Κυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2021 18:34

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ο μίζερος είναι αήττητος»;

Αγαπητέ αρχισυντάκτη,   
                                         ας μιλήσουμε για τη «μιζέρια», όχι μόνο γιατί την επικαλέστηκε πρόσφατα  πολιτικός με σημαντικές εθνικές αρμοδιότητες αλλά και επειδή η μιζέρια δεν είναι πάντα ξεκάθαρη, καθώς αφορά μάλλον την νοοτροπία παρά την οικονομία. Ας αναρωτηθούμε αν μπορεί κανείς να είναι πολιτιστικά μίζερος, πολιτικά μίζερος, καλλιτεχνικά μίζερος. Αν υπάρχει «διαχειριστική μιζέρια», μπορεί να αλλάξει; Όταν πρόκειται για δημόσιο πρόσωπο είναι μάλλον αναγκαίο γιατί από τη μιζέρια του επηρεάζονται οι πολίτες. 

«Η μιζέρια είναι πρωτίστως υπαρξιακή, παρά οικονομική».

Στην εκπαίδευση, για παράδειγμα, εξηγούμε πως ο Σκρουτζ – στην περίφημη χριστουγεννιάτικη ιστορία – αν απλά ξόδευε δεν θα έπαυε να είναι μίζερος. 

Αυτό που σώζει τον Σκρουτζ από τη μίζερη, μέσα στη συσσώρευση πλούτου, ζωή του είναι ότι συνειδητοποιεί πως «ζει στον κόσμο του», αγνοώντας την πραγματικότητα και τελικά «θα πεθάνει μόνος του» κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Βέβαια, η κοινωνία μας, μάλλον έχει εκπαιδευτεί να αποδέχεται τον «πλούσιο» που συσσωρεύει ακατάπαυστα, όπως ακριβώς η κοινωνία των γνωστών καρτούν μας αποδέχεται τον μεταγενέστερο, «θείο Σκρουτζ» - σκίτσο. (Ας μην ξεχνάμε πως τα κόμικς είναι πολύ διαδεδομένο εκπαιδευτικό μέσο). 

Ας αναρωτηθούμε, όμως: 

Αυτό το στερεότυπο του μίζερου «Σκρουτζ» συσσωρευτή των πάντων, που προσπαθεί να νοιώσει ολοκληρωμένος χτίζοντας έναν κόσμο όπου ο πλούτος και η επίδειξή του κυριαρχούν, αυτό το στερεότυπο δεν είναι το ίδιο που δίνει νόημα στη ζωή των «πλούσιων», των «πολιτικών» ή και των «πλούσιων πολιτικών»; (χρησιμοποιώ εισαγωγικά σε όλες τις περιπτώσεις για να μην δημιουργούνται παρανοήσεις).  

Σαν να προσπαθούν να πείσουν τον εαυτό τους και την κοινωνία πως είναι δυνατόν να συσσωρεύεις πλούτο και ισχύ, και να μην θεωρείσαι μίζερος, σαν τα κόμικς με τις ιστορίες ενός μίζερου, πλην «αποδεκτού» θείου Σκρουτζ.  

Με τον πλούτο και την ισχύ επηρεάζουν την επικοινωνία της κοινωνίας, που είναι οι εντυπώσεις, το κοινό αίσθημα, τα ΜΜΕ για την απόκρυψη και – αν γίνεται – την αντιστροφή της μίζερης εικόνας τους, που κατά βάθος δείχνει μια μιζέρια υπαρξιακή. 

Ο Σκρουτζ, λοιπόν, είναι ένα πολύτιμο δίδαγμα για να κατανοήσουμε, παιδιά και μεγάλοι, πως η μιζέρια υπάρχει σχεδόν αξιωματικά, εκεί που συνήθως δεν την καταγράφουμε, δηλαδή στον πλούτο και την ισχύ.

 

* * *

 Πότε η μιζέρια του ενός αφορά τους πολλούς; 

Αν η μιζέρια συνδέεται κατά βάση με τους λίγους και «έχοντες», θα πρέπει να δούμε αν και πότε επηρεάζει τους υπόλοιπους, τους «πολλούς». 

Όταν είσαι «γόνος πλούσιας οικογένειας», με «δεκάδες ακίνητα» (sic), που μπορεί να αγοράσει τις σπουδές σου σε ένα «ακριβό πανεπιστήμιο», εύκολα χάνεται η ενσυναίσθηση σε τί ατραπούς σε εγκλωβίζει - και μορφωτικά -  αυτή η συσσωρευμένη ιδιωτική κληρονομιά της… συσσώρευσης. 

