Κυριακή, 03 Οκτωβρίου 2021 12:33

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Τα γονεϊκά δικαιώματα

Αγαπητέ αρχισυντάκτη 
                                         στον κόσμο της επικοινωνίας κάποιοι γονείς αυτοπροβάλλονται ως «συγκροτημένοι πολίτες» ικανοί να μηνύσουν το δάσκαλο «για το καλό του παιδιού τους», τη στιγμή που μια απλή ανάλυση της κατάστασης θα δείξει ότι είναι γονείς που «έχουν χάσει τη γη κάτω από τα πόδια τους». Η οικογένεια βάλλεται πλέον από μια πληθώρα ερεθισμάτων, ιδεών και… προϊόντων. Οι γονείς δεν μπορούν να βάλουν όρια και τα παιδιά βυθίζονται όλο και πιο πολύ στον παιδικό καταναλωτισμό. Ούτε λίγο ούτε πολύ, μια αρμονική οικογένεια με συναισθηματική αυτάρκεια δεν χρειάζεται να αντλεί ικανοποίηση από προϊόντα, γι’ αυτό και δεν ωφελεί την κατανάλωση. Έτσι, το καταναλωτικό μοντέλο διαχωρίζει τον «εγκρατή γονέα» που δεν ενδίδει στην κατανάλωση προϊόντων, από το παιδί-καταναλωτή που πρέπει να τα απαιτεί όλα, εδέσματα, παιχνίδια, υπηρεσίες και θεάματα. Απ’ την άλλη, το μοντέλο αυτό υπόσχεται να ανακουφίσει το αδιέξοδο που το ίδιο δημιουργεί προσφέροντας κοινά αποδεκτούς «αποδιοπομπαίους τράγους»: την πειθαρχία, την υπευθυνότητα, τους κανόνες, τα όρια και τον κύριο εκφραστή τους που δεν είναι άλλος από την… Εκπαίδευση!

Γιατί ο γονιός που μηνύει τον δάσκαλο επειδή ζητάει στο παιδί να φορέσει μάσκα, είναι έξω φρενών;

Μήπως γιατί η μάσκα δεν προστατεύει από τις ιώσεις; Κανένας γονέας που ανατρέφει παιδί και καταφέρνει να το φέρει ως την πόρτα του σχολείου δεν είναι τόσο αφελής. 

Έχει όμως δει την επιστημονική κοινότητα να φάσκει και να αντιφάσκει πολλαπλά, όταν π.χ. λέει πρώτα «δεν χρειάζεται μάσκα» και αμέσως μετά «χρειάζεται μάσκα». 

Ο γονιός, έχει δει έναν θεσμό που ο ίδιος προσδοκά να είναι σταθερός και αξιόπιστος, δηλαδή την επιστήμη, να ξεπέφτει και να ευτελίζεται. Με την επιστήμη ακυρωμένη και την πολιτική να τον διαχειρίζεται ως ψηφοφόρο γελώντας τον συστηματικά, τελικά ο γονιός αισθάνεται ότι δεν υπάρχει καμία ηθική σταθερά να κρατηθεί. 

Είναι τέτοια η «κατρακύλα» που η πολιτική επέφερε στην επιστήμη ώστε κάποιοι γονείς αντιμετωπίζουν το ζήτημα του εμβολιασμού ως πολιτικό και όχι ως υγειονομικό, δηλαδή επιστημονικό ζήτημα. 

Καμία κοινή αξία και ηθική σταθερά δεν υπάρχει πια για τους γονείς. Όλα βάλλουν εναντίον όλων.

Δε θα στείλουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο για τις αξίες και τα ιδανικά που άλλοτε υπερασπίζονταν πρωτίστως οι φοιτητές, αλλά για να «βγάλουν ένα κομμάτι ψωμί».

Τρανή απόδειξη της αλλαγής, είναι ότι η πολιτική σήμερα μπορεί ανερυθρίαστα να λέει: «μην σπουδάζετε τα παιδιά σας, η επιστήμη δεν έχει καμία αξία αν δεν δίνει απασχόληση» - ούτε καν εργασία, δηλαδή. 

