Είχε και στο παρελθόν αμφισβητηθεί η διακυβέρνηση της. Τώρα θα αμφισβητηθεί η ουσία της, η ίδια ως θεσμός.

Στην αναζήτηση λύσεων η Τρίτη Τάξη, στην οποία ανήκαν όλοι χωρίς δικαιώματα, ετοιμάζεται για την σύγκρουσή της με τον βασιλιά, τους ευγενείς και τον κλήρο μέσα σε κλίμα πρωτόγνωρο

Η επιλογή αντιπροσώπων στις πόλεις, «σήμαινε συνελεύσεις για επιλογή ‘εκλεκτόρων’ που με την σειρά τους θα ψήφιζαν για αντιπροσώπους. Στην επαρχία σήμαινε ότι οι χωρικοί θα αποφάσιζαν ποιον να στείλουν σε συνάντηση της περιοχής που θα έπαιρνε αποφάσεις».

Δεν ήταν πια μόνο ζήτημα των ευκατάστατων μελών της Τρίτης Τάξης, πο αυτοί αρχικά είχαν υψώσει το ανάστημά τους.

Οι μηχανές της ιστορίας έβαζαν μπρος!

Οι απρόσμενες, εντελώς ασυνήθιστες κινήσεις από μέρους πια μεγάλων μαζών, έσπρωξαν τον Βασιλιά να ετοιμάσει επέμβαση του στρατού. Αυτή ήταν η πρακτική, έτσι αντιμετωπιζόταν ο κόσμος για χίλια χρόνια. Μόνο που αυτή τη φορά τίποτε δεν ήταν το ίδιο.

Οι φήμες που κυκλοφόρησαν για τους σχεδιασμούς για στρατιωτική επέμβαση, προκάλεσαν κινητοποίηση χωρίς προηγούμενο.

Στην κινητοποίηση των μαζών τον Ιούλη του 1789, που ακολούθησε τη σύγκληση της Συνέλευσης των τάξεων, το πιο συγκλονιστικό αποτέλεσμα ήταν η άλωση της Βαστίλης, μιας κρατικής φυλακής που συμβόλιζε τη βασιλική εξουσία.

«Στις 12 Ιουλίου πλήθη από τις πιο φτωχές συνοικίες της πόλης διαδήλωσαν, αρπάζοντας ό,τι ντουφέκια μπορούσαν να βρουν…»

 «Δύο μέρες αργότερα ένας μεγάλος αριθμός πορεύτηκε προς το σύμβολο της Βασιλικής κυριαρχίας πάνω στην πόλη, το φρούριο της Βαστίλης…»

«Το πλήθος ήταν αποφασισμένο να το καταλάβει. Οι υπερασπιστές του άνοιξαν πυρ με κανόνι… προκαλώντας 83 θανάτους. Ο κόσμος έφερε δικό του κανόνι… μετά που απείλησαν να ανατινάξουν το φρούριο, ο διοικητής του παρέδωσε την Βαστίλη στις μάζες».

«Σε περιόδους επαναστάσεων τίποτε δεν είναι ισχυρότερο από την πτώση των συμβόλων. Η πτώση της Βαστίλης στις 14 Ιουλίου, που δίκαια τιμάται από τους Γάλλους ως εθνική γιορτή, σήμανε επίσημα και την πτώση του δεσποτισμού. 

«Η πτώση της Βαστίλης έγινε αφορμή να εξαπλωθεί η επανάσταση στις επαρχιακές πόλεις και την ύπαιθρο…

«Μέσα σε τρεις εβδομάδες από τις 14 Ιουλίου, η κοινωνική δομή του γαλλικού φεουδαλισμού και ο κρατικός μηχανισμός της βασιλικής Γαλλίας είχαν συντριβεί».

Το πιο μεγάλο γεγονός στην μέχρι τότε ιστορία είχε ξεκινήσει. Θα κατέγραφε σημαντικές νίκες και ήττες μέσα σε μια πορεία που διήρκεσε δέκα χρόνια, και που σημάδεψε όλη τη σύγχρονη εποχή.

