφωνα με τις έρευνες και τις ανασκαφές στην Ίκλαινα, η περιοχή αυτή “στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της φαίνεται ότι ήταν ανεξάρτητη πρωτεύουσα κράτους. Δεν υπαγόταν στον Νέστορα. Οπωσδήποτε κάποια στιγμή ο Νέστορας την κατέλαβε. Πότε; Νομίζω η πιο πιθανή συγκυρία γι’ αυτό είναι η καταστροφή της Ίκλαινας το 1.250 π.χ., όταν καταστρέφονται τα μνημειώδη κτίρια και το διοικητικό κέντρο και μετατρέπεται η πόλη σε βιοτεχνικό κέντρο, άλλαξε ο χαρακτήρας της”. 

Κωνσταντίνος Μαυρέας, Μιχαήλ Κοσμόπουλος, Γιώργος Ανδρειωμένος, Θανάσης Χρήστου, Ευγενία Γιαννούλη

Η καταστροφή, σημείωσε, προκλήθηκε από πολύ βίαιη εισβολή, πιθανότατα από τους “Λαούς της θάλασσας”, όπως ονόμαζαν οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι μεγάλους πληθυσμούς που δρούσαν ως πειρατές. 

Την περίοδο που καταστράφηκε η Ίκλαινα, είπε ο κ. Κοσμόπουλος, “στο Ανάκτορο του Νέστορα έχουμε κάποιες αρχιτεκτονικές αλλαγές, αναδιάρθρωση χώρων, μεγάλωμα αποθηκευτικών χώρων, κατασκευή καινούργιων αποθηκών, που φανερώνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη αποθήκευση προϊόντων, που θεωρητικά μπορεί να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα απόκτησης περισσοτέρων εδαφών και περισσότερων προϊόντων”. Αυτό, συνέχισε, “αλλάζει την όλη θεωρία για την προέλευση των μυκηναϊκών κρατών. Η παραδοσιακή θεωρία είναι ότι δημιουργήθηκαν γύρω στο 1.500 πχ. Αν ισχύει αυτό το σενάριο, που νομίζω είναι το πιο λογικό, τα μυκηναϊκά κράτη ιδρύονται στο τέλος της Μυκηναϊκής περιόδου, γύρω στο 1.250, όταν ορισμένοι ηγεμόνες, όπως εκείνος στον Άνω Εγκλιανό αποκτούν πολύ ισχύ και επιτίθενται και καταλαμβάνουν τα εδάφη των γειτόνων τους”. 

Ο καθηγητής έκανε παρουσίαση ευρημάτων της ανασκαφής στην Ίκλαινα, ενώ παρουσίασε και τα σχέδιά του για την ανάδειξη του χώρου ως αρχαιολογικού πάρκου: “Πιστεύω ότι η δουλειά του αρχαιολόγου δεν τελειώνει ούτε με την ανασκαφή ούτε με τη δημοσίευση καν αλλά με την προστασία και την ανάδειξη των μνημείων που βρίσκει. Ετσι έχουμε ξεκινήσει με τη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας μια μεγάλη προσπάθεια να αναστηλώσουμε και να αναδείξουμε την Ίκλαινα, που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Κωνσταντακόπουλου, που έχει υπάρξει πολύτιμος αρωγός σε όλη αυτή την προσπάθεια”. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού είπε ότι λειτουργεί το Μουσείο στην Πύλο, θα δημιουργηθεί διαδραστικό κέντρο για την ανασκαφή στο παλιό Δημοτικό Σχολείο της Ίκλαινας, η Περιφέρεια Πελοποννήσου θα ασφαλτοστρώσει και θα διαπλατύνει το δρόμο από το χωριό στον αρχαιολογικο χώρο, ενώ μέσα στο χώρο θα τοποθετηθούν κυκλώπειοι λίθοι στη θέση τους, θα αποκατασταθούν μοναδικής ποιότητας πλακόστρωτες οδοί, θα δημιουργηθούν διαδρομές μέσα στον αρχαιολογικό χώρο κ.ά.

Σημειώνεται ότι η αναγόρευση του Μιχαήλ Κοσμόπουλου ως επίτιμου καθηγητή του Τμήματος έγινε ύστερα από πρόταση του αείμνηστου καθηγητή Νικολάου Ζαχαριά, στη μνήμη του οποίου τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή, ύστερα από πρόταση του επίτιμου καθηγητή.

Στ.Μ.