Έτσι, ο γονιός, ο οποίος είναι και ο ίδιος εκφραστής αξιών και ηθικής για την οικογένειά του αναλαμβάνει το τεράστιο βάρος να κάνει αυτό που ούτε η επιστήμη, ούτε η πολιτική, ούτε καμία θεσμική σταθερά δεν μπορεί να του προσφέρει: 

Να θέσει αυτός μια ηθική βάση, με αξίες και προτεραιότητες, να στηρίξει πνευματικά το παιδί του. 

Αρκεί όμως μόνο αυτό; 

* * * 

Δυστυχώς, αγαπητέ αρχισυντάκτη, όλα δείχνουν πως οι γονείς σήμερα δεν έχουν δυνατότητες θα θέσουν αρχές, βάσεις και κανόνες, για το παιδί, καθώς είναι παραδομένοι σε βαθιά ριζωμένα μοντέλα κατανάλωσης προϊόντων και ιδεών στην καθημερινότητά μας.  Ας δούμε πως γίνεται αυτό.

Στη διατροφή, που είναι και η «βάση» της ανατροφής:

Οι γονείς είτε δεν έχουν χρόνο να μαγειρέψουν, είτε χρήματα να αγοράσουν τα τρόφιμα που θα ήθελαν, είτε απλά δεν μπορούν να προστατέψουν το παιδί από τον βομβαρδισμό ζάχαρης και λιπαρών της καθημερινότητας. Ας μην ξεχνάμε πόσο πρωταθλητές είμαστε στην παιδική παχυσαρκία και το διαβήτη. 

Ένας γονιός που θα προσπαθούσε να διαθρέψει το παιδί του με αρχές υγιεινής διατροφής, αν δε φάνταζε «ακραίος» μπροστά στην πλειοψηφία των άλλων γονέων, θα βίωνε την αντίδραση του ίδιου του παιδιού που δε θα μπορούσε να καταλάβει τί συμβαίνει, εξαγριωμένο επιπλέον από τον εθισμό στις παιδικές λιχουδιές που βρίσκονται παντού δίπλα του.  

Στο παιχνίδι, την ένδυση και τα υλικά προϊόντα:

Η συνέχεια έρχεται με την επίπλαστη αφθονία που πολιορκεί όλους μας, λόγω της τεράστιας βιομηχανικής παραγωγής σε ρούχα, παιχνίδια και άλλα παιδικά προϊόντα. Δεν είναι τυχαίος ο βομβαρδισμός διαφημίσεων για παιδιά που βιώνουμε. Τα προϊόντα αγοράζονται και πετιούνται «με τα τσουβάλια» ανεξαρτήτως εισοδήματος.  

Μπροστά στην ψευδαίσθηση πως όλα είναι «για το καλό του παιδιού», δύσκολα θα παρατηρήσουμε πως το παιδί χάνεται μέσα σε αυτόν τον «πλούτο», διασπάται, χωρίς συγκέντρωση και χωρίς ένα πράγμα να εστιάσει σε αυτό και να το αγαπήσει. 

Αναπόφευκτα όταν μπορείς να τα έχεις όλα τελικά δεν έχεις τίποτα. 

Και η ολοκλήρωση έρχεται με τις δραστηριότητες, τα θεάματα, τα άυλα, δηλαδή προϊόντα:

Υπάρχει ένα τεράστιο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών προς τα παιδιά, χώροι δραστηριοτήτων,  παιδικά «χάπενινγκ», διασκεδάσεις, «απασχολήσεις», ειδικές υπηρεσίες, αλλά πάντα υπάρχει και ο κίνδυνος το πλαίσιο αυτό να φέρνει περισσότερο ανάπτυξη στην οικονομία, παρά στην παιδική ψυχή. 

Τα παιδικά θεάματα και ακροάματα, τα έργα, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, οι διαφημιστικές αφηγήσεις, ένας κόσμος που σε εικοσιτετράωρη βάση πολιορκεί το παιδί, ολοκληρώνει το «παζλ» της παιδικής κατανάλωσης. 

Αυτό συμβαίνει αρχικά προβάλλοντας ένα ολόκληρο σύστημα ιδεών στο οποίο η οικογένεια είναι απούσα για χάρη του προτύπου, του «ήρωα» και συνεχίζεται  συμπληρώνοντας τον παιδικό καταναλωτισμό και πάλι με ατελείωτα προϊόντα που φέρουν φίρμες, λογότυπα και εικόνες των παιδικών προτύπων και «ηρώων».  

