Κυριακή, 31 Οκτωβρίου 2021 11:16

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ένα μεγάλο μουσικό «πείραμα»…

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ένα μεγάλο μουσικό «πείραμα»…

Αγαπητέ αρχισυντάκτη,

                                          ποιός μπορεί να ξεχάσει τις ημέρες που τα παραδοσιακά ΜΜΕ αντηχούσαν απ’ άκρη σ’ άκρη Μίκη Θεοδωράκη λόγω του θανάτου του; Ήταν μόνο η ιδέα μου πως αστείρευτος γλυκασμός, συλλογική ανάταση και ψυχική ευημερία γέμισαν όλους μας με όλη αυτή τη μουσική; Κι απ’ την άλλη η τεράστια και πασίγνωστη διαδικτυακή προβολή βίντεο, που σχεδόν καθορίζει τη μουσική μας πλέον, αδιάφορη στο θάνατο του μεγάλου μας Μουσουργού – οι αλγόριθμοι μάλλον δεν περιλαμβάνουν θανάτους – συνέχιζε τον άχαρο αγοραίο σκοπό της. Με μια μικρή διαφορά όμως. Μέρα με τη μέρα ως «χρήστες» έχουμε εμπεδώσει πόσο έωλος είναι ο ισχυρισμός πως οι «αλγόριθμοι» είναι τεχνητή νοημοσύνη που «φροντίζει» για το μουσικό καλό μας. Έχουμε εμπεδώσει ότι πρόκειται για κατευθυνόμενες προβολές και «τάσεις» βίντεο και μουσικών, με τεράστιες επιπτώσεις σε μια κοινωνία που δεν θα αντισταθεί στην καθοδήγησή της.  Συνθέτοντας, λοιπόν, τα δύο επίκαιρα συμβάντα «Μίκης Θεοδωράκης παντού για λίγες μέρες» και «άρρητη διαδικτυακή μουσική χειραγώγηση παντού», εύκολα θα βρούμε που μπορεί να βρεθούμε από τη μια στιγμή στην άλλη, μόνο και μόνο από τη μουσική που ακούμε: στην απόλυτη χειραγώγησή μας. 

Η στοιχειώδης αξιοπρέπεια των ΜΜΕ, αλλά και η προσπάθεια να φανούν επίκαιρα και ευαίσθητα κερδίζοντας θεατές και ακροατές τα ανάγκασε σε κάτι που ποτέ μα ποτέ δε έκαναν, ούτε θα το ξανακάνουν: Να γίνουν για λίγες ημέρες πραγματικά εθνικά σχολεία ήθους και αισθητικής μέσω της Μουσικής.

Το χρωστάμε αυτό στον μέγιστο μουσουργό μας, το Μίκη Θεοδωράκη, το δίχως άλλο. Μουσικές που σμιλεύουν το μυαλό και την καρδιά μας, νότες και μελωδίες βγαλμένες από το πολιτισμικό μας αίμα και την κοινωνική μας φαιά ουσία, ακούστηκαν ακόμη και από τα παιδιά, που όλη σχεδόν τη ζωή τους περνούν με παρακμιακές μουσικές και ύμνους στον εύκολο πλουτισμό και την ηθική κατάπτωση της τραγουδημένης εγκληματικότητας.

Σαν να έγινε ένα τεράστιο πολιτισμικό πείραμα, του οποίου τα θριαμβευτικά αποτελέσματα, μπροστά στον φόβο του «πολιτικά ορθού» που έχει επιβάλλει η σύγχρονη επικοινωνία, δεν μπορεί κανείς ούτε να τα ψιθυρίσει, συνταρασσόμαστε από τα συμπεράσματα. Να μερικά…

- Υπάρχουν αθάνατες μουσικές – δεν είναι μόνο του Μίκη Θεοδωράκη – τόσες πολλές ώστε θα γέμιζαν το εικοσιτετράωρο των ραδιοφώνων και τόσο δυνατές ώστε δεν θα χρειαζόταν να αναλώνεται τόση ενέργεια για ένα μεγάλο κομμάτι εφήμερης «μουσικής παραγωγής», όχι απλά άχρηστης αλλά και πολιτισμικά επιζήμιας μόνο και μόνο για να υπάρχει… μουσική παραγωγή. 

