Τρίτη, 08 Σεπτεμβρίου 2026 12:05

Ο Βασίλειος Ρήγα Φλώρος μιλά θεατρικά και ποιητικά σε μια Τιτανομαχία για ανθρώπους με διπλό κομοδίνο

Ο Βασίλειος Ρήγα Φλώρος μιλά θεατρικά και ποιητικά σε μια Τιτανομαχία για ανθρώπους με διπλό κομοδίνο

Γράφει η Αντωνία Παυλάκου, φιλόλογος – συγγραφέας  

Ο Βασίλειος Ρήγα Φλώρος είναι ένας εξελισσόμενος δημιουργός, που κινείται με προσεκτικά βήματα στον χώρο του θεάτρου (συγγραφή, σκηνοθεσία και ηθοποιία) αλλά και της λογοτεχνίας. Ποιητής, κυριολεκτικά και μεταφορικά, καθώς επί χρόνια αθόρυβα «ποιεί έργον» με απαρχή την υπηρεσία στην Εκπαίδευση ως εμψυχωτής νέων ανθρώπων και με μια συνεχή ανοδική πορεία προς την ωριμότητα και το ξεδίπλωμα του πολυεπίπεδου ταλέντου του. Η δημιουργική παρουσία του στον πολιτισμό της Μεσσηνίας έγινε αισθητή όταν ανέλαβε «καθοδηγητής» στο Θεατρικό Εργαστήρι Μεσσήνης. Έλαμψε με τη θεατρική παραγωγή «Μινώταυρος – Τα αθώα τέρατα» το περυσινό καλοκαίρι, συνέχισε τον περασμένο χειμώνα σκηνοθετώντας  τη δική του κωμωδία Κλάφτε τον και εξέπληξε θεαματικά το φετινό καλοκαίρι με την παράσταση Τιτανομαχία στα ροζ. Και τα τρία κείμενα δικά του. Κάθε έργο που γράφει και σκηνοθετεί ο Βασίλειoς Ρ. Φλώρος αποτελεί μια συνεπή προσφορά του στον σκεπτόμενο άνθρωπο, μια παρέμβασή του που αφήνει το αποτύπωμα της προσωπικότητας και του ταλέντου του. Ένα αποτύπωμα, το οποίο φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με κορυφαίες αξίες -με την ελευθερία στην κορυφή της- που προβάλλει την αναζήτηση της αλήθειας στις ανθρώπινες σχέσεις, ενώ του καλλιεργεί πρωτότυπη παρηγορητική διάθεση για τα μετά τα φυσικά.

 

Γεννημένος στην Καλαμάτα, με καταγωγή από το Παλαιόκαστρο  (Ξηροκάσι-Μαρκοχώρι) Μεσσηνίας, με σπουδές στις Πολιτικές Επιστήμες, το θέατρο και την υποκριτική, ο Βασίλης Φλώρος επιχειρεί να θέσει το πνεύμα και τις γνώσεις του στην υπηρεσία του πολιτισμού και σταθερά να επηρεάσει με τη δράση του την πνευματική ανάπτυξη του τόπου μας, της Μεσσηνίας, αλλά και ευρύτερα, συχνά μέσα από έναν γόνιμο διάλογο του απώτερου παρελθόντος (αρχαιότητα, μύθοι) με το παρόν.

Η συνομιλία του παρελθόντος με το παρόν δεν συμβαίνει μόνο στη θεατρική γραφή του, αλλά αποτελεί σταθερό μέσον έκφρασης και στην ποιητική  του. Η τελευταία είναι ιδιαίτερη. Έχει δοκιμιακό χαρακτήρα με φιλοσοφικό υπόστρωμα, με διάθεση και χαρακτήρα ανθρωποκεντρικό στοχεύοντας να φωτίσει τις πτυχές της ανθρώπινης φύσης, να δείξει δρόμους προς την αυτογνωσία, να  πολεμήσει την  καθημερινότητα και τις δυνάμεις που την καθιστούν φοβιστική και την οπισθοδρομούν. Οι τόνοι της γραφής  σε κάθε κείμενό του είναι συχνά χιουμοριστικοί, ειρωνικοί, σαρκαστικοί ή αυτοσαρκαστικοί, έτσι ώστε να έρχονται αβίαστα στο φως οι ανθρώπινες αδυναμίες και ταυτόχρονα  η ανάγκη για αυτοβελτίωση.

Μέσα από το θέατρο και τον ποιητικό λόγο αλλά και με κάθε μορφή λόγου, ο Β.Ρ.Φ. δίνει διέξοδο στην ανάγκη του να εκφράζεται με τη βεβαιότητα ότι η Τέχνη και γενικότερα ο πολιτισμός βοηθούν τους ανθρώπους να βρουν γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ τους και να γίνουν καλύτεροι. Παραμένει, επίσης, πιστός στις  «ευκαιρίες» δημιουργίας στη Μεσσηνία, δίνοντας με τη σειρά του βήμα στο ανθρώπινο δυναμικό της περιφέρειας να υπηρετήσει την τέχνη και τον πολιτισμό με εφόδια το μεράκι του και την επιμονή του ερασιτέχνη.