Αξίζει να παρατηρήσουμε, ίσως σε μια άλλη επιστολή, ποια θέση έχουν στα παιδικά θεάματα της οθόνης, η οικογένεια, οι γονείς, οι πανανθρώπινες αξίες, το περιβάλλον, ο καταναλωτισμός, το ίδιο το παιδί. 

Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι εκεί, το παιδί μοναχικά και έχοντας μια εργαλειοποιημένη εικόνα του σώματός του, αντλεί ευχαρίστηση από έναν κόσμο στον οποίο κερδίζει διαρκώς πόντους, λάικ, ακόλουθους, αυτοκόλλητα, προβολές, νίκες, πίστες και «λάφυρα» μέσα από μια τεράστια ανθρωπιστική και περιβαλλοντική αδιαφορία, που παρουσιάζεται ως φυσιολογική.

Ένας καταιγισμός καταναλωτικών προτύπων, που ισχυροποιούνται από μια επιστήμη ανίκανη να παράγει αρχές, αξίες και προτεραιότητες, είναι η τεράστια πρόκληση για τον γονέα που αγωνίζεται να εκπληρώσει τον ρόλο του. 

Και ακολούθως, το παιδί του θα πρέπει να πειστεί και να υιοθετήσει τα όρια που οι γονείς θα θέσουν. 

Στον αγώνα αυτό, ο γονέας ίσως δεν έχει κανέναν σύμμαχο. Η εμπειρία δείχνει πως γίνεται ευαίσθητος και εύκολα εναντιώνεται σε οποιαδήποτε κριτική και πρώτα απ’ όλα σε κάθε παρατήρηση της Εκπαίδευσης.  

* * *

Αγαπητέ αρχισυντάκτη, ελπίζω να έκανα σαφές ότι ο σύγχρονος γονέας χάνει συστηματικά και με διάρκεια τα γονεϊκά δικαιώματά του, χωρίς ο ίδιος ουσιαστικά να φέρει την ευθύνη. Όχι, τουλάχιστον, όπως συνήθως ο μέσος γονιός πιστεύει ότι ευθύνεται.

Γιατί αν ο γονέας πιστέψει ότι ευθύνονται οι επιλογές του θα αναζητήσει τη λύση σε άλλον παιδαγωγό, άλλο προϊόν ακόμη και άλλο δάσκαλο. 

Το πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιληφθεί τότε ο γονέας είναι πως αντί να συντονιστεί με μια κατάσταση που ισχύει για όλους τους γονείς και όλα τα παιδιά, αποσυντονίζεται σε μια δική του «συχνότητα», θεωρώντας πως είναι πρόβλημα δικό του που ο ίδιος μόνος του θα επιλύσει. 

Θα πρέπει να εξηγηθεί στους γονείς πως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε σχέση με το παιδί τους δεν πρέπει να τους πανικοβάλλουν, φυσικά δεν τους στιγματίζουν, αντίθετα είναι ιδιαίτερα γνωστά στο χώρο της Εκπαίδευσης και της Παιδαγωγικής εν γένει, που καλούν τους γονείς σε συνεργασία.

Το «στοίχημα» της σχέσης γονέα-εκπαιδευτικού-μαθητή είναι να μπορεί αυτή να λειτουργεί υπό οποιεσδήποτε συνθήκες όπως θα έπρεπε να συμβαίνει με κάθε σχέση ατόμου-κοινωνίας. Δεν είναι να εξευρεθεί τελικά η σχέση που θα παρέχει τη μέγιστη δυνατή «γνώση» ή «πληροφορία» στο μαθητή, συγκριτικά με μια άλλη σχέση.

Αν ο γονέας δεν αποδεχτεί όλα αυτά, αναπόφευκτα θα εγκλωβιστεί στη λογική πως είναι μόνος του, πως πράττει σωστά και πως το μόνο που μένει είναι να συνταχθεί με όσους συμφωνούν μαζί του. 