(Παρένθεση: Μιζέρια «ακαδημαϊκή» ίσως αποπνέει και όλο αυτό το στερεότυπο των «ακριβών» πανεπιστημίων, που αναπαράγει επίσης τα «sic» στερεότυπα, πλούσιων, ισχυρών άρα και «καλοσπουδαγμένων» αποφοίτων, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα…)

Όταν ο ήδη υπάρχων πλούτος και η ισχύ σε οδηγήσει να διαχειριστείς ως «επιστήμων», ως «ηγέτης», π.χ. την δημόσια πολιτιστική κληρονομιά, λοιπόν, ήδη τα πράγματα είναι μίζερα. 

Πώς άραγε κάποιος πλαισιωμένος από ένα τέτοιο μίζερο περιβάλλον, από το οποίο η μόρφωσή του δεν κατάφερε να τον απεγκλωβίσει, θα μπορέσει να είναι ένας δημόσιος διαχειριστής με όραμα και πλούτο ιδεών; 

Εδώ αρμόζει το γνωστό παράδειγμα με το «ψάρι που δεν καταλαβαίνει ότι υπάρχει νερό γιατί ζει μέσα σε αυτό». Και ίσως καταλήξαμε σήμερα σε έναν δημόσιο διαχειριστή, έναν πολιτικό, για τον οποίο η μιζέρια είναι ό,τι το νερό για το ψάρι, ο οποίος κάνει λόγο για… μιζέρια! 

Άρα, η μιζέρια του ενός τελικά επηρεάζει τους πολλούς; Ας δούμε την πραγματικότητα:  

Η πολιτική μιζέρια αν μη τι άλλο μπορεί να εκφράζεται με τη στερεότυπη επιλογή ακριβών θεαμάτων με φθηνό περιεχόμενο στις γιορτές και τις εκδηλώσεις που απευθύνονται σε όλους. 

Πολιτική, χωρίς όραμα, χωρίς δημιουργική τόλμη, ακόμη και σε μια γιορτινή εκδήλωση χωρίς κοινό, μια χαμένη ευκαιρία για νέες ιδέες σε τελματωμένες καταστάσεις, προφανώς είναι μιζέρια. 

Πολιτική, διαχειριστική αλλά και πολιτιστική μιζέρια. 

Η πολιτιστική μιζέρια μπορεί, στην πράξη να εκφράζεται όταν – επιγραμματικά – η βέλτιστη επιλογή υλικών είναι τσιμεντόχρωμα στις ιστορικές οδούς της χώρας, τσιμέντο στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και ακτινοβολίας, κ.λπ. 

 

* * *

Να αισιοδοξούμε;

Νομίζω, αγαπητέ αρχισυντάκτη πως έχει εμπεδωθεί στον τόπο μας αυτή η ιδιάζουσα μίζερη κατάσταση με τον δημοτικό ή εθνικό άρχοντα που αναλαμβάνει και πολιτιστικές, αισθητικές, εικαστικές πρωτοβουλίες είτε επειδή κρίνει ότι έχει την ικανότητα πολιτιστικού διαχειριστή, είτε επειδή κάποιος  «μίζερος»  - από μια άλλη οπτική – καλλιτέχνης, εργολάβος κ.λπ. είναι έτοιμος να αποδεχθεί μια «απ’ ευθείας ανάθεση», όπως λέμε.  

Και νομίζω πως γι’ αυτή τη μορφή μιζέριας υπάρχει ο ευρηματικός για τη γλώσσα μας όρος «βλαχοδήμαρχος». 

(Δεύτερη παρένθεση: Ο όρος υπάρχει παρ’ ότι οι βλάχοι διακρίνονται για τη γνήσια λαϊκή αισθητική τους. Είναι μια «αδικία» γλωσσική όπως όταν αποκαλούμε κάποιον «γάιδαρο», ή «καραγκιόζη», παρ’ ότι πρόκειται, αντίστοιχα, για ένα γλυκύτατο ζώο και για μια παγκόσμιας πολιτιστικής αναγνώρισης τέχνη.)

Και πάλι, όμως, θα προτείνω να μην χάνουμε την αισιοδοξία μας. 

Εν τέλει, είναι Χριστούγεννα, είναι πρωτοχρονιά, είναι μέρες και ώρες που η αυτοκριτική, η αναθεώρηση των προτεραιοτήτων μας, ο αναστοχασμός και οι καλύτεροι στόχοι για το αύριο έρχονται εκούσια ή ακούσια σε κάθε μέτοχο του πολιτισμού μας. 