Η Τιτανομαχία στα Ροζ, θεατρικό έργο του Β.Ρ.Φ. ανεβασμένο στο θέατρο της Αρχαίας Μεσσήνης αλλά και στην πόλη της Μεσσήνης τον περασμένο Ιούλιο, με διακείμενο τον μύθο και μέσα έκφρασης την υπερβολή, τη σάτιρα και την παρωδία, έφερε το κοινό μπροστά σε ζητήματα της σύγχρονης πραγματικότητας. Με λόγο οξύ, στα όρια βωμολοχικό, με ευφάνταστους παραλληλισμούς, ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Β.Ρ.Φ. κατάφερε να απομυθοποιήσει κάθε μορφή εξουσίας με αίτημα την ισορροπία και ισοτιμία στη ζωή των δύο φύλων και γενικότερα την αρμονία στις ανθρώπινες σχέσεις σε μια μελλοντική κοινωνία.

Επί σκηνής οι ιερές μορφές αρχαίων θεών εκθέτουν με παρρησία τις αδυναμίες τους αντανακλώντας ταυτόχρονα τα ψεύδη και τις διαχρονικές αδυναμίες των ανθρώπων, ενώ με τον αυτοσαρκασμό και τη συνεχή παρώθηση των δυνάμεων του καλού οδηγούνται στην αυτοκριτική και την επιθυμητή αυτοβελτίωση, ικανοποιώντας τον θεατή που αναμένει εναγωνίως την κάθαρση. Το έξυπνο χιούμορ, ο καυστικός λόγος και η μαεστρία στο παιχνίδι των αναλογιών του παρελθόντος με το παρόν ήταν τα κυρίαρχα υλικά για ένα έργο απολαυστικό αλλά ευθύβολο και φρέσκο ως προς τα μηνύματά του.

Με αφετηρία τη διαρκή δοκιμασία άνδρα – γυναίκας στην καθημερινή διαβίωση, ο Βασίλειος Ρ. Φλώρος μεταφέρει τη σύγκρουση Τιτάνων του θεατρικού έργου του Τιτανομαχία στα Ροζ στη «σκηνή» του πρόσφατα εκδοθέντος ποιητικού βιβλίου του Ποιήματα για ανθρώπους με διπλό κομοδίνο, (εκδ. ΟΤΑΝ, 2026). Τιτάνες στην  εν λόγω συλλογή είναι οι δύο σύζυγοι. Ο ποιητής, σχεδόν παραβλέποντας την αναγκαιότητα και τα αγαθά της θεσμικής συμβίωσης, δεν παραλείπει και να τα αναφέρει, παρέχοντας έτσι και το αντιστάθμισμα στις παρενέργειες που προκύπτουν από την εφεύρεση μιας αποδοχής στηριγμένης στη στέρηση της ατομικής ελευθερίας και στην παραμονή στη σχέση ακόμα και όταν ο έρωτας που τη γέννησε έχει εξανεμιστεί. Αν, βέβαια, ξεκινά με έρωτα ο γάμος και δεν συνάπτεται αποκλειστικά για λόγους οιουδήποτε συμφέροντος άσχετου προς τα κοινωνικά ή τα ατομικά ψυχολογικά οφέλη που εγγυάται ως θεσμός. 

Ο Φλώρος είναι σαν να γνωρίζει τόσα όσα ένας ψυχοθεραπευτής, που έχει ακούσει την κρυφή φωνή άλλων ανθρώπων (μόνο σε ένα τέτοιο πρόσωπο εξομολογούνται όσα καταγράφει), και να αποκαλύπτει το προσωπείο κάθε έγγαμης σχέσης βλέποντας σε βάθος τι ακριβώς θυσιάζεται στον βωμό των εξασφαλίσεων που παρέχει ο θεσμός, από την ανδρική κυρίως σκοπιά. Υποδόρια συμπεριλαμβάνει και τη γυναικεία φωνή, αφού η ρηματική έκφραση συχνά πραγματοποιείται σε πρώτο πληθυντικό. Πρόκειται για μια μορφή υπενθύμισης, παραίνεσης, διαμαρτυρίας ή και αφύπνισης της συζύγου από τον σύζυγο σχετικά με την έκπτωση του ερωτισμού και την εισβολή της συνήθειας και της καθημερινότητας, παρά τις σκέψεις για πιθανή αποχώρηση επιλέγοντας ωστόσο τη λιμνάζουσα αλλά ασφαλή παραμονή στα τετριμμένα.