- Η επίδραση της μουσικής στον ψυχισμό και την καθημερινότητα είναι τεράστια, ώστε είναι μεγάλο σφάλμα που την αγνοούμε αφήνοντας μουσικές και τραγούδια που ρίχνουν το επίπεδό μας στα τάρταρα να αγγίζουν τα αυτιά μας. Δεν είναι απλά ήχοι στον αέρα, αλλά βαθιές επιρροές σε όλο μας το είναι, με τη δύναμη της Μουσικής. 

- Από μια άποψη, η Μουσική που δημιουργεί ανάταση στον Άνθρωπο, που τον φέρνει κοντά στις διαχρονικές αξίες και ιδανικά, είναι τελικά «ανεπίτρεπτη» για το σύστημα της κατανάλωσης, της υποταγής στην απαξία και τον εκάστοτε χρηματοδότη τους, σύστημα που υπηρετούν τα ΜΜΕ. Χρειάζεται κάτι πολύ δυνατό, όπως ο θάνατος ενός εθνικού μουσικού για να δικαιολογήσει μια παρέκκλισή τους, από τις βασικές αρχές τους… 

 

* * * 

 

Και φτάνουμε στον ψηφιακό αντικαταστάτη των παραδοσιακών ΜΜΕ με μουσική, δηλαδή της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, που δεν είναι άλλος από τα βίντεο που βρίσκουμε οργανωμένα στο διαδίκτυο. Εκεί όπου παρουσιάζονται οι «τάσεις», που υποτίθεται ότι είναι αυτό που «ακούνε όλοι» τώρα. 

Οι χρήστες «το έχουν τούμπανο» και οι ιστοσελίδες «κρυφό καμάρι», πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν «τάσεις». Υπάρχουν μόνο πληρωμένες καταχωρήσεις για μουσικές που ούτε μουσική αξία έχουν – με μια κοινή αισθητική αποτίμηση – ούτε οι «μουσικοί» και «ερμηνευτές» πείθουν, κι όμως είναι «τάσεις». 

Βέβαια, καθένας καταλαβαίνει, ότι τελικά μπορεί να γίνονται «τάσεις» ως μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Προφανώς γιατί οι τρόποι ώστε να καταλήξει κάποιος να ακούσει κάτι είναι πολλοί, και όλοι οδηγούν στην αύξηση της μίας και μοναδικής μέτρησης επισκεψιμότητας. 

Αν μια παραπαιδαγωγός του «διπλανού» εκπαιδευτηρίου μπορεί να καταλάβει ότι όλο αυτό το αφήγημα για «αλγορίθμους που φροντίζουν να καλύπτουν καλύτερα τις ανάγκες μας» και για αντικειμενικές αναφορές στις προτιμήσεις του κοινού, απλά δεν ισχύουν, φαντάζομαι ένας ειδικός θα μας έλεγε πολλά περισσότερα για όλη αυτή την κατάσταση. 

Όμως, το «πείραμα» που άθελά τους πραγματοποίησαν τα ΜΜΕ με τον θάνατο του μεγάλου μας συνθέτη απέδειξε πως η μουσική της καθημερινότητας παίζει τεράστιο ρόλο ακόμη και για το φρόνημα μιας ολόκληρης κοινωνίας. Γιατί να εξαιρεθεί από αυτό η μουσική του διαδικτύου; 

Η μουσική που ακούμε «μετράει» για τη ζωή μας. Τα ΜΜΕ καθοδηγούν άρρητα και απόλυτα τη μουσική της ζωής μας. 

Συνεπώς, όσο είμαστε προσδεμένοι μουσικά στους αλγορίθμους είμαστε μουσικά απολύτως χειραγωγούμενοι. Μήπως και ηθικά και ψυχικά και – γιατί όχι – έως και πολιτικά χειραγωγούμενοι; Ας αναρωτηθούμε. 

 

* * * 

Μπορούμε να κάνουμε κάτι;

Κατ’ αρχάς, αγαπητέ αρχισυντάκτη, ας μην πάρουμε δεδομένο πως καθένας επιθυμεί να αρθεί η – ίσως και απόλυτη – μουσική του χειραγώγηση. Ίσως υπάρχει, άλλωστε, ακόμη και ο φόβος μπροστά στη μουσική μας ελευθερία. 

Αν όμως κάποιος ήθελε να είναι μουσικά ελεύθερος, όπως π.χ. κάποιος άλλος θα ήθελε να είναι «διατροφικά» ελεύθερος, θα έπρεπε να υποστεί το τίμημα. 