Η αφήγηση μιας επανάστασης εστιάζει κατά κανόνα στα εκθαμβωτικά γεγονότα και τους ηγέτες. Μια επανάσταση όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο, οι «καθημερινοί» άνθρωποι δεν είναι πια καθημερινοί. Υπάρχει δραστηριοποίηση των μαζών στο επίπεδο της οργάνωσης, αναζήτησης ιδεών μέσα από συναθροίσεις ομάδων, συλλόγων, δημοσιεύσεις, και σύγκρουση ιδεών εντελώς εκτός του αναμενόμενου.

Υπάρχει ταυτόχρονα μια εντελώς εκτός του αναμενόμενου δραστηριοποίηση των μαζών στο επίπεδο επιβολής της θέλησής τους.

Μια επανάσταση χρειάζεται τους ηγέτες της. Η διαφορά όμως με τις «κανονικές» περιόδους είναι ότι στις επαναστάσεις οι μάζες επιβάλλουν και όχι οι θεσμοθετημένες αρχές εξουσίας. Και οι ηγέτες «επιβάλλουν» αυτό που θέλουν οι μάζες.

Σε κανένα άλλο ιστορικό γεγονός, τουλάχιστον μέχρι τότε, δεν είναι αυτό πιο φανερό από ότι στη γαλλική Επανάσταση. Και αυτό ήταν επιτεύγματα των αμόρφωτων ξεβράκωτων που μέχρι χθες ήξεραν μόνο να σκύβουν το κεφάλι στην εξουσία και δεν είχαν διαμορφώσει πολιτική άποψη για οτιδήποτε.

Έχει σημασία να σταθούμε λίγο σε αυτό. Διότι σημαίνει τεράστιες πνευματικές δυνατότητες που συνθλίβονται από τις σκληρές πραγματικότητες του αγώνα για επιβίωση, και που αναδεικνύονται όταν πια τραγικές συνθήκες και αδιέξοδα επιβάλλουν, ως ζήτημα ζωής και θανάτου, την αναζήτηση λύσεων.

Από αυτό το τεράστιο πνευματικό ύψος και την πρωτόγνωρη δραστηριότητα οπισθοχώρησαν πάλι οι μάζες της Γαλλίας στο επίπεδο που επέτρεπαν οι νέες παραγωγικές δυνατότητες, όταν επιβλήθηκε η δικτατορία του Ναπολέοντα.

Οι επιπλέον πνευματικές ικανότητες, τις οποίες επέδειξαν οι αφυπνισμένες μάζες, ήταν αχρείαστες στην μετά την Επανάσταση εποχή, που εκείνο που ζητείτο από τις μάζες στον αγώνα για επιβίωση ήταν η χειρωνακτική συμμετοχή. 

Η ίδια χωρίς προηγούμενο κινητοποίηση και ανάταση του ανθρώπινου  πνεύματος σημειώθηκε και στην περίπτωση της σοσιαλιστικής επανάστασης στη Ρωσία. Αυτό μπορεί να εξακριβωθεί από οποιονδήποτε έχει τη διάθεση να ψάξει για τις αλήθειες της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Υπήρξε χωρίς προηγούμενο πρωτοβουλία, ηρωισμός και πολιτική δραστηριότητα σε μια προσπάθεια να βρεθούν λύσεις στα τεράστια προβλήματα που δημιουργούσε η φτώχεια, ο παγκόσμιος πόλεμος και μετά οι εισβολές αναρίθμητων στρατών – 21 τους ανεβάζουν κάποιες πηγές – για να πνίξουν της επανάσταση στο αίμα.

Είναι καταγραμμένη στην ιστορία η πρωτοβουλία των Ρώσων εργατών κι αγροτών πριν η απομόνωση της χώρας την καταδικάσει, τσακίζοντας έτσι την μαζική πρωτοβουλία και επιτρέποντας την άνοδο του σταλινικού εκτρώματος.

…/ Η αστική επανάσταση ενάντια στον εαυτό της…

…/ Η περίοδος του Ροβεσπιέρου. Η περίοδος που μέχρι σήμερα σκιάζει κάθε αστική εξουσία.