Πρέπει να ελπίζουμε ότι ένας «πολιτικός άρχοντας», που θα ακούσει /διαβάσει  σκέψεις σαν κι αυτές, θα γίνει ένας καλύτερος, πιο χρήσιμος διαχειριστής του τόπου και του πολιτισμού μας και δεν θα επιδοθεί απλά σε κατακρίσεις και περισσότερη «άμυνα». 

Πρέπει να ελπίζουμε στον πολιτικό άρχοντα που θα στραφεί στους ανθρώπους του πνεύματος και της γνώσης που μοχθούν για το δίκαιο, χωρίς να είναι κόλακες, παρατρεχάμενοι, «ταγμένοι», εξυπηρετητές, συστημικοί, έτοιμοι για απ’ ευθείας ανάθεση, αλλά αθόρυβοι – και καμιά φορά κρυμμένοι – εργάτες των αξιών του Ανθρώπου. 

Πρώτα, απ’ όλα, βέβαια πρέπει να ελπίζουμε στον πολιτικό άρχοντα που θα έχει βαθιά μέσα του αυτογνωσία και επίγνωση της μίζερης έπαρσης του πλούτου και της ισχύος. 

Ναι, ελπίζουμε, ότι ακόμη και όσοι έπραξαν μέχρι τώρα μίζερα, τούτα τα Χριστούγεννα, τα τόσο δύσκολα για τον τόπο μας, όσο κι αν είναι εγκλωβισμένοι στην «λάρτζ» κουλτούρα, που μεγάλωσαν, θα νικήσουν την μιζέρια που τους κατατρέχει. 

Ναι, ελπίζουμε και προσπαθούμε για μια ήττα της μιζέριας στη δημόσια ζωή μας και όχι μόνο.

Κι ας λέγεται η περιβόητη φράση που εδώ θα ερμηνεύσουμε ως: 

«ο μίζερος είναι αήττητος»… 

 

Καλή Πρωτοχρονιά

 

Η παραπαιδαγωγός





Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Τρεις βίδες όλες κι όλες…
Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Χριστουγεννολούλουδα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ακρωτηριασμένη πόλη…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Άσχετη από Μουσική»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Νεκροταφείο Τραίνων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στοπ» για τους ποδηλάτες
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το «σχολείο του μέλλοντος»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Σάντα Μπίλης έρχεται»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Μέλλον χωρίς Παρελθόν
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στο διαδίκτυο είμαστε όλοι ενήλικες»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Δημόσια, Δωρεάν (τηλε)Εκπαίδευση»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Καταναλώνοντας προϊόντα βιασμού
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Αξιολογώντας το σχολείο «Κοινωνία»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: H εφηβική «επανάσταση της υποταγής»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Μέχρι η υγιής Κοινωνία να γίνει μόδα…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το κόλπο της παραγραφής
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «όλοι σε φωνάζαν αρχηγό»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: “Έτσι κάνουν όλοι”
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Δεκαπέντε μαθητές: «Θα το αντέχαμε;»
20 επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Απολογισμός: «κολαστήριο τρένων», «λάικ» και άλλα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Αγωγή των Μέσων» vs «Σοσιαλμιντιοκρατία»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Η κατσίκα του γείτονα» και «του χωριού»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ποιός χορηγεί ποιόν;»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Του Θεού τα πράγματα»
Επιστολές μας παραπαιδαγωγού: Για να λέμε την «Αλήθεια»…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο πιο σκληρός θάνατός μας...
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Θρυμματισμός» ή «αφανισμός»;
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: ‘Όχι άλλη… «Ανακύκλωση»!
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Σχολεία του «φαίνεσθαι» και του «είναι»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: «Δωρεά Αντισωμάτων COVID-19»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Διαγωνισμός Καλύτερου Εργολάβου»
Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Προς «Φύλακες Φυλακτηρίων Γνώσης»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η αποτυχία των αθλητών
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Ανεξάρτητη Αρχή Δασικού Πλούτου»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Γιατί ρημάζουν τα χωριά μας
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ο «κάθε πικραμένος» και η Εκπαίδευση
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Η «σκληρότητα» των «ήπιων δεξιοτήτων»
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Εκφοβίζοντας την Παιδαγωγική
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Τα γονεϊκά δικαιώματα
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ένα μεγάλο μουσικό «πείραμα»…
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Απογραφή πληθυσμού και Εκπαίδευση
Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Εικαστικά Ουδέτερη Πόλη»