Ποιοί όμως συμφωνούν μαζί του;

* * *

Πρώτα απ’ όλα, ένας γονέας που θα προσπαθήσει να ανακτήσει τα χαμένα του δικαιώματα, θα βρει κι άλλους γονείς που κάνουν το ίδιο. Αν όμως κι αυτοί αγνοούν την σημερινή γενικευμένη κατάσταση και προσωποποιούν το πρόβλημα, θα έχουν μεν ανεπαρκή προσέγγιση στο πρόβλημά τους, αλλά θα έχουν κάτι να τους ενώνει. Κι αυτό θα φανεί πολύ σημαντικό. 

Επίσης πολύ σημαντικό θα φανεί στον γονέα που αγωνίζεται αποκομμένος από την πραγματικότητα, η μαρτυρία του ίδιου του παιδιού του. 

Γιατί καθώς τα παιδιά έχουν την τάση να λένε στους γονείς αυτό που θα τους ευχαριστήσει προκειμένου να έχουν την γονεϊκή εύνοια, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα παιδιά θα παρουσιάζουν μια πραγματικότητα για την οποία ευθύνονται όλοι οι άλλοι εκτός από τον γονέα τους ή τα ίδια. 

Έτσι, πολύ εύκολα ένα παιδί θα παραπονεθεί για την αυστηρότητα, την πειθαρχία, το μέτρο, τον κανόνα, που θα του ζητηθεί στην Εκπαίδευση. 

Το ίδιο το καταναλωτικό μοντέλο τα ωθεί να απορρίπτουν την εκπαίδευση, καθώς απορρίπτουν και τα όρια, γιατί δεν τα αναγνωρίζουν ως αναγκαία ήδη από το οικογενειακό περιβάλλον. 

Και, ίσως, ο γονέας θα ενδώσει στην κρίση του μαθητή, ξεχνώντας ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή πρόκειται για μαθητεία, οπότε δεν υπάρχει κριτήριο που να ευσταθεί. 

Εύκολα ο γονέας μπορεί να πιστέψει πως το σχολείο του προσθέτει επιπλέον προβλήματα σε αυτά που έχει ήδη να επιλύσει στο σπίτι του. Ενώ συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο.

Δηλαδή στο σχολείο έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει το πρόβλημα – σε μια άλλη του μορφή – και με τη συνεργασία γονέων και εκπαιδευτικών αυτό να αντιμετωπιστεί. 

Τότε ο γονέας κινδυνεύει να χάσει την σπάνια ευκαιρία να αξιοποιήσει την αντικειμενικότητα του σχολικού περιβάλλοντος, που δεν έχει τις αδυναμίες της υποκειμενικότητας του οικογενειακού περιβάλλοντος, όπου το συναίσθημα μπορεί να αλλοιώσει την πραγματικότητα. 

Τελικά, μαθαίνοντας το παιδί του ότι δεν έχει κάποιες υποχρεώσεις απέναντι στο σχολείο, ουσιαστικά ο γονιός επικυρώνει πως το παιδί δεν έχει υποχρεώσεις και στο σπίτι, με άλλα λόγια δεν υπάρχουν ούτε γονεϊκά δικαιώματα. 

* * *

Δύο πράγματα θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς που συνειδητά ή ασυνείδητα εμπλέκονται σε μια τέτοια κατάσταση. 

Το πρώτο είναι πως αν δεν την κατανοήσουν οι ίδιοι, το παιδί δε θα τους την καταδείξει ποτέ. Αφενός γιατί το ίδιο βολεύεται με την χειριστική συμπεριφορά του να παραμένει βυθισμένο στον παιδικό καταναλωτισμό χωρίς όρια.  Αφετέρου γιατί δεν μπορεί να έχει την ωριμότητα να καταλάβει τον λόγο που όλα αυτά δεν το ωφελούν, εφόσον ακόμη και ως ενήλικες χρειάζεται να αναζητήσουμε σε βάθος και να ανακαλύψουμε πώς τελικά οι γονείς μας επέδρασαν στο χαρακτήρα μας.

Το δεύτερο είναι πως αυτή η πολύτιμη ικανότητα του σχολείου να αναδεικνύει τα θέματα που καταστρατηγούν τα γονεϊκά δικαιώματα, αυτή η μοναδική ευκαιρία να είναι ένας συνεργάτης των γονέων στην ανατροφή των παιδιών τους με όρια που περιορίζουν τις απώλειες της καταναλωτικής κοινωνίας άρχισε συστηματικά να εξανεμίζεται. 