 Η κοινωνία στο μεταξύ ψιθυρίζει σε ιδιωτικό επίπεδο όσα παθήματα υπογραμμίζει το ανδρικό ποιητικό υποκείμενο. Είναι ωστόσο αμφίβολο αν η ίδια, ακόμη και μετά τόσων χρόνων συζητήσεις περί ισοτιμίας των φύλων, αποδέχεται να εκφράζονται δημόσια οι ίδιες αλήθειες από γυναικεία στόματα, ποιητικά ή μη. Ας δεχθούμε τουλάχιστον ότι η πρόθεση στην έκφραση  του ποιητή είναι ειλικρινώς συμπεριληπτική και απλώς θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να περιγράφει τα αισθήματα και την εμπειρία με την οπτική κυρίως του δικού του φύλου, αφού αυτή γνωρίζει καλά, έχοντας επίγνωση για τις διαφορές στον ψυχισμό των δύο φύλων.

 Να σημειωθεί επίσης ότι κάθε ποίημα είναι λεκτικά, νοηματικά και φιλοσοφικά τόσο άρτια δομημένο, ώστε μετά την κυρίαρχη εντύπωση της αμφισβήτησης του θεσμού να προβάλλεται και ο αντίποδας της θετικής εισφοράς ή συνεισφοράς των συζύγων στην πεπατημένη της επιλογής τους. Ο ποιητής μοιάζει να υπονομεύει έξυπνα την αρχική ιδέα του επισημαίνοντας σχεδόν ειρωνικά αληθινές ή και ψεύτικες αιτιάσεις, με τις οποίες οι συμβιούντες στηρίζουν την αρχική επιλογή τους παραμένοντας στην έγγαμη σχέση. 

Με μια μεγάλη γκάμα σχολιαστικών αποχρώσεων για τον έγγαμο βίο ο Β.Ρ.Φ. θυμοσοφεί στα 30 δοκιμιακού, τρόπον τινά, χαρακτήρα ποιήματά του βγάζοντας με τόλμη στην επιφάνεια βαθείς στοχασμούς ή απλές μύχιες σκέψεις, που κάνουν οι άνθρωποι με διπλό κομοδίνο σχετικά με την πιο αποφασιστική ίσως επιλογή στη ζωή τους. Με γλώσσα λιτή που εμπεριέχει συχνά έντονη μεταφορικότητα, π.χ. «Μια Τροία που βασιλεύει / όσες φορές και αν καταστράφηκε / Μια ωραία αρχαιολογία των ονείρων», ακριβείς παρομοιώσεις, π.χ. «Σαν άγαλμα που θυμίζει / το αρχαίο κάλλος του έρωτα, / γίνεται η αγάπη» και ευφάνταστες συζεύξεις επιθέτων και ουσιαστικών, που κινούνται μορφολογικά σε ελεύθερο κυρίως στίχο αναδεικνύει αλήθειες που ξεπερνούν όσα αναφέρονται για τον γάμο στο βιβλίο «Τα κατά συνθήκην ψεύδη». Το ειρωνικό στοιχείο κυριαρχεί για να υπονομεύσει ή και να ανατρέψει με καυστικό τρόπο κατεστημένες βεβαιότητες αναδεικνύοντας όλα τα κρυμμένα δραματικά στοιχεία ή και ολόκληρα  δράματα που κρύβει κάθε διπλή κρεβατοκάμαρα. Ως ποιητικό υποκείμενο μιλά με ενσυναίσθηση και επίγνωση για τα ανεκπλήρωτα όνειρα και τα πάθη των εγγάμων καταγράφοντας με χιουμοριστική διάθεση όσα εξομολογούνται.

Χωρίς να παραλείπει να αναφερθεί και στις αναπηρίες όσων επιλέγουν να μείνουν εκτός του θεσμού, με το ένα και μόνο ποίημα «Αναγκαστικοί γάμοι» (σ. 45) και παρά το συμπαγές σώμα των 29 ποιημάτων που δείχνουν να υπονομεύουν τον θεσμό, ο Βασίλειος Ρ. Φλώρος παραθέτει στην αρχή του βιβλίου ένα αντί προλόγου κείμενό του. Σε αυτό, ως απόλυτος θιασώτης της ατομικής ελευθερίας, ξεκαθαρίζει ότι αντιλαμβάνεται το δικαίωμα του καθενός να προτιμήσει ή όχι τη συστημική συμβίωση υπογραμμίζοντας σε κάθε περίπτωση το τίμημα της οποιασδήποτε επιλογής του.

Τιτανομαχία των δύο ή πάλη με τον τιτάνα εαυτό μας εντός ή εκτός του γαμήλιου θεσμού, ο Β.Ρ.Φ. προ(σ)καλεί με ευφυή τρόπο τον καθένα μας στην αυτεπίγνωση για την επιλογή του. Ακολουθήστε το παρόν ποιητικό κάλεσμά του! Αξίζει να  διαβάσετε σε αυτό σταθμισμένες αλήθειες που  δεν τολμάτε να ομολογήσετε γιατί βρίσκονται πίσω από τη βιτρίνα της συζυγικής σας κρεβατοκάμαρας!