Πόσο εύκολο είναι να τρώει κανείς όπως θα ήθελε υγιεινά; Θα μπορούσε να βρίσκει πάντα τις σωστές τροφές; Να έχει όσο χρόνο για μαγείρεμα χρειάζεται; Να κινηθεί σε μια κοινωνία που διατρέφεται αλλιώς, χωρίς να στιγματιστεί; Κάπως έτσι θα ήταν να ακούει κανείς μουσική όπως θέλει. 

Τεράστιος κόπος, ενέργεια, κοινωνική απομόνωση και απάρνηση μέρους της κοινωνικής δραστηριότητας, προσωπικές συσκευές και μουσικά αρχεία, κάποιες φορές υποχρεωτικό «κλείσιμο των αυτιών», κάποιες φορές επίπονη αναζήτηση της επιθυμητής μουσικής. 

Όπως, λοιπόν, συνεχίζουμε να διατρεφόμαστε με υψηλά λιπαρά και σάκχαρα – ιδίως τα παιδιά μας όπως έχω αναφέρει ξανά – τρώγοντας στο πόδι και καταναλώνοντας ό,τι προβάλλεται στη βιτρίνα, κάπως έτσι ίσως συνεχίσουμε να ακούμε μουσική. 

Όπως «είμαστε ό,τι τρώμε», έτσι και «είμαστε ό,τι ακούμε».

Χωρίς Μίκη Θεοδωράκη, ιδιαίτερα στις δυσεύρετές του μουσικές, χωρίς πολλούς σημαντικούς μουσικούς μας, με ό,τι παίζει το πληρωμένο πλέιλιστ των ΜΜΕ με τις χρηματοδοτούμενες αξίες και προτεραιότητες. 

Δεν ισχύει, βέβαια, το ίδιο με τα παιδιά μας για τα τρία-τέσσερα δεκάλεπτα την εβδομάδα που κάνουν Μουσική στο σχολείο – όσα κάνουν – για τα τρία – τέσσερα δεκάλεπτα την εβδομάδα που τυχόν αντέχει η τσέπη μας να τα επιμορφώσουμε εξωσχολικά στη μουσική και – νομίζω – αυτό είναι όλο. 

Όλο το υπόλοιπο της ημέρας ισχύει και γι’ αυτά ό,τι και για εμάς: Η απόλυτη μουσική – και ίσως όχι μόνο – χειραγώγηση… 

Καλό Μήνα

 

Η παραπαιδαγωγός





Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Τρεις βίδες όλες κι όλες…
Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Χριστουγεννολούλουδα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ακρωτηριασμένη πόλη…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Άσχετη από Μουσική»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Νεκροταφείο Τραίνων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στοπ» για τους ποδηλάτες
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το «σχολείο του μέλλοντος»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Σάντα Μπίλης έρχεται»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Μέλλον χωρίς Παρελθόν
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στο διαδίκτυο είμαστε όλοι ενήλικες»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Δημόσια, Δωρεάν (τηλε)Εκπαίδευση»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Καταναλώνοντας προϊόντα βιασμού
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Αξιολογώντας το σχολείο «Κοινωνία»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: H εφηβική «επανάσταση της υποταγής»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Μέχρι η υγιής Κοινωνία να γίνει μόδα…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το κόλπο της παραγραφής
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «όλοι σε φωνάζαν αρχηγό»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: “Έτσι κάνουν όλοι”
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Δεκαπέντε μαθητές: «Θα το αντέχαμε;»
20 επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Απολογισμός: «κολαστήριο τρένων», «λάικ» και άλλα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Αγωγή των Μέσων» vs «Σοσιαλμιντιοκρατία»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Η κατσίκα του γείτονα» και «του χωριού»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ποιός χορηγεί ποιόν;»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Του Θεού τα πράγματα»
Επιστολές μας παραπαιδαγωγού: Για να λέμε την «Αλήθεια»…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο πιο σκληρός θάνατός μας...
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Θρυμματισμός» ή «αφανισμός»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: ‘Όχι άλλη… «Ανακύκλωση»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Σχολεία του «φαίνεσθαι» και του «είναι»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: «Δωρεά Αντισωμάτων COVID-19»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Διαγωνισμός Καλύτερου Εργολάβου»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Προς «Φύλακες Φυλακτηρίων Γνώσης»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η αποτυχία των αθλητών
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ανεξάρτητη Αρχή Δασικού Πλούτου»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Γιατί ρημάζουν τα χωριά μας
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο «κάθε πικραμένος» και η Εκπαίδευση
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η «σκληρότητα» των «ήπιων δεξιοτήτων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Εκφοβίζοντας την Παιδαγωγική
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Τα γονεϊκά δικαιώματα