Εξανεμίζεται γιατί για πρώτη φορά στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης ώρες του σχολικού ωρολογίου προγράμματος παραχωρήθηκαν για να εφαρμοστούν προγράμματα που εισάγουν εξωεκπαιδευτικοί φορείς συνδεδεμένοι με την κατανάλωση παιδικών ή άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.  

Πρακτικά, τα σχολεία βομβαρδίζονται ήδη από πωλητές προϊόντων και υπηρεσιών καθώς υποχρεούνται να εισάγουν αυτή την κουλτούρα διασύνδεσης με την αγορά στην διδακτική τους. 

Έτσι μετατρέπονται πρωτίστως σε οικονομικές και όχι παιδαγωγικές μονάδες, που θα αξιολογηθούν για το βαθμό εμπλοκής τους με όλα τα μετρήσιμα προϊόντα και δίκτυα της αγοράς.

Ό,τι δηλαδή βιώνει εδώ και χρόνια ο γονέας, τώρα το βιώνει και ο εκπαιδευτικός μέσα από μια τεράστια μεταστροφή της εκπαίδευσης που συντελείται, αξίζει ίσως να σημειωθεί, και με την άσκηση διαφόρων μορφών βίας.

Δεν πρέπει όμως κανείς να χάνει το κουράγιο του αγαπητέ αρχισυντάκτη.

Η εκπαίδευση ήταν και δεν έχει άλλη μοίρα από το να είναι υπόθεση ανθρώπων, δηλαδή προσώπων. 

Κάθε γονέας θα πρέπει να ελπίζει για το καλύτερο όσο μπορεί να βλέπει το ανθρώπινο πρόσωπο της εκπαίδευσης και να συνεργάζεται με αυτό. 

Κάθε γονέας θα πρέπει να κρατάει με τον πλέον θετικό τρόπο την πίστη του πως ο εκπαιδευτικός είναι εκεί, στο σχολείο, για να τον βοηθήσει να μη χάσει ποτέ το δικαίωμα να είναι γονέας.

 

Καλό μήνα

 

Η παραπαιδαγωγός



Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Τρεις βίδες όλες κι όλες…
Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Χριστουγεννολούλουδα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ακρωτηριασμένη πόλη…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Άσχετη από Μουσική»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Νεκροταφείο Τραίνων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στοπ» για τους ποδηλάτες
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το «σχολείο του μέλλοντος»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Σάντα Μπίλης έρχεται»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Μέλλον χωρίς Παρελθόν
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στο διαδίκτυο είμαστε όλοι ενήλικες»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Δημόσια, Δωρεάν (τηλε)Εκπαίδευση»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Καταναλώνοντας προϊόντα βιασμού
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Αξιολογώντας το σχολείο «Κοινωνία»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: H εφηβική «επανάσταση της υποταγής»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Μέχρι η υγιής Κοινωνία να γίνει μόδα…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το κόλπο της παραγραφής
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «όλοι σε φωνάζαν αρχηγό»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: “Έτσι κάνουν όλοι”
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Δεκαπέντε μαθητές: «Θα το αντέχαμε;»
20 επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Απολογισμός: «κολαστήριο τρένων», «λάικ» και άλλα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Αγωγή των Μέσων» vs «Σοσιαλμιντιοκρατία»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Η κατσίκα του γείτονα» και «του χωριού»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ποιός χορηγεί ποιόν;»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Του Θεού τα πράγματα»
Επιστολές μας παραπαιδαγωγού: Για να λέμε την «Αλήθεια»…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο πιο σκληρός θάνατός μας...
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Θρυμματισμός» ή «αφανισμός»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: ‘Όχι άλλη… «Ανακύκλωση»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Σχολεία του «φαίνεσθαι» και του «είναι»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: «Δωρεά Αντισωμάτων COVID-19»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Διαγωνισμός Καλύτερου Εργολάβου»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Προς «Φύλακες Φυλακτηρίων Γνώσης»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η αποτυχία των αθλητών
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ανεξάρτητη Αρχή Δασικού Πλούτου»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Γιατί ρημάζουν τα χωριά μας
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο «κάθε πικραμένος» και η Εκπαίδευση
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η «σκληρότητα» των «ήπιων δεξιοτήτων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Εκφοβίζοντας την Παιδαγωγική